Top

Autoridade lamenta komunidade fa’an rai Estadu iha Vemasse

Xefe Suku Vemasse Tasi, Carlos Freitas, hamutuk ho membru Konsellu Suku realiza konferénsia imprensa iha sede suku, Segunda (05/10/2026). Imajen TATOLI/Natalino Belo

BAUKAU, 05 Outubru 2026 (TATOLI)–Autoridade lokál lamenta komunidade kontinua fa’an rai Estadu iha área Suku Vemasse Tasi, Postu Administrativu Vemasse, Munisípiu Baukau.

Xefe Suku Vemasse Tasi, Carlos Freitas, esplika rai ne’ebé lokaliza iha área tasi hanaran Lukabaha, Aldeia Orlalan diresaun husi Ponte Manulede to’o Kairavela maioria rai Estadu ne’ebé komunidade husi Postu Vemasse okupa maibé iha pesóal balun kontinua fa’an ba kompañia inklui komunidade husi área seluk.

“Sira fa’an rai Estadu entaun hau la tolera no ha’u sei hato’o kazu ne’e bá iha Ministériu Públiku,” Carlos Freitas hateten iha ninia kna’ar fatin. Vemasse Vila, Segunda ne’e.

Carlos Freitas relata istorikamente rai iha área referida tempu Portugés sidadaun husi Xina mak okupa hodi hala’o vida negósiu no tempu Indonézia utiliza ba área komunidade hodi hela to’o ukun-an komunidade hahú hela permanente.

Aleinde ne’e, tinan 2006, komunidade husi suku tolu hanesan Vemasse Tasi, Kaikua no Ossoala hahú hela permanente no tinan 2016 Autoridade Postu Vemasse halo termu entrega ba Estadu liuhusi Terra no Propriedade katak nu’udár patrimóniu Estadu, maibé indíviduu balun kontinua fa’an ba komunidade seluk.

Aleinde ne’e, rai iha Ponte Manulede iha atividde mineiru ne’ebé hala’o husi Kompañia Jony Z iha-ne’ebé halo akordu ho Governu no atuál kada fulan selu arrendamentu ba Estadu, enkuantu iha tan kompañia Domin Timor Di’ak ne’ebé atu halo investementu maibé ikus mosu problema hodi kansela no selu multa ba komunidade liuhusi Autoridade Munisípál Baukau.

“Rai ne’ebá ne’e suku no Estadu nian. Komunidade bele hela maibé bainhira Estadu presiza tenke koopera,” Carlos Freitas akresenta.

Autoridade Suku Vemasse Tasi hato’o ona karta informativa ba Diresaun Terra no Propriedade Baukau no submete ba nasionál kona-ba polémika referida no kontinua lamenta ho atu pesóal komunidade balun ne’ebé fa’an rai Estadu hodi sai lukrutivu ba an rasik.

Entretantu, Suku Vemasse Tasi rasik hamutuk aldeia haat kompostu husi Betulale, Lor, Orlalan no Raha ho totál populasaun hamutuk 4.204 husi uma-kain hamutuk 1.024.

Jornalista: Natalino Belo 

Editór: Xisto Freitas da Piedade

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!