Top

Timor-Leste presiza investe iha ema no teknolojia hodi hadi’a sistema saúde

Kandidatu Mastradu Espesialista Dermatolojia no Venereolojia iha Southern Medical University, Guanzhou-Xina, Esmeraldito Ferreira. Imajen/TATOLI

DILI, 06 Outubru 2026 (TATOLI)–Kandidatu Mastradu Espesialista Dermatolojia no Venereolojia iha Southern Medical University, Guanzhou-Xina, Esmeraldito Ferreira, sujere atu Timor-Leste bele aprende esperiénsia husi Xina hodi implementa iha rai-laran, liuliu investe iha ema no teknolojia hodi lori servisu saúde to’o área rurál.

Tuir nia observasaun durante halo prátika iha Guanzhou, Xina, tékniku sira utiliza sistema teknolojia hodi lori atendimentu to’o rurál hodi fasilita ema hotu asesu ho fásil. Maski nune’e, nia apresia ho pasu ne’ebé Ospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV) halo liuhusi kartaun eletróniku.

“Bazeia ba esperiénsia ne’ebé mak ha’u iha Xina, sira utiliza sistema teknolojia atu ema hotu bele asesu fásil. Ita-nia agora iha ona eletronic card ne’ebé Ospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV) lansa ona, ida-ne’e pasu importante ida,” Esmeraldito Ferreira hato’o ba Ajénsia TATOLI iha programa Entrevista Eskluziva iha Estúdiu Farol, Tersa ne’e.

Notísia relevante : Governu kontinua esforsu atu hadi’a sistema saúde iha Timor-Leste

Nia dehan, atu serbisu to’o área rurál presiza fahe serbisu ho ekipa ne’ebé multidisplina. Iha medisina laiha médiku ida mak hatene kontrola moras hotu-hotu, tanba espesialidade ketak-ketak.

Tanba ne’e, nia sujere ba Ministériu Saúde tenke halo jestaun di’ak hodi fahe espesialista tuir kondisaun ne’ebé iha, nune’e serbisu bele la’o di’ak.

Nia mós alerta, Timor-Leste hakarak uza teknolojia no AI hotu maibé tenke aprende uluk oinsá utiliza molok sosa ekipamentu avansadu.

“Ita sosa ekipamentu avansadu maibé la hatene uza ne’e problema boot ida,” nia katak.

Esmeraldito subliña katak investimentu prinsipál mak iha rekursu umanu.

“Primeiru liu mak tenke investe iha ema tanba ema mak sai xave ba buat hotu, ema mak kria, ema mak jere no ema mak buka solusaun,” nia tenik.

Nia fó hanoin, klima Timor-Leste no Guanzhou – Xina, kuaze hanesan, manas hotu no malirin la hanesan Ermera, maibé kauza prinsipál iha Timor-Leste mak falta ijiene ne’ebé afeta kulit no imunidade.

“Moras kulit entre Timor-Leste, Xina no mundu kuaze hanesan hotu, balun mosu iha tempu malirin no balun iha tempu manas, maibé fatór determinante mak imunidade. Bainhira imunidade fraku no hela iha fatin la ijiéniku sei afeta lalais, ezemplu alerjia tanba konsumu hahan tasi,” nia hato’o.

Jornalista     : Hortêncio Sanchez

Editora          : Julia Chatarina

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!