Tribunál buka solusaun ba keixa BNU hasoru Eis Deputadu nu’udar benefisiáriu Pensaun Vitalísia

DILI, 06 Outubru 2026 (TATOLI)–Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili (TJPID), Tersa ne’e, kontinua halo tentativa konsiliasaun ba keixa ne’ebé Banku Nasionál Ultramarinu (BNU) Timor-Leste aprezenta hasoru Eis Deputadu sira ne’ebé nu’udar benefisiáriu ba Pensaun Vitalísia.
Antes ne’e, BNU aprezenta keixa ida ba Tribunál hasoru Eis Deputadu ho inisiál EF no ida Eis Deputada ida tanba inkomprimentu ba kontratuál empréstimu.
Eis Reprezentante Povu sira antes ne’e halo kréditu iha BNU, ho garantia ida katak sira nu’udar Eis Titulár ne’ebé sai benefisiáriu ba Pensaun Mensál Vitalísia, maibé iha tinan kotuk bainhira Parlamentu Nasionál aprova revogasaun lei ne’e, entaun nia efeitu maka benefisiáriu sira lakon direitu pensaun mensál.
Razaun halo audiénsia ne’e hodi buka solusaun nune’e parte autór tantu reu (eis Deputadu) sira bele hetan solusaun no labele lori kazu referida prosede ba julgamentu.
Durante iha prosesu konsiliasaun, Tribunál koletivu ne’ebé prezide kazu ne’e husu ba parte reu atu prepara proposta ida ba BNU, nune’e bele simu no reu bele kumpre hodi kazu ne’e iha solusaun.
Juíz António Fonseca ne’ebé prezide koletivu ida-ne’e hateten, kazu ne’e seidauk to’o prosesu julgamentu, tanba ne’e husu ba parte rua atu buka solusaun, liliu parte reu sira tenke halo akordu ho BNU.
“Juíz nafatin husu atu fó prazu 30 dias para rekerente sira atu halo konsiliasaun ne’e, tuir akordu estra judisiál, se ita-boot lakohi, Tribunál labele obriga, ita kontinua ba julgamentu,” Juíz António Fonseca hateten iha sala julgamentu, TJPID, Kaikoli, Tersa ne’e.
Notísia relevante : BNU prosesa Antigu Deputadu na’in-rua nu’udar benefisiáriu pensaun vitalísia ba Tribunál
Ho nune’e, parte banku BNU konkorda husu Tribunál fó tan prazu loron-40 hamutuk reu koordena halo akordu ida.
Iha parte seluk, Defeza husi BNU, Advogadu Privadu ne’ebé lakohi temi nia identidade ba mídia, deklara iha sala julgamentu katak nia aseita halo akordu ho reu sira, maibé nafatin husu ba reu sira atu devolve fali osan iha tinan ida-ne’e nia laran no Banku laiha tempu atu hein to’o tinan oin.
Eis Deputadu ne’ebé lakohi fó nia identidade ba mídia, deklara iha sala julgamentu Tribunál katak, nia parte aseita atu halo akordu ho parte BNU hodi rezolve empréstimu.
Antiga Deputada ne’e hateten ba Tribunál koletivu katak, momentu nia bá halo kréditu iha BNU, nia foti osan $6.000 no lori karta ida husi Parlamentu Nasionál hanesan eis Deputadu ne’ebé benefisia mós ba Pensaun Mensál Vitalísia.
Nune’e dehan, nia halo kréditu tanba iha garantia ne’ebé kada fulan banku ko’a sira-nia pensaun mensál, maibé hafoin iha tinan kotuk Parlamentu aprova revoga Pensaun Vitalísia, nune’e Estadu blokeia kedan osan no la halo transferénsia ba Eis Titulár sira inklui mós ba Eis Deputadu sira. Haree ba situasaun ida-ne’e desde lei ne’e revoga BNU hahú prosesa benefisiáriu Pensaun Vitalísia ba Tribunál tanba laiha ona garantia atu selu.
“Ha’u momentu ne’ebá bá hasoru banku, ha’u-nia kréditu hamutik $6.000, entaun ha’u kada fulan bele selu $150 no ha’u mós husu banku atu fó $50 maibé banku lakohi no ha’u garante iha Abríl tinan oin 2027 ha’u bele kada fulan $2.000. Agora ne’e atu selu hotu ne’e ha’u hanoin ha’u-nia kbiit la to’o atu selu,” Antiga Deputada ne’e tenik.
Nia dehan, nia simu informasaun katak foin daudaun Governu mós pronúnsia ona ba Konsellu Ministru atu sira ne’ebé sai benefisiáriu ba Pensaun Vitalísia no iha kréditu iha banku, Governu mak sei iha responsabiliza rezolve kestaun ne’e.
Hafoin rona tiha parte autór no reu nia depoimentu ba prosesu ne’e, Juíz António Fonseca deside fó prazu loron-40 ba reu no autór buka hodi halo akordu nune’e aprezenta fali ba Tribunál atu tetu no deside.
Prosesu tentativa konsultasaun ne’e Prezide husi Juíz Koletivu António Fonseca, Edite Palmira dos no João Ribeiro, parte autór BNU reprezenta husi nia Advogada Privada no reu sira hetan asisténsia legál husi Defensór Públiku Laura.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina

