Komité Orientadór 25 aprezenta prosesu hakerek istória rezisténsia ba Parlamentu

DILI, 08 Outubru 2026 (TATOLI) – Komisaun G iha Parlamentu Nasionál ne’ebé trata Asuntu Edukasaun, Juventude, Desportu, Kultura no Sidadania, simu audiénsia husi Komité Orientadór 25, hodi aprezenta kona-ba prosesu hakerek istória rezisténsia Timor-Leste nian, ne’ebé sei halo lansamentu ba livru volume V iha tinan ne’e.
Vise-Prezidente Komité Orientadór 25, Jacinto Alves, dehan Komité hanesan instituisaun ida ne’ebé Governu harii iha tinan 2016, liuhusi rezolusaun Governu ho objetivu atu hakerek istória luta povu Timor-Leste, liuliu ko’alia kona-ba envolvimentu luta juventude nian.
Tuir planu, sei halo lansamentu livru istória ho volume V, ida [I] mai husi livru rua ko’alia kona-ba rejime prekoloniál antes kolonializmu tama iha Timór no durante kolonializmu portugés nian.
Livru volume II ko’alia kona-ba invazaun Indonézia no luta rezisténsia to’o ba baze apoiu rahun iha tinan 1978. Livru Volume III kona-ba reajustamentu luta depois baze apoiu rahun reorganiza luta rezisténsia nasionál husi períodu tinan 1978 mai to’o iha 1986.
Aleinde ne’e, livru volume IV kona-ba envolvimentu juventude lóriku asu’ain iha luta frente klandestina husi 1986 to’o 1999.
Nia esplika katak livru volume V ida-ne’e hakerek envolve ema barak kria dinámika ida boot no envolve komunidade internasionál, povu Timór, desizaun Indonézia, desizaun Portugál, tanba ne’e dedika volume idaidak ba períodu 1998-1999.
“Ne’e duni, ohin ami aprezenta ba komisaun katak, Komité 25 tinan ida -e’e sei lansa volume lima”, nia hatete hafoin ramata audiénsia iha Parlamentu, ohin.
Enkuantu iha livru volume II seluk kompleksu liu, tanba Komité iha difikuldade atu halo rekonstrusaun istória iha ai-laran nian, tanba personajen barak mate ona no ho ida-ne’e sei lansa iha tinan oin.
Durante sorumutu, Komité husu apoiu polítiku Parlamentu nian atu transforma Komité sai instituisaun ida hodi fó kontinuidade jere livru istória ne’e ba oin, tanba daudaun Governu fó tan mandatu tinan lima ba Komité atu ramata ninia misaun serbisu hakerek istória.
“Ida-ne’e sai espasu ida ba ami prepara institutu ida-ne’e, presiza apoiu polítiku husi Estadu no Parlamentu hodi avansa harii institutu ne’e”, nia dehan.
Prezidente Komisaun G, Armando dos Santos Lopes, apresia serbisu Komité nian importante tebes. Hodi dehan, audiénsia ne’e sira husu atu komisaun iha audiénsia públika proposta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2027 atu haree oinsá tau konsiderasaun ba alokasaun orsamentu sufisiente hodi komité hala’o serbisu ho di’ak liután, liuliu preparasaun sira atu transforma Komité sai instituisaun peskiza hodi kontinua serbisu sira ba oin.
Notísia relevante: Governu renova mandatu Komité Orientadór 25 ba períodu tinan lima
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora

