Top

Banku Nasionál Dezenvolvimentu hasa’e finansiamentu MSME iha 2027 – Xanana

Semináriu Panorama Orsamentál 2027 promove diskusaun no diálog institusionál. Foto/António Daciparu.

DILI, 14 Outubru 2026 (TATOLI) – Primeiru-Ministru, Xanana Gusmão, afirma katak ezisténsia Banku Nasionál Dezenvolvimentu Timor-Leste, hein atu hahú fornese asesu finansiamentu ba empreza mikro, ki’ik, no médiu (MSMEs) sira iha tinan 2027, nu’udar parte ida husi esforsu Governu nian atu haburas produsaun rai-laran no hamenus dependénsia ba sasán importasaun.

Xanana hato’o ida ne’e durante semináriu nasionál kona-ba ba Panorama Orsamentu 2027 ho tema “Hametin Rezidénsia liuhusi Transformasaun: Diversifika Ekonomia ba Futuru Sustentavel” ne’ebé organiza husi Komisaun C Parlamentu Nasionál, iha Auditóriu Kay Rala Xanana Gusmão, Ministériu Finansa, Dili, kuarta-feira ne’e.

Xanana esplika katak Banku  Nasionál Dezenvolvimentu nu’udar prioridade ekonómika ida Governu nian ne’ebé ho objetivu atu apoia kreximentu empreza produtiva sira no habelar oportunidade ba públiku hodi dezenvolve atividade emprezariál.

Tuir nia, banku ne’e dezeña ho foku orientadu ba dezenvolvimentu ne’ebé diferente ho servisu empréstimu ba konsumidór ne’ebé banku komersiál sira oferese.

“Banku ida-ne’e la’ós hanesan banku sira seluk ne’ebé fó empréstimu meramente bá sosa veíkulu ka nesesidade pesoál sira seluk. Maibé ida-ne’e ita hakarak enkoraja atividade negósiu ne’ebé bele haburas ekonomia nasionál”, Xanana dehan.

Nia subliña Timor-Leste nafatin depende maka’as ba sasán importasaun, maski iha poténsia atu prodús sasán barak ne’ebé populasaun presiza iha rai-laran.

“Ita importa kuaze buat hotu, maski sasán sira ne’e barak bele prodús husi ita-nia ema rasik. Maibe, ita-nia kapasidade produsaun nafatin limitadu”, nia hatete.

Tanba ne’e, tuir Primeiru-Ministru, presiza apoiu finanseiru hodi ajuda na’in ba negósiu sira hasa’e kapasidade produsaun, habelar atividade ekonómika, no harii negósiu ne’ebé sustentavel.

Xanana afirma katak Governu mós fó atensaun espesiál ba feto emprezária sira ne’ebé forma ona grupu negósiu ka organizasaun oioin iha Timor-Leste.

Nia fó sai planu katak sei iha semináriu ida ho feto emprezária sira husi Timor-Leste tomak ne’ebé sei realiza iha loron 24 to’o 26 fulan ne’e, nu’udar parte ida husi esforsu atu hametin feto sira-nia partisipasaun iha dezenvolvimentu ekonómiku.

Primeiru-Ministru hein katak, hahú iha tinan 2027, operadór MSME sira ho planu negósiu bele asesu ba kréditu hodi habelar sira-nia empreza.

“To’o 2027, bainhira sira hatama planu negósiu sira, hein katak sira sei bele asegura kréditu hodi dudu ita-nia atividade ekonómika”, nia esplika.

Aleinde kestaun finansiamentu, Xanana subliña nesesidade ba Governu atu hametin papél setór privadu nu’udar motór ba dezenvolvimentu ekonómiku nasionál.

Tuir nia haree, harii nasaun la’ós de’it Governu nia responsabilidade; setór privadu mós tenke iha kapasidade atu hamosu atividade ekonómika no kria oportunidade negósiu nian.

Nia afirma katak Governu nia knaar maka atu haburas kondisaun sira ne’ebé apoia kreximentu setór privadu nian, envezde kaer atividade negósiu hotu-hotu.

Antes ne’e, Governu Timor-Leste dezigna ona diversifikasaun ekonómika no kriasaun empregu nu’udar prioridade prinsipál iha formulasaun orsamentu estadu 2027, ho objetivu atu hametin reziliénsia ekonómika no hamenus dependénsia ba setór petrolíferu.

Xanana fiar katak fó apoiu ba empreza produtiva sira no hasa’e kapasidade operadór negósiu lokál sira-nian esensiál ba Timor-Leste atu hametin nia ekonomia gradualmente no kria oportunidade barak liután ba públiku.

Notísia relevante: Ministériu tolu kria Banku Nasionál Dezenvolvimentu Timor-Leste

Jornalista: Arminda Fonseca 

Editora: Maria Auxiliadora 

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!