Top

OJE 2027 aumenta alokasaun ba eleisaun no preparasaun Prezidénsia ASEAN 2029

Semináriu Panorama Orsamentál 2027 promove diskusaun no diálog institusionál. Foto/António Daciparu.

DILI, 14 Outubru 2026 (TATOLI) – Primeiru-Ministru, Xanana Gusmão, fó sai katak proposta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) tinan oin inklui alokasan adisionál sira hodi apoia realizasaun eleisaun jerál ne’ebé akontese iha 2027 no 2028, no preparasaun Timor-Leste ba Prezidénsia ASEAN iha 2029.

Xanana esplika katak prioridade nasionál sira iha tinan 2027 presiza finansiamentu adisionál sira aleinde despeza rotina sira Governu nian, inklui Eleisaun Prezidensiál, ne’ebé hala’o kada tinan lima.

Tuir nia, Governu presiza prevee orsamentu espesífiku atu asegura prosesu eleisaun bele prepara ho di’ak no ezekuta ho susesu.

“Iha tinan 2027, ita iha prioridade polítika oioin ne’ebé presiza orsamentu adisionál. Ida maka Eleisaun Prezidensiál, ne’ebé akontese kada tinan lima, tanba ne’e ita tenke prevee fundu ba objetivu ne’e”, Xanana dehan.

Aleinde ne’e, Governu mós konsidera hela posibilidade atu hala’o eleisaun iha munisípiu oioin, enkuantu konsidera prontidaun institusionál no kapasidade jestaun orsamentu iha nivel lokál.

Nia esplika Ministériu Administrasaun Estatál kontinua halo avaliasaun ba kapasidade munisípiu idaidak nian molok determina rejiaun sira-nia prontidaun atu hala’o eleisaun.

Maski nune’e, Xanana subliña katak eleisaun munisipál la presiza hala’o simultaneamente karik rejiaun idaidak laiha kapasidade ne’ebé adekuadu.

Entretantu, Governu mós inklui ona preparasaun ba Prezidénsia ASEAN 2029 nu’udar prioridade xave iha orsamentu Estadu 2027 nian.

Xanana afirma katak preparasaun sira ne’e tenke hahú iha tinan 2027 no kontinua to’o tinan 2028, partikularmente atu garante prontidaun infraestrutura no instalasaun apoiu nian ne’ebé presiza atu sai uma-na’in ba eventu oioin ASEAN nian.

Nia esplika katak iha diskusaun ho Estadu-membru ASEAN sira, prontidaun infraestrutura destaka nu’udar aspetu krusiál ida ba Timor-Leste atu dezempeña ho efetivu ninia responsabilidade nu’udar Prezidente ASEAN.

“Ita tenke prepara ita-nia an durante 2027 no 2028 atu asume Prezidénsia ASEAN nian iha 2029. Nasaun sira ASEAN nian subliña ona katak infraestrutura nesesária sira tenke iha atu garante ita-nia preparasaun tomak”, nia esplika.

Tuir proposta orsamentu Estadu 2027 ne’ebé aprova husi Konsellu Ministru iha 30 Setembru 2026, Governu aloka ona millaun $27,5 atu kobre nesesidade sira ne’ebé relasiona ho eleisaun jerál no kompromisu sira ASEAN nian.

Alokasaun ida-ne’e halo parte iha proposta orsamentu Estadu 2027 nian, ne’ebé sei sujeita ba deliberasaun adisionál no presiza aprovasaun finál husi Parlamentu Nasionál.

Xanana subliña katak nesesidade finansiamentu adisionál ida-ne’e maka sai hanesan razaun ida tanba saida maka proposta OJE ba tinan 2027 ne’e relativamente boot.

Tuir nia, despeza ne’e hanesan parte ida husi obrigasaun Estadu nian atu prepara ba ajenda nasionál no kumpre responsabilidade internasionál Timor-Leste nian iha tinan hirak tuirmai.

Lembra katak, proposta Lei OJE 2027 ne’ebé Governu aprova ho montante billaun $2.568,5.

Notísia relevante: Governu prioriza dezenvolvimentu infraestrutura iha área rurál iha OJE 2027

Jornalista: Arminda Fonseca 

Editora: Maria Auxiliadora 

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!