Governu prioriza dezenvolvimentu infraestrutura iha área rurál iha OJE 2027

DILI, 14 Outubru outubru 2026 (TATOLI) – Primeiru-Ministru, Xanana Gusmão, informa katak Governu kontinua fó prioridade ba dezenvolvimentu infraestrutura bázika iha área rurál sira iha Orsamentu Jerál Estadu (OEJ) 2027, espesifikamente eskola, klínika saúde, no alojamentu ofisiál ba profesór no traballadór saúde sira.
Xanana dehan dezenvolvimentu infraestrutura sosiál nu’udar parte krusiál husi esforsu Governu nian atu hadi’a asesu públiku ba edukasaun no servisu saúde, partikularmente ba rezidente sira ne’ebé hela iha área remota.
“Liuhusi Orsamentu Estadu sei kontinua dudu dezenvolvimentu infraestrutura bázika. Iha setór sosiál presiza eskola no uma ba profesór sira iha área rurál. Nune’e mós iha setór saúde presiza klínika no uma ba traballadór saúde sira”, Xanana realsa.
Tuir nia, konstrusaun instalasaun edukativa sira tenke haree ba kondisaun jeográfika Timor-Leste nian, haree ba ema barak maka sei hela iha área rurál ho asesu limitadu ba transporte.
Nia esplika labarik balun hasoru difikuldade atu asesu bá eskola tanba distánsia dook no kondisaun estrada ne’ebe la adekuadu. Tanba ne’e, konstrusaun estrada rurál iha ligasaun direta ho hadi’a asesu ba edukasaun no servisu báziku sira seluk.
Xanana subliña katak fornese hela-fatin ba profesór sira iha área remota sira ne’e nesesidade ida ne’ebé tenke tau matan hamutuk ho konstrusaun instalasaun eskolár sira, no iha área saúde, difikuldade ne’ebé komunidade rurál sira hasoru hodi hetan asesu ba saúde tanba fasilidade ne’ebé limitadu no ospitál sira dook.
Nia fiar katak prezensa klínika lokál sira ne’ebé ekipadu ho pesoál kuidadu saúde no fasilidade sira apoiu nian bele ajuda públiku asesu bá servisu kuidadu saúde nian lahó sempre tenke halo viajen dook bá sentru saúde boot sira.
“Dalabarak, ema to’o iha ospitál sira ho situasaun ne’ebé susar tebes, laiha tantu fundu ne’ebé sufisiente no asesu ba ai-moruk. Ida-ne’e kestaun boot ida ne’ebé ita tenke rezolve,” nia hatete.
Xanana mós subliña nesesidade atu fornese uma ba pesoál saúde sira ne’ebé destaka ba área rurál sira hodi asegura prestasaun servisu saúde nian ne’ebé efetivu.
Nia nota katak dezenvolvimentu infraestrutura báziku sai hanesan prioridade ida tuir Planu Dezenvolvimentu Estratéjiku Nasionál 2011–2030, ne’ebé kobre estrada, ponte, eletrisidade, bee-moos, edukasaun, no kuidadu saúde.
Antes ne’e, iha proposta orsamentu Estadu 2027, Governu aloka millaun $194,2 hodi reforsa servisu edukasaun no saúde, hanesan trasa ona iha dokumentu orsamentu ne’ebé aprova husi Konsellu Ministru iha 30 Setembru 2026.
Maski nune’e, alokasaun ne’e reprezenta orsamentu totál ba reforsu servisu iha setór rua ne’e, einvezde montante espesífiku ne’ebé destinadu ba konstrusaun eskola, klínika, ka hela-fatin pesoál nian ne’ebé Primeiru-Ministru temi.
Xanana afirma katak Governu sei kontinua dudu dezenvolvimentu infraestrutura sosiál enkuantu hasa’e koordenasaun interinstitusionál hodi garante servisu públiku to’o ba komunidade sira iha rejiaun hotu-hotu iha Timor-Leste.
Notísia relevante: Panorama Orsamentál 2027 promove diskusaun no diálog institusionál
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora

