Tinan 2027: ME-SEFOPE sei integra lian Japaun-Korea iha kurríkulu edukasaun
DILI, 15 Outubru 2026 (TATOLI)—Ministériu Edukasaun hamutuk ho Sekretária Estadu Formasaun Profisionál no Empregu (SEFOPE) asina akordu no sei integra tan lian Japaun no Korea ba kurríkulu edukasaun iha territóriu laran tomak iha tinan 2027.
Objetivu husi asina akordu servisu ba formasaun tékniku profisionál no otimiza rekursu reforsa kompeténsia ba empregu no integra graduadu sira liuhusi programa estájiu nasionál no mobilidade laborál internasionál.
Sekretáriu Estadu Formasaun Profisionál no Empregu, Rogério Araújo Mendonça, hateten asina akordu ba loron ohin ne’e importante tebes hodi liga sistema edukasaun liuhusi formasaun profisionál ba merkadu traballu nian.
“Liuliu hanesan eskola téknika vokasionál sira-ne’ebé sempre iha programa prátika estájiu profisionál, entaun oinsá mak SEFOPE ho ME servisu hamutuk atu ajusta kurríkulu kualifikasaun liuhusi integra tan lian Korea no Japaun,” Sekretáriu Estadu ne’e informa ba jornalista sira iha nia kna’ar fatin, Kaikoli, ohin.
Merkadu laborál husi rai-li’ur ne’e, nia informa, presiza lian internasionál sira hanesan Inglés, Portugés, Japaun no Korea, ne’e alternativa di’a atu kapasita rekursu umanu bainhira ramata sira-nia estudu ne’e sira bele hetan rasik empregu ba sira-nia an.
“Agora merkadu laborál ne’ebé Timor-Leste halo kooperasaun ba mak Korea, Japaun, Nova Zelándia no Austrália. Ne’ebé, ajusta kurríkulu edukasaun ne’e bazeia mós ba númeru traballadór sira iha rai-li’ur,” nia dehan.
Tuir nia, durante ne’e SEFOPE mós iha estajiadu barak mak tuir ona programa ida-ne’e no balun hala’o estájiu iha nasionál no lokál hamutuk 400, kuazé 60% mak servisu rasik ba kompañia ne’ebé antes ne’e sira prátika estájiu profisionál ba hanesan iha Timor-Plaza.
“Prosesu implememtasaun ne’e, ami sei aselera ba iha tinan 2027. Kona-ba programa estájiu profisionál prevee orsamentu ba programa estájiu profisionál hamutuk rihun $700,” nia hateten.
Nia hatutan, atu fó formasaun ba joven sira presiza identifika merkadu ne’e iha ka lae, iha setór indústria no komérsiu barak ka lae iha Timor-Leste.
Iha sorin seluk, Sekretáriu Estadu ESJ-ESTV, Domingos Lopes Lemos, informa integrasaun lian Korea no Japaun ba kurríkulu edukasaun ne’e jeralmente eskola katóliku, públiku no ESTV mós bele asesu hotu.
“Maibé, iha akordu ida ohin ne’e ami foku liu ba eskola tékniku vokasionál tanba sira mak iha programa prátika ka estájiu profisionál, entaun ida-ne’e iha ligasaun ho servisu SEFOPE nian. Nune’e, ami hakarak kapasita liután área ida-ne’e,” Sekretáriu Estadu ne’e afirma.
Nune’e, tuir nia, bainhira estudante sira remata sira-nia ensinu sekundária sira bele kompete merkadu traballu liuhusi kooperasaun ne’ebé sira halo ho SEFOPE.
“Prosesu ne’e ami sei implemeta ba tinan oin no kona-ba profesór sira-ne’ebé atu hanorin lian rua ne’e iha eskola mak sei identifika husi formandu profisionál sira-ne’ebé iha esperiénsia liuliu balun ne’ebé hanorin iha sentru formasaun sira,” nia dehan.
Jornalista : Alexandra da Costa
Editór : Cancio Ximenes
