Top

Joven sira iha Oe-leu sobu ligasaun bee-moos ilegál

Joven sira iha Oe-leu sobu ligasaun bee-moos ilegál. Foto/Sergio da Cruz.

BOBONARU,19 Outubru 2026 (TATOLI) – Joven sira iha aldeia Taz, suku Oe-leu, postu administrativu Bobonaru, munisípiu Bobonaru, organiza malu hodi sobu sistema ligasaun bee-moos ilegál, tanba durante ne’e afeta ba sira asesu bee-moos la di’ak no ekilíbriu.

Xefe Juventude Oe-leu, Jaime do Rêgo Bragança, dehan asaun ne’e halo la’ós atu fó danu ba instalasaun bee-moos nian, maibé atu solusiona problema ligasaun ilegál.

“Ami la’ós atu sobu bee ne’e ba oin, maibé sobu ne’e komunidade sira barak liu aldeia Taz la hetan bee ho razaun komunidade idaidak hasai bee iha dalan-dalan tuir nia hakarak. Entaun, parte kraik aldeia Taz ne’e la hetan bee, sira hadau-malu bee, afinál iha leten bee sai boot hela”, nia informa tiha terrenu, ohin.

Joven sira iha Oe-leu sobu ligasaun bee-moos ilegál. Foto/Sergio da Cruz.

Jaime subliña katak instalasaun hirak ne’ebé hasai tau iha sede suku Oe-leu, hanesan evidénsia ida para kria ekontru ho autoridade suku no parte SMASA atu esklarese regra ho regulamentu utilizasaun bee-moos no foti medida rigoroza hasoru autór.

“Barak mak laiha konxiénsia, hasai bee ba kolam ikan, balu hasai privadu depois la taka. Entaun, ami halo idapne’e para Governu mai organiza di’ak, nune’e hotu-hotu uza bee tuir regulamentu tanba volume bee sufisiente atu fornese ba suku Oe-leu tomak”, nia dehan.

Joven aldeia Taz, Meliano Soares, rekomenda ba parte kompetente, liuliu Servisu Munisipál Água no Saneamentu no Ambiente (SMASA) atu rezolve problema ne’e hodi komunidade bele hetan bee-mos ho balansu.

“Governu tenke mai haree atu organiza buat sira ne’e la’o tuir nia regra, para ema hotu-hotu hasai bee iha tanke distribuisaun. Se la’e iha ne’e komunidade kalan loron istori-malu tan bee-moos”, nia afirma.

Xefe suku Oe-leu, Januário Meta Tae Bragança, dehan aban líder komunitariu sira halibur komunidade no parte SMASA hodi kria enkontru urjente atu diskute asuntu referidu. “Ami sei buka solusaun para ema hotu-hotu hetan bee hanesan, tanba bee-boot hela”, nia salienta.

Ba kestaun ne’e, Diretór Servisu Munisipál Agua no Sañeamentu no Ambiente (SMASA) Autoridade Munisípiu Bobonaru, Armindo Cardoso Barros, relata katak ekipa fasilitadora SMASA, postu Bobonaru, sei halo intervensaun hodi normaliza ligasaun ilegál.

“Tuir lei numeru 4 kona-ba bee-moos nian, ita hasai bee iha dalan-dalan laiha koñesimentu ne’e ilegál, sátan ba atividade privadu ka grupu nian. Tanba bee-moos ne’e prioridade liu uza ba nesesidade bazika nian. Aban it- nia ekipa sei bá esplika no halo intervensaun, kuandu detete ilegál ha’u haruka sira taka kedas”, nia promete.

Provizoriamente, distribuisaun bee husi bee-matan Il-Mukhu paradu hela, tanba joven sira hasai kadeli Mangeria nia hodi hein intervensaun husi parte kompetente.

Tuir dadus monografia tinan 2026, populasaun suku Oe-leu hamutuk 1.600-resin, uma-kain 405, kompostu husi aldeia Taz 265 no Mologuen 140.

Notísia relevante: Dada bee ilegál, BTL,E.P tesi kotu kanu ba uma-kain 500 

Jornalista: Sergio da Cruz

Editora: Maria Auxiliadora

 

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!