ME no Malázia esplora kooperasaun iha área edukasaun

DILI, 20 Outubru 2026 (TATOLI)—Ministériu Edukasaun (ME) Timor-Leste no Governu Malázia esplora oportunidade kooperasaun direta iha área edukasaun kompostu husi formasaun ba profesór, dezenvolvimentu lideransa eskola, estudu komparativu entre estudante sira no troka esperiénsia kona-ba prátika hanorin.
Ministra Edukasaun, Dulce de Jesus Soares, hateten katak asuntu ne’e sai tópiku diskusaun iha enkontru kortezia ho Embaixadór Malázia ba Timor-Leste, Fairuz Adli Bin Mohd Rozali, ne’ebé foin hala’o kna’ar diplomátiku iha nasaun ne’e durante fulan tolu.

Dulce esplika katak to’o agora seidauk iha kooperasaun direta entre Ministériu Edukasaun Timor-Leste no Ministériu Edukasaun Malázia iha nivel ensinu pre-eskolár to’o ensinu sekundáriu.
Maski nune’e, Timor-Leste no Malázia iha ona kooperasaun iha área ensinu superiór, inklui liuhusi akordu no programa sira-ne’ebé envolve instituisaun ensinu superiór iha nasaun rua.
“Tanba ne’e, ohin Ministériu Edukasaun Timor-Leste hakarak buka dalan atu hametin relasaun kooperasaun direta ho Ministériu Edukasaun Malázia, hodi dezenvolve oportunidade foun ba setór edukasaun iha nasaun rua,” Dulce de Jesus hateten ba TATOLI iha Edifísiu ME, Vila Verde, Dili, Tersa ne’e.
Ministra Edukasaun afirma katak diskusaun ne’e sei kontinua ho Embaixada Malázia atu identifika oportunidade sira-ne’ebé bele konkretiza iha futuru.
Liuhusi inisiativa ne’e, ME hein katak diskusaun inisiál ne’e bele sai baze ba kooperasaun direta ho Malázia, hodi kontribui ba hadi’a kualidade edukasaun no dezenvolve kapasidade rekursu umanu iha Timor-Leste.
Iha parte seluk, Embaixadór Malázia ba Timor-Leste, Fairuz Rozali, hateten katak enkontru ne’e mós analiza kooperasaun edukasionál ne’ebé nasaun rua estabelese ona, liuliu iha área ensinu superiór.
“Ha’u-nia enkontru ho Ministra Edukasaun konfirma katak iha kooperasaun edukasionál di’ak entre Malázia no Timor-Leste, partikularmente iha ensinu superiór, ne’ebé hametin liután liuhusi memorandu entendimentu (MoU) ne’ebé asina iha 2025,” Rozali haktuir.
Nia esplika katak enkontru ne’e fó oportunidade ba parte rua atu troka hanoin kona-ba potensiál atu aprofunda kooperasaun edukasionál, inklui iha nivel ensinu primáriu no sekundáriu, tuir prioridade Timor-Leste nian.
“Diskusaun ne’e kobre mós kontribuisaun edukasaun ba dezenvolvimentu kapitál umanu, relasaun entre povu rua no Timor-Leste nia envolvimentu rejionál ne’ebé kontinua dezenvolve,” nia dehan.
Rozali hatutan katak Embaixada Malázia hakarak kontinua hametin relasaun ho Ministériu Edukasaun Timor-Leste no fasilita komunikasaun ho instituisaun relevante sira iha Malázia, hodi buka oportunidade kooperasaun ne’ebé bele implementa.
Kontekstu
Timor-Leste no Malázia kontinua buka oportunidade atu hametin relasaun bilateral iha área oioin, inklui edukasaun no dezenvolvimentu rekursu umanu. Iha 07 Agostu 2026, Vise-Primeiru-Ministru Timor-Leste, Francisco Kalbuadi Lay, hasoru-malu ho Embaixadór Malázia, Fairuz Rozali, atu diskute hametin kooperasaun bilaterál, inklui iha área edukasaun, dezenvolvimentu rekursu umanu no kapasitasaun institusionál. Lee notísia relevante: Timor-Leste no Malázia diskute hametin kooperasaun iha área turizmu no edukasaun.
Kooperasaun edukasionál entre nasaun rua ne’e mós envolve área ensinu superiór. TATOLI antes ne’e relata kona-ba planu kooperasaun Timor-Leste no Malázia iha área ensinu superiór, ne’ebé inklui oportunidade atu hametin relasaun entre instituisaun ensinu superiór sira. Lee mós: pájina TATOLI kona-ba ensinu superiór.
Kooperasaun iha área edukasaun bele loke oportunidade ba formasaun profesór, troka esperiénsia, dezenvolvimentu métodu hanorin no hadi’a kapasidade lideransa eskola. Maibé, atu oportunidade sira-ne’e sai rezultadu konkretu, parte rua presiza identifika programa, instituisaun responsável, mekanizmu implementasaun no prioridade ne’ebé sei fó benefísiu ba profesór, estudante no eskola sira iha Timor-Leste.
Jornalista: Osória Marques
Editór: Xisto Freitas da Piedade

