Top

Sistema dijitál foun fasilita MKI fó lisensa industriál no komersiál ba empreza 174

Diretór-Jerál Komérsiu husi MKI, Elias de Jesus. Foto/Arminda Fonseca.

DILI, 30 Outubru 2026 (TATOLI) – Ministériu Komérsiu no Indústria (MKI) fó ona sertifikadu lisensiamentu industriál no komersiál ba empreza hamutuk 174, dezde sistema rejistu dijitál ne’e lansa iha Marsu 2026.

Diretór-Jerál Komérsiu MKI, Elias de Jesus, esplika katak Sistema Jestaun Lisensa Komersiál no Industriál ne’ebé lansa ona ne’e nia objetivu husi sistema dijitál foun ne’e mak atu simplifika prosesu lisensiamentu setoriál, hodi halo prosesu sira sai fásil liu, lalais liu, transparente, no responsabiliza liu ba setór privadu no emprezáriu sira nasionál tantu internasionál.

“Totál sertifikadu lisensiamentu ne’ebé ita atribui ona ba ita-nia emprezáriu sira hamutuk 174. Agora, iha prosesu rejistu hamutuk 115 no hela iha prosesu atu finaliza ne’e lima”, Elias de Jesus hatete ba Tatoli, ohin.

Nia esplika katak husi empreza sira ne’ebé rejista ne’e maioria husi munisípiu Dili, tuir Baukau, Lautein, Vikeke no Ermera.

“Sistema ita lansa ona, maibé dezafiu ba sistema dijitál ne’e mak liuliu kona-ba koneksaun internét. Tanba ita-nia internét ne’e ladún di’ak, prosesu atu finaliza lalais ne’e han tempu, nune’e ita presiza koneksaun ne’ebé di’ak atu fasilita prosesa dokumentu sira ne’ebé emprezáriu sira presiza, inklui sertifikadu sira bele lalais”, nia dehan.

Dirijente ne’e esplika katak prosesu atu hetan lisensa komersiál no industriál, emprezáriu sira bá rejista iha Servisu Rejistu no Verifikasaun Emprezariál (SERVE, I.P), ne’ebé ekipa sei verifika dokumentu sira ne’ebé aprezenta no kompletu ona hafoin haruka ba MKI atu hala’o prosesu lisensiamentu komersiál ka lisensiamentu industriál.

“Lisensa ne’ebé aprova ona la hanesan uluk sira mai foti, maibé lisensa ne’e sei haruka filafali ba emprezáriu sira-nia e-mail. Nune’e, sira bele imprime rasik lisensa no uza lisensa ne’e atu hatudu ba autoridade kompetente katak sira iha lisensa atu hala’o atividade komersiál ka industriál”, nia dehan.

Nia subliña katak prosesu ida-ne’e fasilita setór privadu sira atu legaliza sira-nia atividade, nune’e sira bele sai fonte alternativa rendimentu ida ba Estadu, tanba prosesu sira ne’e sira selu ba banku, entaun kontribui taxa no alternativa ida mós oinsá atu kore an husi depedénsia ba mina.

“Ha’u-nia mensajen mak sistema ne’e loke ba públiku nasionál no internasionál. Sé mak iha interese hakarak hala’o atividade komersiál ka industriál iha Timor-Leste, hakbesik-an SERVE, nune’e bele kompleta rekizitu sira, nune’e hetan lisensiamentu hala’o atividade ho legál tuir lei no regulamentu ne’ebé vigora iha Timor-Leste”, nia hatete.

Iha sorin seluk, na’in ba empreza Kafé Avo Si’ak Unipessoal Lda., Nuno Ridénio Barros, hatete katak hanesan timoroan kontente tebes ho Governu, ne’ebé hahú esforsu hodi dijitaliza sistema ka halo rejistu liuhusi online, no la presiza ona ba forma naruk, lakon tempu mak hetan sertifikadu ne’e, maibé tuur iha fatin hodi prepara buat hotu lihuhosi online de’it no bele hetan sertifikadu.

“Maibé dezafiu uitoan mak ba ha’u hanesan komersiál, ha’u presiza mós tenke hetan sertifikadu lisensiamentu ambientál husi Autoridade Nasionál Lisensiamentu Ambientál, no hetan lisensiamentu saúde husi Ministériu Saúde, maibé parte rua ne’e la’ós dijitál fali. Entaun, ha’u sujere ba Governu karik bele ba oin parte rua ne’e mós tenke dijitál hotu, nune’e bele ajuda ami”, nia dehan.

Nuno esplika katak Kafé Avo Si’ak hala’o atividade komersiál ne’ebé sosa kafé husi to’os-na’in sira husi Laklubar-Manatutu no Atsabe-Ermera hafoin prosesa hodi fa’an.

Notísia relevante: MKI lansa sistema lisensiamentu setoriál atividade komérsiu ba setór privadu sira

Jornalista: Arminda Fonseca 

Editora: Maria Auxiliadora 

 

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!