Top

Kombate analfabetizmu, RAEOA prova estudante ho literásia no numerasia

IMG-20261116-WA0188

OEKUSI, 16 Novembru 2026 (TATOLI) – Diresaun Rejionál Edukasaun, Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), segunda ohin, hahú realiza prova finál teste ho karatér literásia no numerásia (lee, hakerek no sura) ba estudante sextu anu sira, iha Ensinu Báziku Filiál (EBF) Makelab, suku Taiboko, sub-rejiaun Pante-Makassar.

Diretór Servisu Rejionál Edukasaun Oekusi, Vincêncio Cono informa, prova ne’e, aplika ho língua rua, tetun no portugés ba eskola públiku no privada sira nu’udar kritéria ida ba ezame pasajén klase.

“Objetivu prinsipál husi teste literásia no numerásia ne’e, atu garante katak labarik ida, labele pasa ba nivél Ensinu Báziku 3º siklu ka klase 7º ano ho kondisaun analfabetizmu, ka seidauk hatene lee, hakerek no sura ho di’ak,” nia hateten iha abertura, ne’ebé hala’o iha EBF Taiboko, ohin .

Autoridade edukasaun Oekusi ne’e informa, prova ne’e abertura iha EBF Maquelab, atu aplika ba iha eskola hotu, tanba estudante sira-ne’e mak futuru nasaun, tenke tau matan, no tenke prova atu hatene lee, hakerek  no tenke hatene sura mós.

Nia afirma katak teste ida-ne’e krítiku tebes nu’udar instrumentu atu sukat no avalia kbiit leitura no matemátika bázika husi estudante sira molok sira hakat ba nível ensinu ne’ebé aas liu.

“Kuandu iha ezame iha pasa karik ho pasa kualidade, save mak tolu ne’e de’it; tenke hatene lee, hakerek no sura, atu labele pasa ho analfabeitu, tanba tinan sira uluk ezame de’it matéria maibé la inklui literásia, numerásia. Ne’ebé, ita hakarak asegura katak bainhira ita-nia oan sira hakat ba 3º siklu, sira iha ona preparasaun mentál no akadémika ne’ebé forte, liuliu iha kapasidade komprensaun testu no kálkulu báziku,” nia afirma.

Iha biban ne’e, dirijente edukasaun Oekusi, apela maka’as ba manorin sira iha nível Ensinu Báziku siklu 1º no 2º, partikularmente ba klase 3º ano to’o 5º ano, atu rigorozu iha prosesu avaliasaun prova finál.

Tanba bainhira iha prova finál maka identifika estudante husi klase hirak ne’e, seidauk hatene lee, hakerek no sura, profesór sira iha autoridade no devér atu labele aprova ka hasa’e estudante referidu ba klase tuirmai.

“Desizaun rigorozu ida-ne’e presiza implementa ho konsisténsia atu nune’e iha futuru RAEOA bele hamenus no kombate totál problema analfabetizmu husi ninia abut kedas iha nivél ensinu báziku,” nia fó hanoin.

Nia mós husu ba manorin sira atu fó atensaun espesiál ba estudante klase 5.º no 6.º ano hodi sira bele simu matenek no siénsia ne’ebé di’ak no adekuadu, atu nune’e bainhira to’o iha klase 7.º ano, profesór sira labele enfrenta ona difikuldade kona-ba literasia no numerasia.

Notísia relevante:Xanana rekoñese literasia-numerasia sai problema boot ba setór edukasaun iha TL

Iha fatin hanesan, Diretór Agrupamentu EBC Tulaika Aenmat, Domingos Nesi, apresia no garante katak ekipa ezaminadór sira sei hala’o sira-nia kna’ar ho profisionál no imparsiál durante prosesu teste ne’e la’o.

Entretantu, bazeia ba dadus estudante klase 6.º ano iha EBF Makelab ne’ebé partisipa iha teste literásia no numerásia tinan ne’e hamutuk na’in-26, kompostu husi feto na’in-11 no mane na’in-15.

Jornalista: Abílio Elo Nini

Editór: Rafael Ximenes de A. Belo

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!