DILI, 30 Abríl 2025 (TATOLI)- Sekretáriu Estadu Floresta nia retornu ba tinan-2024, arrekada reseita hamutuk rihun atus ida haat nulu resin-sia (100,049,00, USD) ba kofre Estadu, liuhusi produtu floresta madeira no naun-madeira.
Sekretáriu Estadu Floresta, Fernandino Vieira da Costa, hateten husi reseitas ne’ebé rekolla ne’e, maiória hetan husi produtu floresta ne’ebé kobre husi munisípiu hotu, ne’ebé viola tesi ai arbiru.“Reseita ne’ebé hetan husi Munisipiu sira ne’e, diretamente ami transfere ona ba iha konta bankária Governu nian. Purtantu, ami tenke entrega ba Governu tanba ne’e la’ós ami-nian, maibé ne’e reseita Governu nian. Ami iha kompeténsia hodi rekolla de’it osan sira-ne’e”, Sekretáriu ne’e hateten jornalista sira iha Beach Garden Otél, Praia dos Coqueiros, Dili, ohin.
Governante ne’e dehan, enkuantu Governu nafatin bandu ba timoroan sira atu tesi ai arbiru liliu mak ai-kameli, entaun ne’e konsidera hanesan ilegál tanba estraga viveiru ne’ebé ho valór komersiál iha nível internasionál.
“Karik komunidade mak sei involve aan iha atividade ida-ne’e, entaun parte floresta nian, ita iha korpu guarda floresta ne’ebé halo kontrola ba plantasaun sira hotu, no ekipa guarda floresta kuandu kaer toman, sei prosesa kriminaliza ba asaun sira-ne’e, hanesan sansaun ba multa no seluktan”, ezekutivu ne’e ne’e apela.
Tanba ne’e, tuir autoridade ne’e katak kuandu komunidade sira maka tesi ai-kameli no tesi ai sira seluk ne’ebé mak pertense iha área protejida sira, entaun ne’e ita konsidera hanesan asaun krimi umanu tanba laiha konsiénsia hodi proteje plantasaun sira ne’ebé fó moris no bokur ba rai.
“Enkuantu ita iha regra no prosedimentu ne’ebé maka fó autorizasaun ka lisensa, hanesan ai sira-ne’ebé komunidade atu tesi tenke hetan lisensa no ai sira-ne’e mós tenke purvolta husi 3 metrus kúbiku; ida-ne’e Governu atualiza ba komunidade atu utiliza ba uzu sosiais, hanesan hadi’a uma tradisionál no uma”, nia informa.
Maibé, Sekretáriu Estadu Floresta, Fernandino Vieira da Costa alerta, tenke hetan autorizasaun husi Diresaun Jerál Floresta. Maibé, bainhira nia tesi liu fali metru tolu kúbiku, “Entaun ida-ne’e hanesan viola ona regras, no sei hetan sansaun no penalti (penalidade) ne’ebé define ona iha regras florestas nian”.
Jornalista: Alexandra da Costa
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo





