DILI, 07 Juñu 2025 (TATOLI)–Artista ba pintura husi Portugál, Tomas João, husu ba timoroan hotu atu kombate poluisaun, tanba fó risku ba animál sira ne’ebé moris.
Portugés ne’e ko’alia iha semináriu ne’ebé organiza husi Even2u iha festival TasiFest ho tema “Canvas Matak Pinta Futuru Sustentavel” ne’ebé pinta lafaek tanba lafaek mak animál ne’ebé reprezenta Timor-Leste.
“Ita tenke kombate poluisaun, se lae buat ne’ebé bele akontese mak Timór hetan risku, no la’ós de’it Timór, maibé mós animál sira ne’ebé moris iha Timór”, dehan nia ba TATOLI iha Tasitolu, ohin.
Tuir nia lafaek hanesan animál ne’ebé reprezenta Timor. Tanba ne’e, atu proteje biodiversidade tasi, sira hili lixu sira ne’ebé namkari iha tasi ninin hanesan ai-abut hodi halo kombinasaun, oinsá kria idea ba arte mak pinta lafaek.
Partisipante iha semináriu ne’e mak estudante husi Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL), Fakuldade Ekonomia no Jestaun.
Poluisaun tasi maihosi lixu sólidu, bee-fo’er, kímiku sira ka mina-rai, ne’ebé hamosu impaktu ba vida tasi nian mak redusaun ba biodiversidade, korál sira sai mutin.
Bainhira animál tasi nian sira han mikroplástiku ka sai lasu iha lixu plástiku sei hamosu prejuízu ba sira nia saúde, kanek no mate.
Seluk mak impaktu poluisaun ba ambiente mak estraga ekosistema sira ne’ebé prejudika servisu esensiál sira hanesan purifikasaun anin no bee, husi ida-ne’e hamosu redusaun iha diversidade biolójiku.
Poluisaun ar ne’ebé riku ho enxofre no nitrojéniu bele hamosu asidifikasaun rai no bee nian, afeta ai-horis no animál sira nia moris.
Husi impaktu sira ne’e presiza hamenus uza plástiku no halo resiklajen no hili alternativa sira ne’ebé sustentável liu. Dalan seluk mak trata bee-fo’er molok soe ba tasi, nune’e bele proteje oseanu hanesan valór alternativu ba Nasaun.
Notísia relevante: PR Horta konvida sidadaun hotu deskobre sira-nia relasaun ho tasi
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editora : Rita Almeida
