iklan

DILI, HEADLINE

Fundadór WTO no Prezidente Repúblika diskute kona-ba estratejia saneamentu sustentável

Fundadór WTO no Prezidente Repúblika diskute kona-ba estratejia saneamentu sustentável

Ekipa World Toilet Organization dada-lia ho Jornalista sira, hafoin hasoru malu ho Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, iha Palásiu Prezidensiál, Bairru-Pité, Segunda (18/08/2025). Imajen TATOLI/Arminda Fonseca

DILI, 18 Agostu 2025 (TATOLI)–Fundadór no Diretór World Toilet Organization (WTO), Jack Sim, Segunda ne’e, hala’o enkontru ofisiál ho Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta, hodi diskute estratejia sira ba hadi’a saneamentu no asesu ba bee-moos iha Timor-Leste.

Iha enkontru ne’e, Jack Sim afirma ninia kompromisu atu apoia solusaun saneamentu sustentável ne’ebé sei iha impaktu pozitivu ba saúde públika no dezenvolvimentu nasionál.

Diretór WTO dehan, iha enkontru ne’e Prezidente hateten katak bee no saneamentu sai prioridade nasionál ne’ebé sei tulun ema hodi hamenus má-nutrisaun, diarreia, no moras hadaet sira seluk, nune’e mós promove sosiedade ida ne’ebé saudável no produtivu liu.

“Prezidente husu atu sai prioridade ba saneamentu no bee-moos, tanba ida-ne’e sei ajuda komunidade sai saudável liu, hapara moras, no kria forsa traballu ida-ne’ebé prontu hodi apoia Timor-Leste nia progresu iha futuru,” Jack Sim, hato’o iha Palásiu Prezidensiál, Bairru-Pité.

Notísia relevante : AMD sei orienta ekipa saneamentu tau-atensaun ba ai-funan iha dalan protokolu

Jack Sim subliña katak atu hadi’a asesu ba saneamentu la’ós de’it fó impaktu ba setór saúde maibé mós tau fundasaun ba dezenvolvimentu ekonómiku ba tempu naruk.

Fundadór organizasaun ne’ebé ho sede iha Singapura ne’e haree mós oportunidade ida hodi apoia agrikultór kafé sira iha Timor-Leste ho aprosimasaun investimentu sosiál ne’ebé sustentável, inklui fornese sintina, asesu ba edukasaun, no hadi’a kualidade moris.

Tuir nia, sira-nia prezensa iha Timor-Leste nu’udar vizita dahuluk, ida-ne’e hanesan inísiu husi kolaborasaun barak iha futuru. Hamutuk ho nia ekipa Singapura nian, planu atu hala’o vizita fatin barak inklui enkontru sira ho Banku Mundiál, United Nations Children’s Fund (UNICEF), no eskola ida ne’ebé maka hala’o husi komunidade Singapura nian.

“Ami iha ne’e hodi apreende no komprende dezafiu sira ne’ebé sira hasoru, no hafoin ne’e transforma sira ba oportunidade sira liuhosi abordajen ida negósiu sosiál nian ne’ebé sei iha impaktu loloos iha povu timoroan nia moris,” nia esplika.

Iha enkontru ne’e Prezidente Ramos-Horta mós rekomenda oinsá WTO halo akompañamentu, programa oioin inklui ba projetu ida husi programa Ikan Humiming husi HongKong, ne’ebé ho objetivu atu ajuda agrikultór kafé sira fa’an produtu ho kualidade ba merkadu premium, no projetu tratamentu bee fo’er ho eskala boot ne’ebé antes ne’e hetan apoiu husi United States Agency for International Development (USAID) maibé paradu tanba programa ne’e taka.

Tuir nia, WTO espresa ona ninia prontidaun atu submete proposta kooperasaun foun no esplora modelu finansiamentu ho apoiu husi instituisaun sira hanesan Banku Mundiál no Banku Aziátiku ba Dezenvolvimentu.

“Ha’u maka fundadór ba World Toilet Organization nian, ami ajuda ona Brazíl, ne’ebé ho susesu atrai liu billaun $44 iha investimentu ba projetu saneamentu liuhusi polítika privatizasaun no reforma lei sira, ha’u fiar katak Timor-Leste bele tuir dalan transformasaun ne’ebé hanesan ba progresu, liuliu ho apoiu rejionál hafoin ofisialmente adere ba ASEAN (Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku) nu’udar membru ba da-11,” nia tenik.

Jack Sim haktuir, Singapura uluk hanesan nasaun ida ne’ebé kiak liu, maibé ho susesu transforma- an ba nasaun dezenvolvidu ida iha tinan 30 nia laran, fiar katak Timor-Leste bele halo hanesan ne’e.

Nia hatutan, Governu Singapura mós prontu atu fó asisténsia téknika, inklui formasaun lideransa ba funsionáriu Governu Timor-Leste nian, nune’e mós promove empreendedorizmu no empoderamentu lokál.

WTO mós planeia atu envolve liután ho ofisiál no ministériu relevante sira iha Timor-Leste hodi hametin kooperasaun entre setór sira iha saneamentu, bee-moos, edukasaun, no ekonomia lokál.

Jornalista     : Arminda Fonseca 

Editora          : Julia Chatarina

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!