DILI, 18 Marsu 2026 (TATOLI) – Reprezente povu iha Parlamentu Nasionál husu ba Ministériu Saúde (MS) atu tau atensaun ba junta médika, liuliu ba pasiente sira ne’ebé presiza duni atu hetan transferénsia hodi bá halo tratamentu saúde iha rai-li’ur.
Deputada Frente Revolusionária Timor-Leste Independente (FRETILIN), Maria Angélica Rangel, hateten foin lalais halo kontaktu ho Ministra Saúde kona-ba pasiente na’in-rua, Carla Soares Gusmão Carmo, ne’ebé sofre kankru, no Simplício Celestino de Deus, maibé to’o agora seidauk hetan resposta.
“Simplicio ne’e maun-alin 12 Novembru, ne’ebé nia tilun ne’e bainhira akompaña nia iha komarka militár Indonézia mak ko’a. Rona ami-nia maun-alin sira ne’e terus, tanba laiha fasilidade konsulta. Triste tebes”, nia levanta iha audiénsia públika entre komisaun F ne’ebé trata Asuntu Saúde, Igualdade Jéneru no Inkluzaun Sosiál no Ministériu Saúde kona-ba relatóriu ezekusaun orsamentál no dezempeñu trismestre dahaat 2025 nian iha Parlamentu, ohin.
Nia preokupa ho sobreviente Masakre Santra Krús ne’e tanba iha tempu rezisténsia fó an tomak hodi defende kauza país nian ba ukun-an, maibé agora la hetan atensaun. “Favór ida, junta médika veteranu nian haree, ha’u horisehik telefone ministra dehan iha nia meza laiha, la’ós nia de’it, maibé povu sira seluk ne’ebé presiza atendimentu lalais”, nia afirma.
Deputadu Kongresu Nasionál Rekonstrusaun Timorense (CNRT, sigla portugés), Leandro Lobato, reforsa katak sobrevivente 12 Novembru ne’e ema hotu hatene hanesan joven ida ne’ebé ativu iha luta ba libertasaun nasionál.
“Kauza husi ninia partisipasaun ativa ne’e to’o nia sofre nia tilun militár sira ko’a hotu. Tanba ne’e mak ita-boot sira bele konsidera no tau mós importánsia, la’ós ba Simplicio de’it, inklui povu hotu tenke iha tratamentu iguál ba ema sira nesesitadu’’, nia dehan.
Deputadu CNRT, Luís Caldeira, sujere katak presiza haree problema iha junta médika ba pasiente ne’ebé urjente atu halo tratamentu bá rai-li’ur. “Iha ne’e, ema ne’e grave tiha ona, maibé hein la bá. Ne’e obstákulu iha ne’ebé, presiza esplikasaun”, nia kestiona.
Vise-Ministru ba Fortalesimentu Institusionál Saúde, José dos Reis Magno, rejista no sei ko’alia ho Ministra Saúde atu haree kestaun ne’e la’ós ba pasiente na’in rua ne’e de’it, maibé ba sira seluk ne’ebé presiza atu fó atensaun lalais.
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora





