BAUKAU, 10 Abríl 2026 (TATOLI) – Governu Sentrál liuhusi Ministériu Administrasaun Estatál intrega hikas ba Autoridade Munisipál Baukau (AMD) no komunidade atu deside rasik estatutu suku Uaitame.
Ministru Administrasaun Estatal, Tomás do Rosário Cabral, responde ona karta rezultadu Reuniaun Konsellu Koordeansaun Munisipál (KKM) liuhusi despaxu ministeriál ba AMB atu rezolve estatutu suku Uaitame ne’ebé atuál sai polémika iha públiku relasiona ho desizaun inklina ba postu Kelikai no mantein iha postu Kelikai Antigu.
“Sira iha kraik (komunidade Uaitame) mak tenke deside. Hanesan ha’u, Uaitame tenke tama ba postu Kelikai maibé tama ho aldeia ida-ne’ebé nune’e ita hadi’a no re-publika fali diploma ministeriál ne’e,” Ministru Administrasaun Estatal esplika louhusi Meet The pPress iha resintu Prezidente Autóridade Munisipál Baukau, Vila Antiga, Sesta ne’e.
Governante ne’e relata, Governu sentrál laiha póder atu deside destinu suku referida tanba bazeia ba diploma ministeriál numéru 05/2022, loron 1 Marsu, Primeira Alterasaun Diploma Ministeriál númeru 16/2017, 31 marsu kona rekoñesimentu suku no aldeia tanba ne’e husu komunidade Uaitame mak deside rasik no AMB presiza hadi’a redasaun akta reuniaun KKM hodi mensiona aldeia, nune’e MAE re-publika hikas diploma ministeriál ne’e.
Cabral salienta, bainhira polémika referida seidauk rezolve sei fó impaktu ba implementasaun podér lokál no desentralizasaun administrativa ne’ebé tuir planu sei hahú iha tinan 2027 hanesan eleisaun nunisipál.
“Objetivu kria avaliasaun kondisaun mínima mak haree hotu asuntu ida-ne’e, signifika problema asuntu sosiál ita labele rezolve,” Tomas Cabral akresenta.
Polémika iha suku Uaitame akontese bainhira grupu husi komunidade balun hakarak kontinua mantein ho razaun distánsia ne’ebé besik liu ba postu administrativu Kelikai kompara ho postu Kelikai Antigu.
Tuir baze legál, hanesan altelarasaun dalatoluk lei numéru 11/2009, loron 07 Outubru kona-ba Devizaun Administrativa Teritóriu ne’ebé define estrutura administrativa iha Timor-Leste, inklui munisípiu sira deskreve munisípiu Baukau hamutuk postu ualu iha-ne’ebé fahé Kelikai ba postu tolu hanesan; Matebian, Kelikai no Kelikai Antigu.
Enkuantu diploma ministeriál numéru 05/2022, loron 1 Marsu, Primeira Alterasaun Diploma Ministeriál númeru 16/2017, 31 de marsu kona-ba rekoñesimentu suku no aldeia deskreve Suku Uaitame parte ba Kelikai Antigu.
Nune’e, postu administrativu Kelikai Antigu hamutuk suku lima kompostu: Afasa, Namanei, Uaitame, Gurusa no Abafala ho tótal populasaun 11.227 husi tótal uma-kain 2.684
Entretantu, Suku Uaitame iha aldeia haat; Karanu, Gamana, Gugulai no Sialimo ho totál populasaun 503 husi uma-kain 125.
Jornalista: Natalino Belo
Editór: Evaristo Soares Martins





