iklan

HEADLINE, POLÍTIKA

Governu aprezenta ona proposta Orsamentu Retifikativu ba Parlamentu Nasionál

Governu aprezenta ona proposta Orsamentu Retifikativu ba Parlamentu Nasionál

Governu aprezenta ona proposta Orsamentu Retifikativu ba Parlamentu Nasionál. Foto/Nelson de Sousa.

DILI, 15 Maiu 2026 (TATOLI) – Governu submete ohin, ho karáter urjénsia, proposta Orsamentu Retifikativu (OR) ho montante millaun $192 ba Parlamentu Nasionál.

Proposta ne’e entrega direta husi Primeiru-Ministru, Xanana Gusmão, no Ministra Finansa, Santina Cardoso, akompaña husi Vise-Ministra Finansa, Regina de Jesus, Vise-Ministru ba Asuntu Parlamentár, Adérito Hugo da Costa, ba Prezidente Parlamentu Nasionál, Maria Fernanda Lay, iha nia gabinete, pur volta tuku 12h40.

“Governu mai entrega ba Prezidente Parlamentu Nasionál proposta Lei Retifikativu Orsamentu Jerál Estadu 2026 nian, ho pedidu karáter urjénsia”, Ministra Finansa, Santina Cardoso, hateten hafoin entrega proposta ne’e iha Parlamentu, ohin.

Governu aprezenta ona proposta Orsamentu Retifikativu ba Parlamentu Nasionál. Foto/Nelson de Sousa.

Nia hateten katak proposta OR ne’e hamutuk millaun $192, ninia finansiamentu mai husi programa ne’ebé sira taka ona, nomós husi reseita doméstika, no halo ajustamentu internu iha liña ministeriál sira. Ho ida-ne’e, laiha pedidu ne’ebé atu dada husi esesu Fundu Petrolíferu.

Lembra katak, iha 13 Maiu, Governu liuhusi Konsellu Ministru aprova ona projetu proposta Lei, ne’ebé aprezenta husi Ministra Finansa, Santina Cardoso, ba alterasaun dahuluk Lei númeru. 8/2025, loron 27 fulan-Novembru, kona-ba Orsamentu Jerál Estadu ba tinan 2026.

Proposta ne’e prevee ajustamentu ida ba OJE 2026 hodi hatán ba aumentu husi folin kombustivel internasionál, relasiona ho konflitu iha Médiu Oriente, kustu ne’ebé mosu husi ezersísiu husi Prezidénsia Pro Tempore Komunidade País Ko’alia Lian Portugés (CPLP, sigla portugés) nian ne’ebé asume husi Timor-Leste hafoin aprovasaun OJE 2026, nune’e mós despeza sira ne’ebé relasiona ho Rejiaun Administrativu Espesiál Oekusi Ambenu.

Ho alterasaun ida-ne’e, montante konsolidadu husi OJE 2026 aumenta maizumenus millaun $101,1 sa’e ba billaun $2,39. Aumentu ida-ne’e la’ós rezultadu reforsu transferénsia ruma husi Fundu Petrolíferu, maibé liuliu reajustamentu husi fonte finansiamentu Estadu nian, liuhusi utilizasaun saldu jerénsia, saldu ne’ebé disponivel iha konta bankária ne’ebé la efetiva (ne’ebé la uza), nomós reforsu husi reseita doméstika sira.

Proposta Orsamentu Retifikativu ho objetivu atu hamenus impaktu ekonómiku husi aumentu folin kombustivel internasionál, iha kontestu dependénsia maka’as ba importasaun, liuliu kombustivel no produtu ai-han, ne’ebé afeta diretamente kustu transporte, nomós inflasaun doméstika.

Tuir projesaun husi Ministériu Finansa, maski iha aumentu iha folin kombustivel nian iha nivel internasionál, prevee katak média inflasaun anuál iha tinan 2026 sei sa’e ba 2,2%, kompara ho 1,2% iha tinan 2025, lahó aumentu ne’ebé signifikativu, tanba medida sira ne’ebé Governu adota hodi estabiliza folin kombustivel.

Jornalista: Nelson de Sousa

Editora: Maria Auxiliadora

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!