Top

Xefe suku Manapa sei muda sede suku ba mini merkadu Biabubu

IMG-20220831-WA0015

BOBONARO, 31 agostu 2022 (TATOLI)-Xefe suku Manapa, postu administrativu Cailaco, munisípiu Bobonaro, Zeferino Loco-Bere, sei muda sede suku ba mini merkadu Biabubu tanba negosiante sira abandona tinan barak ona, maibé xefe suku Ritabou, Maximiano dos Santos Araújo la konkorda ho inisiativa ne’e tanba rai ne’e pertense ba suku Ritabou nian.

Autoridade lokál ne’e subliña, razaun muda sede suku ba merkadu ne’e tanba rai ne’ebé harii sede suku pertense ba propietaria privada no ta’uk akontese errosaun tanba fatin ne’e besik liu kedas mota ninin ne’ebé rai balu komesa monu daudaun ona.

Zeferino haktuir, antes ne’e iha mandatu Governu antérior 2014 nia parte hato’o ona pedidu ba Ministru Turismu, Komérsiursiu no Indústria, António da Conceiçao ‘Kalohan’.

Ita momentu ne’ebá atuál deputadu Partiddu Demokratíku (PD) ne’e hatún despaxu hodi deside entrega rai mini merkadu ne’e ba autoridade suku Manapa.

Maibé hahú tinan ne’e kedas lideransa komunitária ne’e halo fali pedidu ba prezidente autóridade munisípiu Bobonaro sesante to’o agora seidauk tau iha prioridade liuhosi Programa Nasionál Dezenvolvimentu Suku (PNDS) atu halo reablitasaun foun ba mini-merkadu ne’e.

Notísia relevante: Governu-Veteranu Bobonaro deside harii jardín eroi iha Manapa

“Hau hateten de’it katak sira seidauk toma desizaun ida pozitivu, lñiha fulan-setembru ka outubru ne’e ha’u bele muda ba ona, tanba sede suku atuál ema rai-nain komesa harii ona uma iha sorin-sorin,” nia informa ba Jornalista iha Cailaco.

Nia dehan, rai ne’ebé hari mini merkadu Biabubu nudar rai estadu, tanba ne’e suku Manapa mos iha direitu atu utiliza hodi serbí povu maske jeografikamente área ne’e pertense ba suku Ritabou, postu Administrativu Maliana nian.

Autóridade lokál ne’e argumenta, agora Estadu no Governu seidauk define divizaun territoriál ho loloos, tanba konstrusaun ba uma mini Merkadu Biabubu ne’e lideransa lokál suku Manapa mak hato’o proposta.

Sorin seluk, Xefe Suku Ritabou, postu administrativu Maliana, Maximiano dos Santos Araújo, la konkorda ho desizaun ne’e tanba dezde okupasaun Indonézia konsege mosu disputa hosi parte suku rua ne’e to’o agora.

Xefe suku Ritabou, Maximiano de Araújo. Imajen Tatoli/Sérgio da Cruz.

“Ha’u atu dehan de’it mandatu xefe suku sira liubá ne’e mos la autoriza tanba ne’e mak fatin ne’e husik mamuk to’o agora, ne’ebé ne’e la’ós buat foun atu ita atu ko’alia, di’akliu buka fatin seluk, rai Manapa nian barak hela, sé lae ita bele akontese buat ruma ne’ebé ita la espera,” nia ko’alia iha sede suku Holsa, tersa ke’e.

Nia dehan, bainhira xefe suku Manapa deside atu muda, tenke halo diálogu  uluk ho komunidade suku Ritabou no Manapa, lia-na’in no veteranu sira nune’e bele hatene istória loloos rai ne’e pertense ba postu administrativu ne’ebé nian.

“Ita labele buka problema, tanba rai ne’e la’ós xefe suku nia rai privadu, ne’e duni di’akliu ita bolu malu ko’alia. Sé konkorda bele halo, sé la konkorda labele halo, kuandu la konkorda mak ita obriga halo, bele mosu buat-ne’ebé ita la hakarak,” nia afirma.

Tuir observasaun Agênsia Tatoli iha terrenu nota katak, daudaun ne’e lutu-bebak komesa haleu ona mini merkadu Bibubu. Enkuantu ninia didin loloos nakonu ho pintu letra ne’ebé la edukativu no animál hanesan bibi mak toba iha laran.

Suku  Manapa iha aldeia tolu mak hanesan; Tapo-Meak, Lugu-Luli no Tateluri ho totál populasaun 2.076 no uma-kain 507.

Notísia relevante: Rai-rahun falun estrada Cailaco provoka komunidade sofre moras IRA

Jornalista: Sérgio da Cruz

Editór: Evaristo Soares Martins

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!