DILI, 27 setembru 2022 (TATOLI)–Ajensia Nasionál Planeamentu Monitorizasaun no Avaliasaun (ANAPMA), ne’ebé tutela iha Gabinete Primeiru-Ministru (PM), tersa ne’e, realiza kolókiu kona-ba kuadru nasionál planeamentu integradu médiu prazu no planeamentu integradu, implementasaun moduladu ba liña ministeriál no parseiru dezenvolvimentu sira.
“Gabinete Primeiru-Ministru liuhosi Ajénsia Nasionál Planeamentu Monitorizasaun no Avaliasaun realiza kolókiu nasionál ida hodi halo introdusaun kuadru planeamentu médiu prazu, ne’ebé daudaun ita iha Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu no ita iha dokumentu ne’ebé sai hanesan guia ba implementasaun planu sira, no mós planeamentu munisipál, planeamentu territoriál no adota tan Objetivu Dezenvolvimentu Sustentável (ODS),” Koordenadora ANAPMA, Brígida Soares, hateten, hafoin halo aprezentasaun iha Ministériu Finansa (MF), Aitarak-laran.
Governu iha programa, maibé durante implementasaun ninia planu estratéjiku boot tun liu kedas ba planu anuál, entaun iha implementasaun laiha ligasaun entre planu ne’ebé kada tinan Governu lori no hatuur ona iha dokumentu polítiku ne’ebé Governu adota.
“Tanba ne’e, iha oportunidade kuadru ANAPMA mai elabora no konvida parseiru dezenvolvimentu hotu, liña ministeriál, inklui autoridade munisipál hodi halo introdusaun nune’e bele hetan buat ruma hosi sesaun ida-ne’e hodi mellora di’ak liután ninia implementasaun kuadru planeamentu ba médiu prazu,” nia akresenta.
Notísia relevante: ANAPMA-entidade relevante partilla reforma jestaun finansa públika ba Xefe Estadu
Tuir Koordenadora, sesaun ne’e importante tebes no ANAPMA espera bele hetan komentáriu hosi partisipante sira, atu nune’e bele mellora dokumentu, tanba bainhira sesaun ramata sei elabora dokumentu hodi aprezenta iha Konsellu Ministru hodi hetan aprovasaun.
Biban hanesan, Primeiru-Ministru (PM), Taur Matan Ruak, hateten, planeamentu nu’udar reforma modelu orsamentu ne’ebé importante.
“Ita-nia ambisaun no hakarak boot maibé rekursu ne’e oituan, entaun ita presiza plenea. Ita daudaun ne’e halo alterasaun barak, la’ós de’it iha nível planeamentu ne’ebé daudaun ne’e ita tenta organiza responsabilidade ba planu asaun anuál ne’ebé iha Ministériu Finansa, planu quinqinál ne’ebé iha Gabinete Primeiru-Ministru liuhosi ANAPMA, entaun tanba ne’e Primeiru-Ministru ida no Governu ida bainhira tama foun, nia tenki hatene tinan-lima saida mak nia hakarak halo, la’ós atu halo buat hotu maibé saida mak bele halo no hakarak halo ho rekursu ne’ebé nia hetan, hafoin planu longu prazu, ita agora halo hela reajustamentu ba Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu Nasionál,” Xefe Governu afirma.
Atualizasaun PEDN hafoin halo avaliasaun dala-rua iha tinan 2020 no foin lalais, no tempu badak sei fó sai avaliasaun atu hatene durante tinan-20 ne’e saida mak halo no saida mak la konsege no ba oin saida mak bele halo hodi kontribui hodi atinje objetivu.
“Iha nível planeamentu ne’e oinsá ita integra planu sira, bainhira ita haree iha definisaun objetivu foin daudaun define objetivu nasionál tolu ne’ebé tenki atinje maka asegura sidadaun sira tenki salvaguarda no tenki moris naruk, daruak mak domíniu koñesimentu siénsia teknolojia, no padraun moris nian,” nia tenik.
Entaun, iha objetivu tolu ne’e maka nasaun tomak halo nia esforsu hodi kontribui, ne’ebé kada ministériu no ajénsia ida ninia kontribuisaun oinsá, ida-ne’e mak tenki planea.
“Ita labele kontrola buat ne’ebé ita la planea, ne’ebé bainhira ita kontrola ita-nia rekursu, ita tenki planea iha forma integrada,” nia fó hanoin.
Maski nune’e, Xefe Ezekutivu ne’e konsidera, naturalmente laiha planeamentu ida perfeitu maibé bainhira iha planeamentu di’ak ho forma integradu buat hotu bele la’o ho di’ak.
Jornalista : Antónia Gusmão
Editora : Julia Chatarina





