Mandati preokupa ho prosesu kazu ema mate iha sela PNTL

DILI, 06 janeiru 2023 (TATOLI)—Deputadu membru komisaun B trata asuntu Defeza no Seguransa no Negósiu Estranjeiru iha Parlamentu Nasionál, David Dias Ximenes ‘Mandati’, preokupa ho prosesu kazu José Bernando mate iha sela Komandu Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) munisípiu Dili.
Notísia Relevante: Kazu mate iha sela polísia, PDHJ konsidera PNTL komete violasaun direitu umanu
“Ami iha komisaun B preokupa no ami hakarak hatene rezultadu autópsia ninian, iha fatin seluk kuandu halo autópsia ba ema ninia família sempre iha para komprova, Maibé, lahatene, ida-ne’e oinsá la rona tan buat ida,” Deputadu Mandati hateten ba jornalista sira iha PN, sesta ne’e.
Antes ne’e, Prokuradór titulár, Jacinto Babo, hateten prosesu kazu ne’e Ministéiru Públiku (MP) delega ona kompeténsia ba Polísia Siéntifika Investigasaun Kriminál (PCIC, siglá portugés) hodi kontinua loke investigasaun.
Matebian José Bernando tara-an ho fiu eletrisidade iha sela detensaun komandu PNTL munisípiu Dili, antes ne’e nu’udar suspeitu tanba deskonfia envolve iha kazu konfrontu ka halo agresaun fíziku iha festa graduasaun ida iha área Audian.
Nune’e, PNTL munisípiu Dili detein suspeitu iha sela detensaun, iha kuarta (31/08/2022) kalan, atu kumpre oras 72, molok submete ba interrogatóriu dahuluk iha Tribunál Distritál Dili (TDD) maibé iha kinta (01/09/2022), tuku 19h00, suspeitu mate iha sela tanba deskonfia tara an ne’e ninia prosesu kazu ne’e la’o kleur ona to’o ohin loron.
Antes ne’e, ekipa konjunta kompostu hosi Polísia Nasionál Investigasaun Kriminál (PNSIK), Ministériu Públiku, Provedória Direitu Umanu no Justisa (PDHJ), Defensoria Públika (DP), no reprezentante família matebian, sesta ne’e (02/08), hahú serbisu hodi rekolla evidénsia-sira no halo investigasaun ba kazu joven ho inisiál JB, ne’ebé mate ho kondisaun fiu eletrisidade iha kakorok iha sela detensaun Komandu PNTL munisípiu Dili.
“Komandu Jerál PNTL hasai orden urjénsia ida hodi nomea ekipa konjunta hodi halo investigasaun ba kazu ne’ebé mak ita hotu la espera akontese iha sela detensaun Komandu PNTL Dili. Nune’e, sesta (02/08) ohin lokoraik ne’e, ekipa hahú nia serbisu hodi rekolla evidénsia sira no halo investigasaun kle’an ba kazu tara-an ne’e to’o iha nia prosesu finalidade. Bainhira ekipa ne’e finaliza nian investigasaun, Komandu PNTL sei hato’o ba públiku,” Portavós Komandu Jerál Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL), Superintendente Xefe Armando Monteiro, hateten liuhosi Konférensia Imprensa iha Kuartél Jerál PNTL Caicoli.
Komandu Jerál PNTL fó tempu loron tolu (durante oras 72), hahú sesta (02/09) to’o domingu (4/09) ba ekipa konjunta atu finaliza prosesu investigasaun no entrega rezultadu ba komandu jerál atu prosesa hodi informa ba públiku.
Tanba ne’e, portavós ne’e dehan, Komandu Jerál PNTL seidauk pronúnsia kona-ba motivu loloos ba kazu sidadaun JB nian-mate tanba prosesu hotu sei iha faze investigasaun.
“Ha’u seidauk bele temi buat ruma, enkuantu ekipa ida seidauk bele finaliza sira-nia serbisu, ita hein ekipa konjunta ne’e mak sei halo investigasaun no halo ezaminasaun ba prosesu tomak,” nia dehan.
PCIC rekolla kámara CCTV
Entretantu, Polisia Siéntifika Investigasaun Kriminál (PCIC, sigla portugés) ne’ebé lidera direta hosi Xefe Investigadór, Dedi da Silva, hahú rekolla evidénsia balun hanesan kámara Closed Circuit Television (CCTV) iha sela Caicoli, Komandu PNTL munisipiu Dili.
PCIC rekolla evidénsia hanesan iha tuku 14h00 to’o tuku 15h30 lokoraik ne’e, atu asegura no bele sustenta informasaun balun ba ekipa konjunta.
Maske PCIC foti gravasaun CCTV ne’e, maibé iha informasaun balun ne’ebé Agência TATOLI asesu iha terrenu katak CCTV sira-ne’ebé mak antes monta iha edifísiu komandu PNTL Dili inklui iha sela detensaun Komandu Dili avaria kle’ur ona no laiha osan atu halo manutensaun.
HNGV finaliza ona autópsia
Xefe Departamentu Forensik Hospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV), Nilton Tilman, informa ekipa forensik hahú finaliza ona prosesu autópsia ba mate-isin JB no daudaun elabora hela rezultadu atu entrega ba ekipa konjuta.
“Ami finaliza ona autópsia no entrega mate-isin ba família atu halo seremonia funebre,” Xefe Departamentu ne’e informa.
Nia dehan, rezultadu autópsia ne’e hanesan xave atu hatene loos motivu ba kazu ne’e, nune’e tempu besik sei entrega ba ekipa konjunta hodi fasilita prosesu investigasaun.
Iha fatin hanesan, maun hosi matebian, Estavão António de Jesus, hateten aseita tebes halo autópsia hodi hatene loloos motivu hosi nia alin mate ne’e.
“Kazu ne’e ami levanta ba oin tanba ha’u-nia alin ne’e mate iha sela detensaun, nune’e ami hakarak autópsia para hatene motivu loloos,” nia afirma.
Notísia Relevante: Komandu PNTL hahú forma ekipa investiga kazu joven ida mate iha sela detensaun
Jornalista : Nelson de Sousa
Editór : Cancio Ximenes

