DÍLI, 10 fevereiru 2022 (TATOLI)- Falintil-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) ho Forsa Armada Estadu Unidu Amérika (EUA) kontinua hametin koopersaun bilaterál, liuhosi Cooperation Afloat Readiness and Training (CARAT) 2023.
Vise Xefe Estadu Maiór Jenerál F-FDTL, Majór Jenerál Calisto dos Santos Coliati, hateten objetivu husi ezersísiu marítima mak hametin kooperasaun bilaterál entre forsa armada rai rua nian hodi garante seguransa iha nível nasionál no rejionál, aleinde transfere koñesimentu tékniku, tátiku hosi forsa navál Amerika ba membru F-FDTL sira.
Tuir Coliati, Forsa Navál EUA nu’udar forsa ida ne’ebé mak ho ekipamentu sofistikadu tebes tebes.
“Portantu sira mai ho sira nian ekipamentu, mai ho sira nia meiu, ho nune’e mak sira mai bolu ita nian tropa liuhosi ezersísiu CARAT ne’e, hodi ba treinu hamutuk ho sira, oinsá atu transforma ita-nia forsa sira no oinsa maka atu hatún tropás sira iha área ida operasaun nian, ida ne’e mak prinsipál hosi ezersísiu CARAT ida ne’e”, Vise Xefe Estadu Maiór Jenerál FALITIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL), Majór Jenerál Calisto dos Santos Coliati, hateten ba jornalista sira hafoin halo abertura ba jogu amigavél entre F-FDTL Komponente Navál no Forsa Marina hosi EUA iha Estádiu Munisipál Dili, sesta ne’e.
Majór Jenerál Coliati, hateten ezersísiu CARAT, tinan ne’e hahú hosi 10 fevereiru to’o 15 fevereiru 2023 ne’ebé mak envolve forsa armada F-FDTL hosi komponente navál no forsa marina Amérika.
“Ezersísiu ida ne’e ita hahú iha 2009 no ezersísiu ida ne’e tinan-tinan envolve de’it forsa F-FDTL hosi komponente navál no Forsa Mariña EUA nian atu hametin koopersaun bilaterál forsa rai rua-nia”, nia dehan.
Iha fatin hanesan, Enkaregadu Negósiu Embaixada EUA Tom Daley, hateten ohin Forsa Mariña hosi EUA sira mai ho ró funu mariña mai Timor-Leste atu halo ezersísiu CARAT tinan 2023 ho FFDTL.
“Forsa Mariña EUA hamutuk nain-800 ohin ho ró funu mariña nian mai Timor-Leste atu partisipa iha ezersísiu CARAT. Ezersísiu ida ne’e envolve forsa rai rua nian, EUA reprezenta forsa mariña Amerika no Timor-Leste ne’e F-FDTL Komponente Navál”, nia hateten.
Tuir Tom Daley katak ezersísiu CARAT ne’e importante tebes, tanba ho ezersísiu ida ne’e forsa rua bele fahe esperiénsia ba malu, oinsá fó asisténsia umanitária bainhira iha situasaun dezastre naturál.
“Ezersísiu CARAT ida ne’e nudar kooperasaun bilaterál forsa armada nasaun rua no halao atividade sira liuhosi interkámbiu hodi hasa’e koñesimentu forsa rua nia partilla esperiénsia ba malu, fahe matenek no koñesimentu ne’ebé iha entre forsa rai rua nian no mós halo asisténsia umanitária, hasae liután kapasidade koñesimentu liuliu atu profisionaliza F-FDTL”, nia salienta.
Tom Daley fiar katak ho ezersísiu CARAT ne’e fó vantajen ba forsa rai rua liuliu forsa komponente navál bele hetan esperiénsia foun nune’e bele kontrola sira-nia tasi ho di’ak.
“Ezersísiu CARAT ne’e ho atividade forsa rua sei treinu hamutuk uza elikópteru, luku iha tasi , no oinsá fó asisténsi umanitária iha situsaun dezastre naturál. Ha’u fi’ar katak forsa Timor-Leste ho ezersísiu ida ne’e bele aumenta sira-nia abilidade, matenek, atu nune’e iha futuru bele halo kontrolu ba sira nia área marítima nian. Hosi ezersísiu ne’e mós bele hasae sira nia koñesimentu hodi fó asisténsia militár bainhira akontese dezastre naturál”, nia revela.
Ezersísiu CARAT 2023 abertura hosi Vise Xefe Estadu Maiór Jenerál FALITIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL), Majór Jenerál Calisto dos Santos Coli Coliati, akompañadu hosi Kapitão Mar e Gerra Higinio das Neves, ulun bo’ot forsa mariña EUA nia no partisipa direta hosi Enkaregadu Negósiu Embaixada EUA Tom Daley, no forsa rai rua Forsa F-FDTL Komponente Navál no Forsa Mariña EUA.
Ezersísiu CARAT loke ho jogu amizade entre forsa rai rua ne’ebé realiza iha Estádiu Munsipál Díli.
Enkuantu F-FDTL durante ne’e estabelese área koperasaun bilaterál tolu ho forsa armada EUA ida mak hanaran ezersísiu CARAT, ezersísiu harii hamutuk no ezersísiu pacific engel ne’ebé foku ba treinamentu lojistíku militár nian.
Jornalista: Natalino Costa
Editór : Zezito Silva





