PN aprova 04 jullu sai loron ofisiál komemorativa ba Ema ho Defisiénsia

DILI, 13 marsu 2023 (TATOLI)—Parlamentu Nasionál (PN), segunda ne’e, liuhosi reuniaun plenária aprova iha finál globál hodi deside loron o4 fulan-jullu sai hanesan loron nasionál ba Ema Ho Defisiénsia (EhD) iha Timor-Leste.
Notísia Relevante: PN prontu aprova loron nasionál ba Ema ho Defisiénsia
Projetu-lei ne’e mós pretende alterasaun artigu 5 lei Feriadu Nasionál no Data Ofisiál Komemorativa, konsagra loron ba ema ho defisiénsia hanesan loron ofisiál komemorativa, hili iha loron 04 fulan-jullu ne’ebé hanesan mós loron aprovasaun unanimidade hosi membru PN ba adezaun konvensaun kona-bá direitu ema ho defisiénsia, liuhosi rezolusaun PN númeru 29/2022, 20 jullu.
“Rezultadu ho votu a-favór 37, kontra 0 no abstensaun 12, ho ida ne’e PJL númeru 51/V(5a), segunda alterasaun lei númeru 10/2005, 10 agostu, relativa feriadu nasionál no data ofisiál komemorativa aprova iha finál global,” Prezidente Parlamentu Nasionál, Aniceto Longuinhos Guterres Lopes, fó sai iha sala plenária PN.
Nune’e mós Parlamentu Nasionál (PN), segunda ne’e, liuhosi reuniaun plenária aprova iha finál globál ba alterasaun projetu -lei númeru 51/V(5a) alterasaun daruak lei númeru 10/2005, 10 agostu, relativa feriadu nasionál no loron (data) ofisiál komemorativa.
Alterasaun ne’e previstu ba loron nasionál feto atualmente konsagra data ofisiál komemorativa iha Timor-Leste iha 03 novembru, hanesan mós nu’udar loron mate eróina nasionál, Maria Tapó, ne’ebé luta ba auto-determinasaun no indepedénsia Timor-Leste, maibé loron ofisiál komemorativa ne’e la konsidera feriadu.
Nune’e pretende projetu alterasaun ne’e fó importánsia boot ba loron ne’e, fortalese rekoñesimentu papél feto iha sosiedade, ho ida-ne’e alterasaun ne’e iha komemorasaun loron nasionál feto atu konsidera mós hanesan feriadu nasionál.
Deputada Partidu Demokrátiku (PD), Elbina Sousa, hateten hanesan proponente ba projetu-lei ne’e hanoin importánsia hodi bele introdús loron feriadu nasionál ba iha loron nasionál feto no loron feriadu nasionál ba portadór defisiénsia.
“Iha lei ne’e nesesidade introdús data importante sira ida mak atu komemora, rua atu hasa’e mós koñesimentu no konxiénsia no fó edukasaun ba maluk sira katak, loron sira-ne’e iha importante hodi selebra duni, dignifika maluk feto sira no onra ba eróina sira,” nia dehan.
Deputada PD ne’e hateten, nia-parte laiha objesaun ba loron ema ho defisiénsia maibé hakarak komenta jerál bainhira iha proposta ida-ne’ebé mai hosi Governu ko’alia kona-ba komemorasaun loron 03 novembru, tempu ne’eba ko’alia klaru automátika Governu sei fó toleránsia pontu ba loron ida-ne’e.
“Tanba ne’e la presiza iha loron feriás nasionál tan ba loron 03 novembru, tanba iha 01-02 novembru komemorasaun loron matebian nian fila ba foho entaun automátikmente Governu fó toleránsia pontu iha dia 03 hanesan loron toleránsia pontu hodi ema bele fila mai Dili hosi foho, tan ne’e komemorasaun ne’e kontinua nafatin loloos iha dia 04, 05 hosi instituisaun sira,” nia hateten.
Vise Ministra Solidariedade Sosiál no Inkluzaun (MSSI), Singi Chndrawati Verdiál, konsidera extrema importánsia projetu-lei ne’e ho forma formaliza loron nasionál feto enkuandu feriadu nasionál.
“Justisa pozisaun ne’e bele dezenvolve atividade inklui iha zona rurál, komemorasaun papél feto iha sosiedade,” Vise Ministra ne’e hateten liuhosi relatóriu paresér.
Governante ne’e mós dehan, relasiona loron nasionál ba ema ho defisiénsia, MSSI mós konsidera relevante inkluzaun iha data ofisiál komemorativa, hodi fó valorizasaun boot direitu ema ho defisiénsia no sensibilizasaun liután no konsensializasaun populasaun relativamente grupu no ema vuneravel.
Reprezentante Asosiasaun Defisiénsia Timor-Leste (ADTL), Verónica Tilman, hato’o agradesimentu ba proponente alterasaun projetu-lei, ne’ebé konsidera ho dalan ne’ebé boot hala’o sensibilizasaun populasaun relativa grupu no ema hodi rekoñese importánsia iha sosiedade, konsidera loron 04 fulan-jullu hanesan loron ba ema ho defisiénsia ho oportunidade ne’e bele dezenvolve atividade relasiona ba promosaun no valorizasaun direitu ema ho defisiénsia.
Notísia Relevante: Gaspar propoin 04 jullu-24 setembru sai loron nasionál ba EhD
Jornalista : Nelson de Sousa
Editór : Cancio Ximenes

