Empreza Acelda exporta mina kamí bidon ualu ba EUA

DILI, 06 jullu 2023 (TATOLI)—Ajénsia Promosaun Investimentu no Exportasaun, Institutu Públiku, (TradeInvest Timor-Leste, I.P) hamutuk ho empreza nasionál, Acelda, kinta ne’e, halo lansamentu ba exportasaun produtu mina kamí orgániku bidon ualu ba merkadu Estadu Unidu Amérika (EUA).
Diretór empreza Acelda, Higino da Costa Freitas, sente haksolok tebes tanba molok exporta produtu, liu ona prosesu naruk no han tempu.
“Prosesu negosiasaun hahú iha tinan 2018 to’o ohin loron mak foin iha rezultadu, durante prosesu la fasil, serbisu maka’as entre USAID no Catholic Relief Services (CRS), TradeInvest maka ami halo negosiasaun hodi husu kritéria hotu hosi Amérika ne’ebá hodi prienxe, to’o ikus foin iha rezultadu ohin konsege exporta bidon ualu ba kontentór atu haruka bá,” Diretór empreza hateten iha Ajénsia Shiping Meratus, Hudi-laran.
Nia dehan, bainhira produtu ne’e to’o iha fatin destinasaun ho di’ak no seguru tuir espetativa, maka empreza sei haruka tan bidon 80.
“Grasa Maromak nian ho bidon ualu ne’ebé ohin ita haruka, ami-nia parseiru Jedwards International iha Bouston, Amérika ne’ebá bele fó fiar, ba oin sei serbisu hamutuk liután,” nia akresenta.
Notísia relevante : Timor-Leste exporta kafé tonelada 92.000 durante fulan-ualu
Acelda sosa kamí iha agrikultór lokál sira ho folin kilograma 1 $1,50 no halo prosesamentu ho mákina to’o hetan kamí no ikus mai halo exportasaun.
“Molok haruka, ita halo ona teste kualidade iha laboratóriu iha PT Sucofindo iha Indonézia no ita mós iha sertifikadu produtu orgániku, nunue’e molok haruka bá, ita haruka uluk ona nia amostra ba empreza Jedwards International, Inc hodi hatudu katak produru iha kualidade no orgániku,” nia konta tuir.
Acelda halo exportasaun mina kamí desde tinan 2016 to’o agora ba nasaun Xina no EUA, enkuantu Austrália rasik husu ona amostra produtu maibé empreza seidauk konsege haruka.
“Espera Austrália mós iha interese hodi ba oin ita bele haruka hotu. Ita tau folin litru ida $6 no bidon ualu ne’ebé ita haruka ne’e, bidon ida nia kuantidade litru 190 mak iha laran, no mina kamí ne’ebé ohin loron ita exporta ne’e envolve ona agrikultór sira hamutuk 750 mak tama ba sistema orgániku. Espera ba oin merkadu aumenta bele aumenta tan agrikultór sira hosi munisípiu sira seluk,” Diretór empreza tenik.
Iha fatin hanesan, Diretór Promosaun Exportasaun hosi TradeInvest, Décio Ribeiro Sarmento, hateten, atividade ne’e bazeia ba dekretu-lei númeru 58/2022 kona-ba kriasaun TradeInvest Timor-Leste no Diploma Ministeriál 39/2016 kona-ba atribuisaun kompeténsia ba Diresaun Promosaun Esportasaun atu promove, fasilita no fó apoiu atividade exportasaun bens no servisu iha Timor-Leste.
“Bazeia ba kompeténsia promosaun no fasilitasaun ne’e, maka ohin ita iha ne’e hamutuk ho ita-nia empreza Acelda bele exporta tan mina kamí tonelada bidon ualu ba merkadu Estadu Unidu Amérika,” nia dehan.
TradeInvest rasik fasilita empreza Acelda ba exportasaun mina kamí ba merkadu rai-li’ur hahú iha tinan 2016 bá Macau, Xina no iha tinan 2018 TradeInvest serbisu hamutuk ho parseiru hanesan CRS hodi halo ligasaun ho empreza foun ida iha Amérika hodi ohin loron exporta mina kamí.
Tuir dadus, durante ne’e TradeInvest fasilita ona kliente exportadór hamutuk 97 hodi halo exportasaun hahú tinan 2016 to’o agora, ho kategoria exportadór ezistente ne’ebé mak exporta ona no exportadór potensiál.
“Sira ne’ebé iha pontensiál atu halo exportasaun ita-nia produtu ba rai-li’ur no produtu ne’ebé durante ne’e halo exportasaun ba rai-li’ur mak hanesan kafé, maek, mina kamí orgániku, mina nuu virjin, no baunila,” nia tenik.
Diretór promosaun admite, durante TradeInvest halo akompañamentu ba empreza sira halo exportasaun, nota katak kuantidade produtu mak sai kestaun, tanba ne’e presiza hadi’a no hasa’e produsaun.
“Kompradór sira dala-ruma husu ho kuantidade boot maibé ita-nia produsaun la to’o, entaun termu kualidade ita bele kompete maibé kuantidade ita labele kompete,” nia deskreve.
Atividade ne’e parisipa mós hosi Autoridade Aduaneira, reprezentante hosi Diretór Nasionál Kuarentena inklui entidade relevante seluk.
Jornalista : Arminda Fonseca
Editora : Julia Chatarina

