DILI, 22 setembru 2023 (TATOLI)—Vise Ministru ba asuntu Parlamentár, Adérito Hugo da Costa, klarifika medida ne’ebé Governu sei halo mak subsidia estoke foos tuan iha importadór sira hodi estabiliza presu foos ne’ebé daudaun sa’e makaas iha merkadu hodi afeta ba populasaun sira.
Nia hatutan, impaktu hosi folin foos sa’e dahuluk nasaun ne’ebé halo produsaun foos sira enfrenta impaktu hosi klima lanina, entaun Índi exportasaun prinsipál foos iha rejiaun ida-ne’e bandu ona la halo exportasaun hodi redús exportasaun.
Entaun, nia dehan, importasaun foos ne’ebé mai hosi nasaun sira prodús foos ne’e hetan impaktu, signifika importadór sira-ne’ebé durante ne’e hatama foos hosi nasaun sira-ne’e hetan difikuldade entermu estoke.
“Entaun estoke ne’ebé sira iha hetan ho presu ne’ebé aas, mai tan ho ita-nia rejime tributária importasaun nian ne’ebé ita hasa’e 5% iha antes, Orsamentu Retifikativu 2023 ho ida-ne’e hatun fali ba 2,5%. Entaun, resposta hosi Governu ba kestaun ida-ne’e mak liuhosi Vise Primeiru-Ministru asuntu Ekonomia no Ministériu Komérsiu Indústria halo levantamentu ho entidade importadór foos inklui CLN, para haree estoke foos ne’ebé iha hela sira-nia armajen ne’ebé hatama ami ho rejime ida 5% (taxa importasaun) iha lei Orsamentu Jerál Estadu 2023 nian ne’e, tonelada hira mak iha,” Vise Ministru ne’e hateten ba jornalista sira iha uma fukun Parlamentu Nasionál, sesta ne’e.
Nune’e, durante semana rua hafoin Orsamentu Retifikativu 2023 promulga mak iha koordenasaun atu identifika estoke foos iha armajen importadór no Sentru Lojístia Nasionál (CLN) nian ne’ebé mai selu taxa ho 5% nian iha tonelada rihun hira, iha ne’e mak Governu atu subsidia.
“La’ós subsidiu ba importadór sira hanesan públika espekula iha mídia sosiál dehan Governu nusa mak subsidia fali importadór sira la subsidia povu, la’ós ida-ne’e subsidiu ne’ebé Governu hakrak halo mak subsidiu ba estoke foos ne’ebé iha armajen importadór sira hira ho rejime ida taxa 5% ne’ebé antes ne’e taxa importasaun nian aplika. Nune’e subsidia estoke ida-ne’e katak, fó fila-fali sira-nia osan taxa 5% ne’e fó fali 2,5%, ida-ne’e mak subsidiu para depois sira hatun presu ne’e,” nia hateten.
Se esytoke foos ne’ebé importadór sira hatama iha depois promulgasaun lei Orsamentu Retifikativu 2023 ho taxa importasaun tun ba 2,5 % ne’e Governu la fó subsidiu.
Koordenasaun Vise Primeiru Ministru asuntu Ekonomia no Ministériu Komérsiu Indústria hala’o levantamentu kompletu ona, ne’ebé koordenasaun hela atu implementa subsidiu ne’e, nune’e importadór sira faan foos ne’e labele ho presu ida taxa 5% ne’e.
“Maibé hakarak hateten Governu mós sei halo estudu, se hatun ba 2,5% foos bele tun to’o hira, tanba presu sa’e ne’e la’ós de’it taxa 5% ne’e, maibé mai mós krize país sira prodús foos hanesan Índia ne’ebé hamenus bandu ona atu exporta foos tanba sira mós hetan impaktu klimátika ninian. Se ho meiu ne’ebé halo mak presu la tun nafatin, Governu sei nafatin buka oinsá atu bele hatun presu foos nian, nune’e fó populasaun kapasidade kompra,” nia dehan.
Jornalista : Nelson de Sousa
Editór : Cancio Ximenes
