Top

PN deside hasai subsídiu ba Deputadu sira iha proposta OJE 2024

Parlamentu Nasionál (PN) deside hasai subsídiu ba deputadu sira ho monante $1.248.000 ne’ebé prevee iha proposta-lei Orsamentu Jerál Estadu (OJE) tinan fiskál ba 2024. Imajen Tatoli/António Daciparu.

DILI, 14 dezembru 2023 (TATOLI)—Parlamentu Nasionál (PN) deside hasai subsídiu ba deputadu sira ho monante $1.248.000 ne’ebé prevee iha proposta-lei Orsamentu Jerál Estadu (OJE) tinan fiskál ba 2024.

Notísia Relevante: PR preokupa subsídiu saúde no transporte ba deputadu sira

Liuhosi debate faze diskusaun espesialidade ba proposta OJE 2024 iha loron dahuluk, kinta ne’e, Deputadu CNRT Gabriel Soares no Maria Fernanda Lay no Deputada KHUNTO Irene Gonzaga Sarmento, aprezenta proposta hodi hasai valór orsamentu $1.248.000 hosi títulu 002:

Parlamentu Nasionál, programa ho kódigu 501 garantir exersísiu funsaun konstituisionál Parlamentu, kategória despeza sálariu vensimentu, sub-programa fortalesimentu inisiativa no fiskalizasaun lejislativa ho ninia atividade apoiu ba Deputadu iha ezersísiu funsaun, rúbrika abonos variavél no eventuál.

Hosi montante orsamentu $1.248.000 ne’e re-aloka fali nafatin ba orsamentu PN ba atividade garantir funsionamentu serbisu sekretariadu PN atu halo akizasaun ekipamentu infraestrutura no ekipamentu serbisu teknolójia hanesan ekipamentu sonoro no selu-seluk, nune’e deside hasai subsídiu ba Deputadu sira.

Proposta ne’e hetan aprovasaun hosi Deputadu sira ho votu a-favór 54, kontra lima (5) no abstensaun lima (5).

“Proposta hasai subsídiu Deputadu ho hanoin hasai hanesan hotu transporte hola viatura ba Deputadu sira, tanba ami lakohi. No, ami hasai hotu ne’e la’ós subar hotu iha ami-nia karteira, maibé hasai katak alokasaun ba fali sosa sistema sonora, hadi’a viatura ne’ebé tékniku sira uza la’ós aloka fali ba ministériu seluk,” Deputadu proponente, Gabriel Soares, fundamenta liuhosi diskusaun proposta OJE 2024 iha faze espesialidade, iha sala plenária PN.

Tanba ne’e, halo proposta ne’e atu retira orsamentu subsídiu ba Deputadu sira-ne’ebe prevee iha tinan oin.

Prezidente Parlamentu Nasionál, Maria Fernanda Lay, klarifika iha momentu aprovasaun Estatutu Deputadu iha faze jeneralidade nia rasik vota kontra, tanba hasai tiha subsídiu tau fali ba manutensaun hodi hahú inklui hadi’a kareta sira aat.

Ba oin sei hadi’a mekanizmu no bainhira kareta aat sei toma mós responsabilidade hosi Deputadu sira nune’e motorista Deputadu sira -nian bele kuidadu fasilidade Estadu nian.

Nia mós hateten, klaru Timor-Leste nia sistema sonoro manuál ba oin presiza muda ba dijitál.

Deputada PD, Sancha Margarida, aseita mós ho proposta hasai tiha subsídiu ba deputadu sira hodi re-aloka fali orsamentu ne’e hodi hadi’a ekipamentu no fasilidade iha PN, hodi fasilita funsionamentu serbisu Deputadu no tékniku sira.

Deputadu KHUNTO, António Verdiál de Sousa, dehan hasai tiha subsídiu ba Deputadu sira, maibé hanesan órgaun soberania daruak, hanoin sekretáriadu PN presiza sosa fali karreta operasionál sekretáriu parlamentár nian hodi apoia Deputadu sira.

Deputada CNRT, Cedelízia dos Santos, dehan projetu alterasaun Estatutu Deputadu daudaun ne’e sei iha diskusaun espesialidade iha komisaun A trata asuntu Justisa no Konstituisionál no seidauk haruka ba Prezidente Repúblika atu promulga ne’ebé di’ak-liu orsamentu subsídiu Deputadu ne’e konkorda hasai tiha.

Deputadu FRETILIN, Antoninho Bianco, hateten ema la kestiona karreta iha Governu barak liu hanesan membru Governu sira akompaña seguransa pesoál barak liu, nune’e sosiedade sívil tenke loke matan, no FRETILIN dehan atu la’o ain mós di’ak tanba ne’e proposta ne’e di’ak, nune’e ba oin hein Governu bele halo tuir PN nian.

Primeiru-Ministru Interinu no atuál Vise Primeiru Ministru ba asuntu Sosiál, Mariano Sabino Assanami, hateten orsamentu ne’e Governu aloka tuir proposta PN nian no hosi PN mak defende orsamentu PN nian, tanba ne’e mak orsamentu ne’e aloka maibé iha deputadu sira hanoin re-aloka entaun Governu laiha problema.

Enkuantu Deputadu sira mós aprova orsamentu privativu OJE 2024 Parlamentu Nasionál (PN) ho montante $$17.780.054 ho votu a-favór 45, kontra tolu (3), abstensaun 16.

“Nune’e, Orsamentu ba PN aprovadu,” Prezidente Parlamentu Nasionál, Maria Fernanda Lay hateten.

Proposta OJE 2024 PN  2024 prevee $17.780.054 hodi aloka ba sálariu vensimentu $12.327.692, bens no serbisu $3.510.201, transferénsia públika $665.350, kapitál menór $1.276.811 no kapitál dezenvolvimentu laiha.

Tuir livru proposta-lei OJE 2024 planu asaun anuál hosi PN tau prioridade ba programa  haat mak hanesan programa fomentar relasaun internasionál no kooperasaun Parlamentu ho sub-programa relasaun internasionál ho nia atividade promosaun reforsu lasu diplomátiku parlamentá.

Akompañamentu atividade komisaun apoiu referendu auto-determinasaun Sahara Osidentál, no sub-programa kooperasaun interansionál ho atividade implementasaun akordu kooperasaun ho objetivu apoiu tékniku ba dezenvolvimentu atividade parlamentár.

Programa garantir exersísiu funsaun konstituisionál Parlamentu ho sub-programa fortalesimentu reprezentasaun demokrátika ho nia atividade komunikasaun dinámika no permanente entre Deputadu no organizasaun sosiedade sívil no públiku em-jerál.

Sub-programa fortalesimentu inisiativa no fiskalizasaun lejislativa ho nia atividade apoiu Deputadu hodi hala’o ninia funsaun, aproximasaun PN ba sidadaun iha territóriu, realizasaun atividade inisiativa lejislativa no polítika, apoiu prosekusaun atividade grupu parlamentár, iha mós sub-programa fortalesimentu fiskalizasaun orsamentál no polítika ho atividade realizasaun asaun fiskalizasaun ezekusaun orsamentál.

Programa promove kultura abertura no transparánsia iha Parlamentu ho sub-programa Parlamentu Nasionál no ninia atividade atribuisaun prémiu Liberdade Espresaun Max Stahl, realizasaun programa semenál edukativu no informativu emisaun iha televizaun públika, dezenvolve no implementasaun mekanizmu ida komunikasaun no relasaun ho organizasaun sosiedade sívil no públiku, divulgasaun informasaun kona-ba serbisu parlamentár, apoiu realizasaun Parlamentu Foinsa’e.

Programa funsionamentu no dezenvolvimentu instituisionál ho sub-programa rua (2) no atividade ualu (8).

Notísia Relevante: Xefe Suku sira husu PR veta projetu lei subsídiu transporte no saúde ba deputadu

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór       : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!