iklan

EKONOMIA, HEADLINE, MUNISÍPIU, OÉ-CUSSE (RAEOA), POLÍTIKA

Orsamentu millaun $60 ba RAEOA la sufisiente atu finansia projetu kontinuasaun iha 2024

Orsamentu millaun $60 ba RAEOA la sufisiente atu finansia projetu kontinuasaun iha 2024

Prezidente Autoridade RAEOA, Arsénio Paixão Bano.Imajen Tatoli/Egas Cristóvão

OÉ-CUSSE, 15 dezembru 2023 (TATOLI – Prezidente Autoridade sesante iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA), Arsénio Paixão Bano, fó-sai katak orsamentu tinan fiskál Oé-Cusse ho montante millaun $60 la sufisiente atu finansia projetu kontinuasaun sira iha tinan 2024.

Tanba tuir Arsénio Paixão Bano, OJE RAEOA iha tetu orsamentu 2024, KRO aprova millaun $60, millaun $20 ba Fundu Espesiál Dezenvolvimentu (FED) millaun $40 ba administrasaun RAEOA.

Maibé la sufisiente no fó ameasa ba kontinuasaun projetu estrada nasionál ba sub-rejiaun Nítibe no Oésilo, ai-moruk ba fasilidade saúde inklui kombustível ba sentrál eleérika Inur Sakato.

“Osan ne’e lá-sufisiénte, atu selu projetu estrada nasionál Tono ba Oésilo no estrada hosi ponte Noefefan ba Oénunu, ai-moruk no liña elétrika,” Arsénio Bano ko’alia iha Oé-Cusse, kuarta ne’e.

Notísia relevante:RAEOA propoin millaun $93 iha tetu OJE 2024 atu konklui projetu 99

Arsénio Bano, informa, daudaun ne’e Parlamentu Nasionál (PN) hahú debate ona, espera konsidera pedidu kona-bá aumenta osan adisionál ba Oé-Cusse nian.

“Ha’u la ba defende iha debate ne’e, maibé ita rekomenda ona, dezde fulan kotuk tanba Autoridade ida-ne’e prepara duni orsamentu maibé orsamentu  ne’e lá ba tuir nesesidade Oé-Cusse nian, Oé-Cusse presiza millaun $93, tetu orsamentu ne’ebé maka fó mai RAEOA millaun $60,” nia katak.

Tuir nia, millaun $60 ne’e, signifika RAEOA sei presiza tán millaun $33, se millaun $33 ne’e maka laiha, ita laiha osan atu selu projetu sira hanesan estrada nasionál Tono ba Oésilo no estrada Noefefan ba Oénunu, ne’e tinan oin (2024) osan laiha.

“Sé laiha aumenta ba orsamentu eletrisidade, entaun listrik ne’e bele to’o de’it agostu 2024, setembru to’o dezembru orsamentu kombustível ba eletrisidade ne’e laiha, kecuali Governu Sentrál lá fó apoia, la’ós ahi de’it maibé ai-moruk sira, iha sei presiza-tán rihun $600, proposta ne’e ami hatama ona, sei osan ne’e la tau, entaun 2024  afeta ba ai-moruk mai Oé-Cusse,” nia afirma.

Maske nune’e, nia parte fiar katak sei iha solusaun tanba Komisaun Tranzisaun prezensa ona iha Oé-Cusse no iha ona koñesimetu, tanba la’ós projetu estrada nasionál rua ne’e maibé inklui projetu eletrisidade, tanba eletrisidade  ne’e sei presiza tán osan ba fulan haat (4) nian.

“Tanba osan ne’ebé maka daudaun iha ba eletrisidade ne’e, iha de’it ba loron 200, ne’e la inklui to’o fim do ano tinan oin,” nia informa.

Tan ne’e, hanesan Prezidente sesante hamutuk ho membru Autoridade submete ona karta ba iha ekipa aprezentasaun Komisaun Revizaun Orsamentu, no Komisaun Tranzisaun, atu konsidera.

“Ha’u hein katak iha aumentu, ita presiza ne’e mínimu millaun $32, másima millaun $33, ne’e mós atu halo hotu projetu balu hanesan estrada rurál, bee-moos, eskola sira, selu ba servisu aeroportu nian, no seluk tán tanba projetu 99 no projetu retensaun 56 Estadu tenke selu iha 2024,” nia katak.

Notísia relevante:Arsénio Bano sei la defende OJE 2024 bá RAEOA iha PN

Arsénio Paixão Bano, hateten, estrada nasionál hosi ponte Noefefan ba Oénunu, tama iha kategória kapitál dezenvolvimentu, osan ne’ebé aprova hosi KRO iha tetu OJE 2024 millaun $2,900, iha nia estimativa ne’e millaun $6,086.869, entaun sei presiza tán millaun $3,186.869.

Hanesan mós estrada nasionál hosi Pante Makassar ba Oésilo tama kategória kapitál dezenvolvimentu, osan ne’ebé aprova hosi KRO millaun $3,700 iha nia estimativa ne’e millaun $14, sei presiza tán millaun $10,300.

Nune’e mós kombustível  ba sentrál elétrika tama iha bens no servisu,  osan ne’ebé aprova millaun $4,192.440 iha nia estimativa ne’e millaun $7,034.040, sei presiza tán millaun $2,841.600.

No mós veíkulu elétrika operasionál ba eeroportu tama iha kapitál menór, sei presiza-tán rihun $307,400 no mós osan ba transferénsia sosiedade

“Ita presiza tán iha orsamentu FED nian hamutuk millaun $20,128.545, ne’e ba kontinuasaun estrada nasionál ninian, kombustível sentrál eletrika tanba Governu Sentrál fó ita iha tetu ne’e millaun $4,192.440,  nia kalkulasaun ne’e to’o de’it loron 200, signifika iha tinan ida iha loron 360, sei Governu Sentrál la aumenta osan, elétrika moris to’o de’it agostu, setembru to’o dezembru 2024 ahi mate tanba osan laiha,” Arsénio Bano fó hanoin ba Governu Sentrál.

Autoridade hato’o ona ba nasionál, liuhosi karta no komunikasaun verbál, maibé konfome hosi aprovasaun ne’e oinsá, maibé projetu sira-ne’ebé daudaun hala’o atu selu iha tinan oin, projetu sira-ne’e mai hosi retifikativu, no projetu sira-ne’e iha hotu kontratu.

“Kompañia sira-ne’e atu hetan kontratu liuhosi prosesu la’os fahe de’it maibé liuhosi tenderizasaun (konkursu públiku)  emerjénsia mós ita halo tender (konkursu) kontratu normál mós ita halo tender,” nia katak.

Tan ne’e, ho mudansa Lei ba Estatutu RAEOA no ZEESM-TL, bele hatudu mudansa Oé-Cusse, tanba dezde 2014 to’o 2023 ne’e, estatutu nu’udar rejiaun espesiál bazea artigu 5 Konstituisaun RDTL.

“Ne’ebé ita hein katak, osan ne’e sei iha nafatin liuliu ba autoridade foun ema ne’ebé troka ha’u, tenke iha osan atu selu sasán sira-ne’e, tanba 2024 sei laiha projetu foun, iha mak konklui de’it projetu sira-ne’ebé hahú iha 2023 ne’e,” nia tenik.

Notísia relevante: Ezekusaun OJE 2023, RAEOA atinje 61% korresponde millaun $51

Jornalista: Abílio Elo Nini

Editór: Evaristo Soares Martins    

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!