Top

INSP-TL introdús matadalan prevene kazu rabies iha Oé-Cusse

INSP-TL foto hamutuk ho profisionál saúde Oé-Cusse iha salaun Dominikana Oé-Cusse, Pante Makasar. Imajen mídia Sekretaria Rejionál Saúde.

OÉ-CUSSE, 26 fevereiru 2024 (TATOLI) – Institutu Nasionál Saúde Públika Timor-Leste (INSP-TL), segunda ne’e sensibiliza matadalan oinsá prevene kazu rabies ba profisionál saúde sira iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA).

Notísia relevante: Governu kria INSP-TL halo kontrolu risku no ameasa ba saúde públika

Sensibilizasaun ne’e abertura hosi Sekretáriu Rejionál ba Asuntu Saúde, Luís de Jesus Neno, konsidera importante bele hasaa’e koñesimentu ba profisionál saúde sira iha Oé-Cusse.

“Treinamentu (formasaun) ne’e importante, ba profisionál saúde sira, atu servisu iha postu saúde no sentru saúde iha ospitál referénsia bele deteta didi’ak kona-bá moras rabies, karik liuhosi treinamentu ne’e, bele fanun sira atu aumenta koñesimentu no kapasidade, atubele atende pasiente ho di’ak, tuir matadalan ne’ebé iha,” Luís de Jesus Neno, ko’alia iha ámbitu abertura, hala’o iha salaun Dominikana Oé-Cusse.

Nia argumenta, profisionál ne’ebé partisipa iha formasaun ne’e, maioria atende tipu kazu, tanba daudaun tempu udan, moras ispa barak mak akontese,  dengue, maibé profisionál saúde sira nafatin atende kualkér moras saida de’it, ne’ebé sira hasoru iha fasilidade saúde tantu iha ospitál sentru saúde no postu saúde sira.   

Diretór Nasionál Peskiza INSP-TL, Marcelo Amaral, esplika, sensibilizasaun  realiza liuhosi servisu hamutuk ho parseiru sira no dezenvolve ona matadalan kona-bá oinsá atu jere kazu sira-ne’ebé komunidade sira hetan tata hosi asu.

Tan ne’e sensibilizaun ne’e alvu ba munisipíu tolu, ne’ebé pertense ba fronteira sira hanesan, Covalima, Bobonaro no Oé-Cusse.

“Metéria prinsipál, ita sei ko’alia kona-bá liña koordenasaun atu informa kazu sira-ne’e, ba Ministériu Agrikultura atu jere kazu ne’e, lala’ok hetan tratamentu iha fasilidade saúde,  no vasina kontra rabies ninian, tanba tratamentu espesífiku ba kazu rabies sediauk iha, só vasina de’it mak bele prevene,” nia informa.

Diretór INSS-TL ne’e  esplika, estatistikamente virus rabies 99% da’et ba ema, bainhira hetan tata hosi asu, ne’ebé vítima hela virus rabies no 1% hosi ema ne’ebé maka hetan rabies la’ós iha Timor de’it, maibé nasaun balu hetan virus rabies tanba hetan tata hosi niki.

“Entaun niki mós bele transmite virus rabies, ne’ebé transmisaun virus ne’e, bele liuhosi asu tata no bele liuhosi niki,” nia katak.

Nia informa, kona-bá prosesu virus ne’e hamosu síntoma, nia prosesu detallu komplikadu, tanba laiha tratamentu espesífiku kona-bá rabies, bainhira ema hirak-ne’ebé hetan infesaun hosi virus rabies, estatístika hatudu katak, 99% kuandu la hetan vasina rabies ka antes hetan vasina, sei labele rekupera no bele lakon vida.

Notísia relevante:Koñese moras rabies hodi salva ita, animál no Timor-Leste

Entretantu, hola parte iha sensibilizasaun ne’e maihosi postu saúde, sentru saúde no Hospital Referénsia Oé-Cusse.

Jornalista: Abílio Elo Nini

Editór: Evaristo Soares Martins

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!