Top

Observadór g7+ iha ona Honiara, sei observa eleisaun jerál

Ekipa delegasaun g7+ iha Honiara, Illa Salomon. Imajen Tatoli/Anito Soares

HONIARA, 14 abríl 2024 (TATOLI) –Illa Salomon sei realiza eleisaun iha loron 17 abríl tanba ne’e ekipa observadór g7+ kompostu husi Sekretáriu jerál, Helder da Costa, Diretór nasionál Sekretariadu Tékniku Administrasaun Eleitorál (STAE) Timor-Leste, Agostinho da Cunha no Chief comision Eleitoral ka Prezidente Komisaun nasionál Eleisaun Papua Nova Guiné,  Simon Sinai, iha ona kapitál Illa Salomon, Honiara, hodi observa eleisaun jerál, iha nasaun ne’e.

Ekipa delegasaun to’o iha kapitál Honiara, illa Salamon, hasoru malu kedas ho Chief Electoral Commisioner  ka Diretór no Komisáriu Jerál Eleitorál Illa Salomon, Jasper Highwood Anisi, hodi partilla esperiénsia ba malu kona-ba prosesu realizasaun eleisaun iha Illa Salomon, oinsá observadór sira bele partisipa hodi observa eleisaun jerál ne’ebé hala’o iha país pasífiku ne’e .

Iha enkontru ne’ebé halao iha Sekretáriadu Komisaun Eleitorál iha Vavaya Ridge, Honiara ne’e,  Sekretáriu jerál g7+ introdus misaun g7+ ne’ebé partisipa hodi observa ba eleisaun iha illa Salomon no introdus mós atividade sira ne’ebé organizasaun  halo ona hodi observa eleisaun  ba nasaun membru sira antes ne’e.

“Ami iha ne’e ho objetivu ka misaun ida hodi hala’o observasaun ba eleisaun jerál ne’ebé sei halao iha loron 17 abríl ne’e, hanesan, ami halo ona ba nasaun membru g7+ nian mak hanesan Guine-Bissau, Siera Leone, Liberia no Timor-Leste, no daudaun ne’e ami iha Salomon hodi observa eleisaun jerál nasaun ne’e nian,” Helder da Costa hateten iha sorumutu ho komisáriu jerál eleitorál ne’e.

Enkuantu, Diretór komisáriu jerál eleitorál Illa Salomon, Jasper Highwood Anisi, informa, eleisaun  ne’ebé halao iha nasaun ne’e diferente ho eleisaun hirak ne’ebé liu ba tanba ba dahuluk hala’o eleisaun ba órgaun tolu dala ida mak hanesan eleisaun ba membru parlamentu, eleisaun ba membru asembleia provinsiál sira, no eleisaun ba membru konsellu munisipál kapitál Honiara nian, tanba ne’e ho prezensa observadór sira nian bele observa no fó rekomendasaun ida ne’ebe di’ak liu.

“Iha eleisaun sira  tempu pasadu ami hala’o eleisaun ketak-ketak maibé iha tinan-2024 ami sinkroniza tiha eleisaun dala ida de’it, mak hanesan eleisaun ba hili membru Parlamentu nasionál, hili governu lokál iha provinsia sira, no hili konsellu sidade Honiara nian. Eleisaun ida-ne’e ami bolu join election ka eleisaun konjunta, ho ida-ne’e ho observadór sira-nia prezensa husi doméstika no internasionál bele ajuda hodi observa no fó rekomendasaun di’ak hodi hadi’a di’ak liután parte sira nesesáriu iha futuru,” komisáriu eleitorál Illa Salomon ne’e hateten.

Totál eleitór elijível hamutuk 420.253

Entertantu, Komisaun Eleitorál Illa salomon rejistu votante  hamutuk 422.917. Husi númeru ne’e ema ho tinan-17 hamutuk 2.664.

Totál Eleitór sira ne’ebé mak elijível hodi vota hamutuk 420.253; Mane 216.360 ho  pursentu 52.48 no Feto 203.893 ho pursentu 48.52.

Sistema aplikasaun atu tuir votasaun tenke tuir jeografia populasaun nian tanba populasaun sira ne’ebé hala’o atividade Negósiu iha Kapitál Honiara tenke fila fali ba sira-nia fatin  hodi tuir votasaun.

Tuir observasaun Agência TATOLI iha portu Honiara Illa Salomon hatudu katak populasaun sira iha kapitál Honiara entuziasmu hodi fila ba ida-idak nia fatin tuir jeografia ne’ebé iha no konsentra hamutuk iha Portu Honiara hodi dezloka ba provinsia sira, maioria ho ró mak hanesan provinsia Sentrál, provinsia Choiseul, provinsia Guadalcanal. Provinsia Isabel, provinsia Makira-Ulawa, provinsia Malaita,provinsia Renell no Belona, provinsia Temotu.

Portu Honiara Illa Salomon. Imajen Tatoli/Anito Soares

Iha país Illa Salomon implementa Sistema Governasaun rua mak hanesan Sistema demokrasia no Sistema tradisionál. Sistema demokrasia Westminster ho monarkia britániku katak xefe Estadu reprezenta iha nasaun ne’e mak husi Governadór jerál no Governu tradisionál mak reprezenta ukun tradisionál hanaran  big man system & chiefly system.

Maibé, eleisaun jerál ba órgaun tolu hanesan membru parlamentu hamutuk 50, eleisaun provinsiál distritu hamutuk 173 no eleisaun no eleisaun ba konsellu munisipál Honiara hamutuk distritu 12.

Notísia relevante:Simon Sinai sei lidera organizasaun g7+ observa eleisaun iha illa Solomon

Jornalista: Anito Soares

Editór: Rafael Ximenes de A. Belo

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!