Top

INSP fasilita formasaun ba profisionál saúde Oé-Cusse hodi kombate informasaun falsa

Profisionál Saúde husi postu saúde sira foto hamutuk hafoin remata formasaun durante loron tolu. Imajen Tatoli/Abílio Elo Nini.

OÉ-CUSSE, 24 maiu 2024 (TATOLI) – Institutu Nasionál Saúde Públika (INSP) Timor-Leste, fasilita formasaun hodi hasa’e kapasidade ba profisionál saúde sira hamutuk na’in-18 iha Rejiaun Administrativa Espsiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA), kona-bá sosiál listening no responde ba misinformasaun atu kombate informasaun falsa.

Notísia relevante: Sekretáriu Rejionál Saúde Oé-Cusse otimista rezolve kazu má-nutrisaun

Formasaun ne’e realiza durante loron tolu, hahú iha loron-segunda 21 to’o kinta 23 maiu 2204 ne’e, no formandu na’in-18, mai husi sentru saúde lima no Hospitál Referrál Oé-Cusse.

Tan ne’e iha enseramentu, Sekretáriu Rejionál ba Asuntu Saúde, Luís de Jesus Neno, konsidera formasaun durante loron tolu, bele tulun profisionál saúde sira, bele identifika misinformasaun sira kona-bá problema liu-liu ba serbisu saúde nian, nune’e bele rezolve ho atividade no matadalan ne’ebé Ministériu Saúde implementa ona.

“Formasaun ne’e importante ba ita nu’udar profisionál saúde, ha’u hanoin iha loron tolu nia laran, imi hetan ona matéria balu, atu fasilita serbisu saúde, kona-bá informasaun falsu, ne’ebé ha’u espera, imi bele implementa iha idak-idak nia serbisu fatin, nune’e bele mellora di’akliu-tán serbisu saúde iha Oé-Cusse,” nia apela iha sesaun enseramentu, realiza iha otél Inur Sakato, Oé-Cusse, kinta ne’e.

Notísia relevante: Autoridade ofisializa kompañia tolu apoia serbisu iha fasilidade saúde Oé-Cusse  

José António Oliveira Lima, nu’udar Formadór husi Institutu Nasionál Saúde Públika, esplika, formasaun ne’e hanaran infodémia ne’ebé lansa iha situasaun pandemia COVID-19, tanba haree informasaun barak, mak espalla iha komunidade nia leet , bele uza liuhusi mídia sosiál dalaruma informasaun balu falsa no balu loos.

“Ho ida-ne’e mak formasaun ne’e, atu kapasita pesoál saúde sira, nune’e sira-bele identifika informasaun falsa sira dalaruma espalla iha komunidade, sira-bele buka oinsa halo mapamentu, depois halo estratéjia komunikasaun ruma atu responde,”  nia esplika.

Nia fó ezemplu, bainhira iha atividade rotina, ba serbisu imunizasaun ninian, dala-barak inan feto balu, lakoi hakbesik ba iha fasilidade saúde ho oan atu simu vasinasaun,  tanba família balu rona informasaun ruma katak, ba vasina ne’e la fó efeitu ba labarik nia saúde, maibé intensaun husi vasinasaun ne’e atu proteze labarik husi moras infesaun oi-oin.

Tan ne’e mak atu, minimiza informasaun falsa sira-ne’e atu espalla to’o komunidade sira, atu influénsia komunidade atu la aseita kona-bá labarik atu hetan vasinasaun, mak pesoál saúde sira tenki iha abilidade, liu-liu sira tenki hatene oinsa atu identifika problema liu-liu liga ba informasaun falsa sira-ne’e, no hatene semak espalla informasaun, nune’e sira-bele buka maneira ida halo aprosimasaun ba pesoál refere atu-bele rezolve.

“Nune’e komunidade sira, bele tau konfiánsa ba pesoál saúde sira, liu-liu Ministériu Saúde no Governu, hodi hetan atendimentu fó vasinasaun ba labarik sira ho di’ak, ida-ne’e mak intensaun formasaun durante loron tolu nia laran,” nia katak.

Notísia relevante:Kada fulan INFPM fornese ai-moruk ba fasilidade saúde Oé-Cusse

Entretantu, materia sira durante formasaun durante loron tolu,  mak hanesan, iha loron dahuluk, formasaun kona-bá buka hatene oinsa ekosistema informasaun no oinsa mak bele fó impkatu ba imunizasaun no program saúde sira seluk, no aprende oinsa atu kria mensajén ne’ebé efetivu.

Loron daruak, hahú aplika saida mak aprende hodi responde ba senáriu espesifiku, rekoñese importánsia muda husi mensajén jerál ba mensajén espesifiku no efetivu iha komunikasaun mudánsa sosiál no hahalok, depois hakat ba aprende no komprende mis-no disinformasaun tanba importante oinsa mak espalla iha leet no informasaun  ne’eb’e espalla metin iha hanoin.

Loron datoluk, identifika oportunidade no instrument hodi bele identifika di’ak liután, narativa falsu iha komunidade no hatene oinsa atu identifika no responde ba mis-no disinformasaun no dezenvolve estratéjia jestaun misinformasaun.

Jornalista: Abílio Elo Nini

Editór: Evaristo Soares Martins

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

Sponsored
error: Content is protected !!