STAE introdús sistema resenseamentu eleitorál biométriku iha Bobonaro

BOBONARO, 18 jullu 2024 (TATOLI) – Sekretariadu Tékniku Administrasaun Eleitorál (STAE), kinta ne’e introdús sistema informasaun resenseamentu eleitorál ho baze biométriku ba diretór servisu munisipál no delegasaun territoriál sira iha munisípiu Bobonaro.
Diretór Jerál STAE, Elviro Fernandes Moniz, esplika sensibilizasaun ne’e nu’udar meius ida atu partilla informasaun hodi hetan imput ruma husi diretór servisu munisipál no delegasaun territoriál sira kona-bá medida ne’ebé introdús iha sistema foun ne’e.
Moniz hatutan, sistema ne’e lansa ona iha munisípiu Dili no iha tempu badak sei estabelese mós iha munisípiu hotu.
Sistema biométriku nu’udar medida ida-ne’ebé STAE introdús hodi identifika eleitór sira-nia autentifikasaun pesoál liuhosi kódigu karaterístika fíziku iha impresaun dijitál.
Sistema ne’e implementa atu moderniza sistema resenseamentu eleitorál ba dijitál, hasa’e grau akurasaun dadus ema idak-idak nian, evita fraude manipulasaun dadus eleitorál ne’ebé bele implika ba iha prosesu eleisaun tuir mai.
Notísia relevante: STAE hahú implementa sistema rejistu kartaun eleitorál ho baze biométriku
“Ita introdús ida-ne’e uza hodi halo validasaun ba ita-nia dadus, katak ema ida nia dadus ida de’it, ema ida nia bele fali naran seluk, mas wainhira nia tama fali ba sistema nia hanesan impresaun dijitál ne’e, dadus ne’e mosu signifika nia labele halo ona duplikasaun, kazu liu ba ema ida bele númeru rua, tanba ohin nia lori dukumentu Moniz aban lori fali dokumentu Soares automatikamentu sistema bele simu, tanba laiha autentifikasaun pesoál,” nia hateten iha salaun STAE munisípiu Bobonaro.
Diretór Jerál ne’e fundamenta, prosesu atendimentu ba resenseamentu eleitorál ho sistema biométriku ne’e provizóriu sei konsentra iha munisípiu, maibé STAE planu iha tinan 205-2026 mak foin bele abranje to’o postu administrativu sira ho totál postu atendimentu husi 75 to’o 76 ne’ebé estabelese iha rai-laran no rai-li’ur.
“Ita-nia estimasaun 85% to’o 90% eleitór ne’ebé rejistadu ona bele atualiza dadus ho sistema foun ne’e, maibé ninia karáter ne’e semi-obrigatóriu oituan, tanba eleitór hotu-hotu ne’ebé rejistu tiha ne’e tenke hakat fila-fali ba sentru atendimentu hodi renova dadus, halo imprensaun dijitál, hasai retratu foun fali, depois sistema foun ne’e bele akapta, entaun hakarak ka lakohi ne’e tinan rua ho balu ne’e ita tenke halo renovasaun kartaun eleitorál,” nia hateten.
Diretór Komisaun Nasionál Eleisaun (CNE, sigla portugés) Munisípiu Bobonaro, Juvito Ramos, reforsa sistema foun ne’e importante tebes atu moderniza dadus eleitorál hodi fasilita eleitór sira partisipa prosesu eleisaun no garante katak eleitór iha direitu ba votu ida de’it.
“Iha eleisaun tinan kotuk ema balu tenta vota dala rua ne’e akontese, entaun ho sistema ne’e ita bele redús irregularidade sira-ne’ebé akontese iha eleisaun liubá,” nia akresenta.
Sekretáriu Autoridade Munisípiu Bobonaro ba Asuntu Administrasaun no Finansa, Domingos da Costa, agradese ba promete sei envolve ekipa STAE iha atividade vizita suku sira hodi partilla informasaun ba komunidade sira kona-ba evolusaun no importánsia husi sistema biométrika.
“Ita ko’alia ba eleitorál durante ne’e polémika barak loos, orsida ida mai dehan STAE ne’e halo falsifikasaun eleitorál, lakleur tan ida mai barak loos, tanba ne’e mak ita uza sistema ida-ne’e, ita la diskunfia malu ona iha eleisaun sira tuir mai ne’e,” nia hateten.
Tuir dadus tinan 2023 ne’ebé STAE Munisípiu Bobonaro rejistá totál eleitór hamutuk na’in 72,537.
Notísia relevante: STAE prepara rihun $600 prodús kartaun biométriku-realiza eleisaun suku 2024
Jornalista: Sérgio da Cruz
Editór: Evaristo Soares Martins

