iklan

BOBONARU, MUNISÍPIU

Komunidade ezije governu tau-matan ba estrada Lolotoe

Komunidade ezije governu tau-matan ba estrada Lolotoe

Estrada iha área Ozo, suku Lontas ligasaun hosi postu administrativu Lolotoe ba postu administrativu Bobonaro no Maliana, munisípiu Bobonaro. Imajen Tatoli/Sérgio da Cruz.

BOBONARO,01 outubru 2024 (TATOLI)-Abitante sira iha postu administrativu Lolotoe, munisípiu Bobonaro, husu no ezije ba IX governu liu-liu Ministériu Obras Públika atu tau-matan ba estrada, tanba daudaun ne’e kondisaun fízika estrada referida kuaze grave.

Abitante Loloto’e, Lorenço Filipe Perreira, nu’udar abitante ida iha Lolotoe, hateten katak kondisaun estrada ne’e fó impaktu maka’as ba movimentasaun públiku liu-liu iha tempu udan, tanba Tahu-nakonu; rezulta estrada namdoras hodi difikulta karreta ho motór atu asesu ba mai.

Notísia relevante:Movimentasaun karreta-motorizada iha estrada Zulo-il Lolotoe paradu

“Ami Lolotoe ne’e durante tinan-20 ona,kuandu tempu udan ona book aan mós la di’ak, atu ba sosa sasan iha Kapitál Maliana mós la di’ak, ba fali Suai mós la di’ak, tanba estrada sira ne’e ita haree rasik ho matan; a’at hotu de’it, kuak, Tahu-nakonu. Ita la’o ba mai senti ita-nia vida ameasadu loos; a’at ona, mai normaliza de’it mas to’o agora ita-nia Estadu seidauk tau-matan atu halo foun,” nia imforma ba jornalista TATOLI, iha Hali-Mesak, tersa ne’e.

Nia hatutan, bainhira governu la tau prioridade iha orsamentu tinan fiskál 2025, kondisaun estrada referida sei grave liután,tanba iha área balu estrada ameasa atu kotu.

“Ita la’o ba haree iha parte Ojo nia ne’e, subida tiha mak iha parte kraik ne’e rai nakfera, balun halai tan ona ba kraik. Ha’u hanoin la kle’ur tan ida mai ne’e bele kotu, movimentu hotu-hotu ba Maliana ho Bobonaro bele paradu, atu liu fali iha Lebos nia mós tempu-udan ne’e araska. Ne’ebé, nai-ulun sira hanoin didiak to’ok ba, para buka solusaun lalais. Ami povu ne’e presiza mak estrada, bee ho eletrisidade ne’e deit,” nia katak.

Lorenço argumenta problema ne’e afeta mos ba atividade ekonomia tanba tempu-udan presu nesesidade bázika inklui materiál seluktán sa’e iha loja.

“Ha’u fó ezemplu Loja-na’in ne’e ba Dili nia hola Supermi kaixa ida $7,50 sentavu, babain sira mai fa’an iha ne’e $8,50 ne’e normál, mas kuandu udan sira labele mantein ho folin ne’e ona tanba sira ho karreta ne’e tuir dalan; ne’e gasta Mina hira ona. Depois, estraga roda no ema kolen. Tuir ha’u pesoál mos hanoin sira tenke hasa’e folin, tanba Bisnis (negósiu) ne’e ema lakohi lakon. Ita povu ki’ik ne’e mak lakon,” nia afirma.

Abitante Lolotoe Madalena Belo, reforsa governu tenke iha seriedade hodi rezolve problema ne’e, tanba realidade kondisaun estrada atuál iha tempu-udan la permite transporte públiku ho privada atu halo movimentu.

“Ami Lolotoe ne’e produtu lokál barak, mas atu lori merkadu iha munisípiu ho postu seluk mak la di’ak, balun to’o dodok estraga de’it, tanba estrada ne’e, depois ita atu ba sosa materiál konstrusaun, keperluan (nesesidade) seluk tan mós, udan; araska ona, karreta la la’o ba mai, tanba de’it dalan ne’e,” nia konsidera.

Nia hatutan, líder komunitária sira iha Lolotoe hato’o bebeik proposta ba autoridadade munisípiu Bobonaro ho MOP no parte kompetente sira mós hatene hela kona-ba problema ne’e, tanba nai-ulun sira dalaruma halo viajen servisu iha Lolotoe.

“Ami Lolotoe ne’e, tempu bai-loron sei di’ak, mas udan ona senti hanesan izoladu loos. Ita atu ho motór sai ba fatin ruma de’it mós la di’ak, satán karreta, tanba estrada ne’e aat hahú husi Lolotoe vila, sa’e ba Zulo-Il,Ozo to’o ba Maliana de’it, durante ne’e ita-nia nai-ulun sira la’o ba mai haree hela, mas lahatene haree mak ne’e? Ka, lae mak ne’e?! Depois sukat ba sukat, to’o ohin loron rezultádu laiha” nia kontesta.

Estrada referida halo ligasaun mós ba postu administrativu Maukatar no postu seluktán iha munisípiu Covalima.

Enkuantu Lolotoe nu’udar postu administrativu ida iha munisípiu Bobonaro ne’ebé iha aldeia 20, suku hitu no tuir dadus monografia Autoridade munisípiu 2022 hatutan Lolotoe iha totál populasaun hamutuk 7,695 kompostu husi feto na’in 3,882 Mane 3,813 no Xefe Família 1,591. Jeografikamente, postu Lolotoe hela iha fronteira Terrestre ne’ebé baliza kedas ho nasaun viziñu Indonézia.

Notísia relevante:IX Governu presiza konsidera estrada Bobonaro-Lolotoe iha OJE 2024

Jornalista: Sergio da Cruz

Editór: Rafael Ximenes de A. Belo

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!