VIQUEQUE, 22 janeiru 2025 (TATOLI)—Agrikultór husi suku Afalokai, postu administrativu Uatulari, munisípiu Viqueque, Cosme Soares, husu Governu luihusi Ministériu Agrikultura, Pekuária, Peska no Floresta (MAPPF) konstrui irrigasaun Uaitaudere no Uaime Kasame, atu fasilita agrikultór sira halo fila-fali sira-nia natar ne’ebé abandonadu durante tinan 35 nia laran.
Notísia Relevante: Servisu MAPPF Viqueque sei reabilita irrigasaun Uelafua-Futudu iha tinan ne’e
“Ami iha ne’e natar barak maibé sai abandonadu durante tinan 35 nia laran tanba ami-nia kondiasuan irrigsaun aat. Ami atu kee de’it irrigsaun maibé bee mai estraga. Tanba ne’e, ami hakarak husu ba Governu konstrui ami-nia irrigasaun atu ami halo fila-fali ami-nia natar ne’ebé abandona hahú husi tempu okupsaun Indonézia nian to’o agora Timor Leste hetan independénsia,” Cosme Soares hateten ba Agência TATOLI, iha Dasu-Uati, ohin.
Nia relata, Irrigsaun Uaitaudere no Uaime Kasame ne’e fornese bee ba natar sira hanesan Uaitaudere, Kidawa Dere, Uailuka, Uatu-Oli, Uailau, Uaga-Ulu ne’ebé hamutuk kuaze ektare 200.
“Ohin loron, ita ukun aan ona maibé povu iha área rurál ida-ne’e, seidauk sente ukun aan tanba agrikultór sira hakarak halo natar kondisaun irrigasaun aat. Ema la tau matan ba ami, hodi hadi’a ami-nia irrigasaun ne’ebé aat iha tinan naruk ne’e,” nia dehan.
Tanba ne’e, nia husu ba Governu lihusi Ministériu Agrikultura, Pekuária, Peska no Floresta (MAPPF) atu ajuda agrikultór sira hodi hadi’a irrigasaun, tanba agrikultór sira atu kee de’it hodi uza materiál tradisionál maibé sente labele tanba fatuk mesak boboot de’it.
Iha fatin seluk, xefe suku Afalokai, Cesário N. Pires, hatete kona-ba preokupasaun agrikultór sira-nian liga ba irrigasaun ne’e, nia parte aprezenta ona ba autoridade munisípál no tempu badak nia parte sei aprezenta ba MAPPF.
Nune’e, nia hateten, Governu bele tau iha konsiderasaun hodi konstrui irrigasaun sira-ne’e atu agrikultór sira halo natar no hasa’e produasun hare, tanba oin loron Timor-Leste dependénsia liu ba foos importasaun husi rai-li’ur.
“Agrikultór sira-nia preokupasaun ba irrigasaun ne’e ha’u hato’o ona ba autoridade munisípiu Viqueque. Tempu badak, ha’u sei ba ko’alia ho ministru oinsá rezolve irrigasaun sira-ne’e, hodi dada komunidade hela besik iha tasi ne’e bele ba fali foho halo natar, hasa’e ita-nia produsaun rai-laran, atu ita labele dependente ba foos importasaun sira,” nia dehan.
Hatán ba preokusaun ne’e, Diretór Servisu Ministériu Agrikultura, Pekuária, Peska no Floresta (MAPPF) munisípiu Viqueque, Olivio Soares Freitas, hateten kona-ba agrikultór suku Afaloikai parte Uelakurata iha irrigasaun Uaitaudere ne’e, agrikultór sira tenke aprezenta proposta ba suku, ba postu administrativu no husi postu ba munisípiu Viqueque atu MAPPF bele tau ba konsiderasaun.
“Irrigasaun Uaitaudere iha parte Uelakurata durante ne’e ha’u seidauk rona, foin mak ha’u rona. Maibé atu hadi’a irrigasaun ha’u husu agrikultór sira aprezenta proposta ba suku, postu no munisípiu mak fó despaixu ba ami, atu ita haree no halo verifikasaun ba irrigasaun no natar sira-ne’ebé abandonadu. Ami hein bainhira mak agrikultór sira aprezenta pedidu,” nia dehan.
Tuir dadús, populasaun suku Afaloikai ne’ebé hela iha foho Uelakurata kompostu husi aldeia Lari, Ossokaiua, Lorosa’e, Dasu-Uati no aldeia Uaikai ho totál abitante hamutuk 400 no totál uma-kain hamutuk 200.
Notísia Relevante: Reprezentante povu propoin alokasaun orsamentu ba MAPPF hadi’a irrigasaun
Jornalista : Vitorino Lopes da Costa
Editór : Cancio Ximenes




