MKAE-KI eleva kompeténsia jornalista kona-ba OMK

DILI, 28 Marsu 2025 (TATOLI)-Ministériu Koordenadór Asuntu Ekonómiku (MKAE) liuhusi Diresaun Nasionál Koordenadór Asuntu Ekonómiku ho Konsellu Imprensa (KI) organiza diálogu ho mídia – imprime, elektróniku (inklui rádiu komunidade sira) no online, ho objetivu hametin parseria ho mídia kona-ba Timor-Leste nu’udar membru plenu ba Organizasaun Mundiál Komérsiu (OMK), iha salaun Sentru Konvensaun Dili (CCD), Kaikoli, Dili, ohin.

Koordenadór Jerál Asuntu Ekonómiku, Jorge Rui de Carvalho Martins rekoñese importánsia husi papél mídia tanba bele halo monitorizasaun no disemina informasaun ne’ebé mak di’ak ba audiénsia kona-ba asuntu komérsiu liuhusi intendimentu ne’ebé kle’an ba adezaun, prosesu no progresu bainhira sai membru OMK iha loron 31 fulan-Agostu 2024.
“Bainhira ami ba Konsellu Imprensa, ne’e Timor-Leste seidauk sai membru. Ami ko’alia duni tanbasá mak ita tenke sai membru? Enkuantu ofisialmente Timor-Leste sai ona membru iha tinan kotuk tanba ne’e mak ami presiza halo sosializasaun ba jornalista sira, hodi akompaña prosesu adezaun ida-ne’e”, Diretór Jorge Rui informa ba jornalista sira, hafoin ramata semináriu.
Mídia hanesan edukadór públiku
Koordenadór ne’e hateten, sira sei fó esplikasaun badak kona-ba OMK, objetivu atu regula atividade negósiasaun ekonómika ligadu ho agrikultura, turizmu, manufaktura inklui indústria ki’ik sira. Aleinde ne’e, nia benefísiu mak kria plataforma kooperasaun entre nasaun dezenvolvidu no menus dezenvolvidu.
“Tanba ne’e, esperansa husi ita-nia enkontru ida-ne’e atu reforsa de’it komunikasaun sosiál ho mídia hanesan edukadór públiku no dizeminadór komunikasaun sosiál, no hala’o papél boot atu hasa’e kbiit sosiedade nian, kona-ba saida de’it mak sai sira-nia direitu no responsabilidade iha prosesu dezenvolvimentu nasaun nian”, nia hateten.
Notísia relevante:Timor-Leste nia adezaun ba OMK nu’udar prioridade estratéjiku
Diretór ne’e afirma, mídia tenki publika sai informasaun ho loloos no kle’an. Hanesan meiu komunikasaun sosiál ida ajuda tebes ba kestaun kompleksu sira-ne’ebé relasiona ho komérsiu, hodi permite ema hotu husi agrikultór ho líder emprezariál sira.
“Presiza atu sai matadalan hodi habelar informasaun ba to’o komunidade iha baze, ne’e la signifika ita atu limite imi atu ko’alia di’ak de’it kona-ba Governu, maibé ne’e signifika eleva imi-nia kapasidade katak hakerek buat hotu-hotu ho di’ak”, nia akresenta.
Eleva kapasidade téknika jornalista
Iha fatin hanesan, Prezidente KI, Otéli Ote, hateten katak eventu ne’e realiza husi KI no MEKAE ba mídia no jornalista sira tanba iha kompeténsia atu sai ponte informasaun entre Governu ho sosiedade.

“Fórum ida-ne’e nu’udar parte ida husi ami-nia knaar atu eleva kapasidade téknika profisaun jornalista tanba ita temi organizasaun internasionál ruma, pro no kontra iha ita-nia nasaun ne’e sempre mosu. Ita-boot sira (jornalista) hatene rasik dalaruma OMK rasik hasoru dezafíu molok atu marka prezensa iha Timor-Leste”, prezidente ne’e hateten.
Prezidente KI argumenta, adezaun TL ba OMK ne’e polítika Estadu. Governu atu atraza ka lalais liu Timor-Leste tenke realiza duni nia pozisaun atu sai parseiru ida husi organizasaun ida-ne’e.
“Entaun ita la’o tuir ita-nia knaar. Koko, másimu tebe-tebes, tanba mídia, meiu komunikasaun ofisiál nia knaar ne’e nu’udar informadór, edukadór, kontroladór no divertidór. Ita presiza duni atu fó informasaun ba sosiedade atu intende didi’a,k koñese no komprende kona-ba komérsiu,” nia haklaken.
MKAE sei halo kooperasaun ho KI no Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS) atu eleva jornalista sira-nia koñesimentu ba setór ekonomia hodi partilla informasaun ne’ebé adekuada ba audiénsia sira.
Entretantu, tuir informasaun iha fulan oin atu lori jornalista sira hodi akompaña servisu prosesu observasaun no avaliasaun komérsiu iha munisípiu. Aleinde ne’e, iha tinan-2026 sei kontinua akompaña partisipa programa MKAE iha rejiaun Áfrika.
Notísia relevante:PN ratifika protokolu adezaun Timor-Leste ba OMK
Jornalista: Alexandra da Costa
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo

