Jestaun arkivamentu instituisaun ladún di’ak difikulta CAC investiga krime korrupsaun
DILI, 29 Abríl 2025 (TATOLI)—Komisáriu Anti-Korrupsaun (CAC, sigla portugés), Rui Pereira dos Santos, hateten, jestaun ba arkivamentu sai difikuldade ba investigadór atu halo serbisu investigasaun kriminál ba krime korrupsaun.
“Arkivamentu no dokumentu sira iha instituisaun Estadu seidauk la’o ho di’ak, difikuldade boot ne’ebé CAC hasoru, liuliu iha serbisu investigasaun kriminál ba krime korrupsaun nian atu rekolla prova dokumentál iha instituisaun Estadu sira maka jestaun arkivamentu jere ladún di’ak,” Komisáriu CAC hato’o bainhira aprezenta relatóriu anuál 2024 ba Parlamentu Nasionál (PN), tersa ne’e.
Nia nota, dalabarak kestaun ida-ne’e akontese tanba mudansa husi governasaun ida ba governasaun seluk.
“Arkivamentu hard copy tantu soft copy kuaze laiha hotu, file sira iha komputer kuaze delete hotu, soft copy sira iha folder kuaze laiha. Ida-ne’e mak sai preokupasaun CAC nian bainhira kazu ruma ita investiga kargu xefia ka ita-nia polítika na’in sira, ita atu buka dokumentu ka sasán sira ne’e husu laiha,” nia akresenta.
Notísia relevante : Membru PN husu CAC tau-atensaun ba kazu korrupsaun ne’ebé fó prejuizu boot
Komisáriu dehan, bainhira iha ona mudansa governasaun, dokumentu sira maioria laiha hotu no balun dalaruma hetan sunu.
“Ne’e susar boot ba ami instituisaun, tanba atu lori ema ida ba hatán ita presiza prova dokumentál, ita presiza sasin, ita labele dun de’it ema atu lori ema ida halo korrupsaun, maibé korrupsaun ne’e nia prova iha ne’ebé no prova ne’e tenke sustenta mai husi prova dokumentál no testamuña sira,” nia tenik.
Deputadu husi Bankada CNRT, Gabriel Soares, husu CAC atu halo investigasaun ba ema ne’ebé hamos arkivamentu no dokumentu ne’ebé bele kontribui ba korrupsaun.
“Bele investiga ema ne’ebé hapus file sira, ema ne’e ita bele kategoria sai grupu atu estraga orsamentu povu nian, ami hanesan reprezentante povu tau konfiansa tebes ba CAC atu salva orsamentu povu,” nia preokupa.
Deputadu Bankada PD, Manuel Henrique Noronha, haktuir, foin daudaun Komisaun D iha Parlamentu ne’ebé trata asuntu Ekonomia no Dezenvolvimentu hala’o fiskalizasaun ba instituisaun públika hanesan Autoridade Nasionál Lisensiamentu Ambientál (ANLA), deteta katak bainhira iha mudansa estrutura, responsável foun sira hasoru buat foun hotu.
“Agora ita haree kona-ba asuntu ida-ne’e ekipamentu ne’ebé tau iha ne’ebá uza Orsamentu Jerál Estadu (OJE), ne’e katak ita hotu tenke proteje se iha kazu hamosu problema sira hanesan ne’e CAC tenke haree ida-ne’e atu rezolve, para ita labele hatoman-an uza modelu hanesan ne’e, ida-ne’e ita-nia nasaun la la’o ba oin. Governu ida troka no Governu ida troka fali ne’e iha kontinuasaun serbisu,” nia hateten.
Durante aprezentasaun relatóriu anuál husi CAC, Deputadu husi Bankada Opozisaun FRETILIN la partisipa.
Jornalista : Nelson de Sousa
Editora : Julia Chatarina
