MPRM no empreza PETROS diskute kooperasaun iha setór enerjétiku

DILI, 09 Maiu 2025 (TATOLI) – Ministru Petróleu no Rekursu Minerál (MPRM), Francisco Monteiro, Embaixadór Malázia iha Timor-Leste, Amarjit Singh no reprezentante Prezidente empreza Petroleum Sarawak Berhad (PETROS), Jeremy Wong, aborda kona-ba potensiál kolaborasaun iha setór enerjia nian iha Timor-Leste.
Iha sorumutu ne’e, Ministru Francisco aprezenta vizaun jerál Governu nian, kona-ba estratéjia ba dezenvolvimentu setór mina no gás, liuhusi esplorasaun upstream no indústria iha downstream.
Upstream hanesan atividade produsaun prinsipál neʼebé buka fonte (esplorasaun) ho tékniku serta, enkuantu estrasaun nu’udar prosesu remosaun óleu no gás iha rai-okos ba superfísie no upstream buka no hasai de’it.
Enkuantu downstream nu’udar prosesu kontinuasaun husi upstream, ne’ebé prosesa matéria-prima, tantu petróleu kuantu gás naturál sai matéria atu uza (bahan jadi). Setór downstream refere ba prosesu refinu petróleu brutu no gás naturál, inklui halo distribuisaun matéria atu uza (bahan jadi) no fa’an.
Governante ne’e mós destaka Timor-Leste nia kompromisu atu harii infraestrutura ne’ebé fó biban ba investimentu iha refinaria, liquefied natural gas (LNG), metanól, éliu (helium) no seluk tan, iha Tasi-Mane no enkoraja parseiru sira atu lori tékniku kualifikadu no valór ba tempu naruk.
Aleinde ne’e, MPRM mós aprezenta ba delegasaun, rezultadu husi Estudu Selesaun Konseitu ba Projetu Greater Sunrise, ne’ebé konfirma katak opsaun Timor-Leste Gás Naturál Likifeitu (TLNG, sigla iha inglés), teknikamente viavel no hanesan dalan ba dezenvolvimentu ne’ebé viavel husi perspetiva komersiál nian.
“Kompromisu Governu nian mak atu buka opsaun ne’ebé sai hanesan baze ba estratejia enerjétika Timor-Leste nian iha futuru”, Francisco da Costa afirma iha nota impresan ne’ebé Tatoli asesu, ohin.
Iha biban hanesan, reprezenta empreza PETROS, Jeremy Wong, aprezenta, PETROS nu’udar empreza estatál ne’ebé harii husi Governu Malázia iha 2017, no empreza ida-ne’e halo esplorasaun mina no gás ne’ebé harii propriedade tomak husi Governu Sarawak nian.
Hafoin rona aprezentasaun sira husi Ministru Francisco da Costa, atuál Vise-Prezidente empreza PETROS, Jeremy Wong, manifesta interesse atu aprende liután kona-ba Timor-Leste iha kestaun regulatória, investimentu, nomós esplora koolaborasaun liuhusi parseria no kapasidade téknika sira.
Parte rua rekoñese katak iha setór enerjia potensiál duni no parte rua aseita atu aposta ba koopersaun iha futura hodi halo idetifikasaun ba área konreta sira ne’ebé atu kolabora.
Notísia relevante: https://tatoli.tl/2025/03/21/dokumentu-sira-ba-dezenvolvimentu-projetu-greater-sunrise-besik-konklui/
TATOLI

