DILI, 05 Juñu 2025 (TATOLI) – Iha ámbitu selebrasaun Semana Mundiál Oseanu, Primeiru-Ministru, Xanana Gusmão, husu foinsa’e sira kuidadu no hadomi ambiente rai no tasi liuhusi soe lixu iha nia fatin, tanba mundu tomak agora tau atensaun boot ba tasi.
Xefe Governu hato’o nia deklarasaun iha abertura Feira Oseanu ne’ebé realiza husi Gabinete Fronteira Terrestre no Marítima (GFTM), kinta ne’e, iha Portu Dili.
“Mundu tomak agora tau atensaun boot ba tasi, tanba husi tasi mak bele prezerva ita-nia vida. Bainhira ita dehan Ha’u-nia Tasi, Ha’u-nia Timór’, ne’e signifika ha’u labele haluha soe fo’er arbiru, tanba fo’er sei bá tasi, estraga tasi”, Xanana hateten iha Portu Dili, ohin.
Nia salienta katak mota sira lori fo’er husi foho bá to’o tasi ne’e “ita rasik mak estraga ita-nia tasi, maibé aproveita estudante sira iha ne’e katak imi sei eskola aproveita apelu ba joven sira, atu tau komportamentu loroloron, hanoin Ha’u-nia Tasi, Ha’u-nia Timór”.
“Tinan kotuk ha’u bá bairru sira iha Dili laran ne’e fo’er nakonu tebes. Ha’u bá hamoos, labarik ki’ikoan sira mak tuir ha’u, la’ós ema boot. Maibé, di’ak tanba labarik ki’ikoan bá hamutuk ho ha’u raut fo’er, tanba sira komesa hanoin katak boot sira ne’e sei mate”, nia dehan.
Nune’e, husu ba joven sira kuidadu ambiente, tanba sei entrega rai ida-ne’e ba imi, nune’e labele estraga tanba bainhira estraga ohin “imi boot mai, moris hotu ladi’ak. Ne’e duni, kontente haree imi mai iha ne’e, mai iha ne’e atu toma konxiénsia ida-ne’e”.
Nia esplika impaktu soe lixu sei estraga ambiente, tanba iha tinan rua liubá, Dili udan boot no iha Taibesi bee-nalihun iha estrada no la tama ba drainajen “ami hasai fo’er nakonu ho plástiku, ami bolu kamioneta hitu mak tula sai”, nia konta.
“Ita nu’udar nasaun foin ukun-an, ita tenke ajuda populasaun ne’ebé sei ki’ik, no hatudu ba imi joven sira katak bainhira imi la kuidadu ambiente mak imi sei hasoru dezafiu iha futuru. Tanba ami-nia tempu sei to’o mate, maibé futuru sei iha imi-nia liman”, afirma.
Iha biban ne’e, nia parte agradese ba grupu kriativu balun ne’ebé iha inisiativa transforma lixu sai fali buat ne’ebé iha valór. “Ida-ne’e imi buka took, hasa’e imi-nia talentu, hatudu ho di’ak tanba ida-ne’e imi sei hatudu kompromisu atu prezerva ita-nia tasi no prezerva ita-nia Timór”.
Iha biban ne’e, negosiante Robela Mendes husi Lautein ne’ebé hetan oportunidade partisipa iha feira ne’e agradese ba Governu tanba realiza ona espozisaun ne’e no sira partisipa hodi fa’an sasán hanesan tais.
“Ha’u kontente tebes, tanba maski ha’u iha de’it Lautein, maibé momentu ida-ne’e hetan oportunidade mai partisipa hotu feira ne’e. Tais, ha’u fa’an folin hahú husi $10 to’o $100”, salienta.
Notísia relevante: Governu lansa kampaña sensibilizasaun ekonomia azul no prezervasaun ambientál iha Aileu
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora
