iklan

MUNISÍPIU, VIKEKE

Governu lansa estaka ba área protejida iha foho Burabo’o no Irabere

Governu lansa estaka ba área protejida iha foho Burabo’o no Irabere

Governu lansa estaka ba área protejida iha área foho Burabo’o no Irabere. Imajen Tatoli/Vitorino Lopes da Costa.

VIKEKE, 27 Juñu 2025 (TATOLI)—Governu liuhusi Sekretária Estadu Floresta (SEF) hamutuk ho autoridade Vikeke, sesta ne’e, lansa estaka ba área protejida ektare 7145 iha foho Burabo’o no bee-matan Irabere postu administrativu Uatukarbau, munisípiu Vikeke.

Notísia Relevante: MAPPF-UNDP introdús implementasaun programa “illa verde no azúl” iha Viqueque

Sekretária Estadu Floresta (SEF), Fernandino Vieira da Costa, hateten lansamentu estaka ba área protejida iha suku hitu (7) lokaliza iha postu administrativu Uatukarbau no postu Uatulari hodi asegura rekursu naturál biodiversidade no ekosistema iha área protejida nian laran,bazeia ba dekretu-lei nú. 5/2016 kona-ba sistema nasionál área protejida.

“Tanba ne’e, mak ohin ita halo lansamentu estaka área sira-ne’ebé ita identifika ona. Nune’e, área sira-ne’ebé ita tau ona estaka ne’e sai patrimóniu Estadu nian ba ita-nia futuru. Se iha terrenu mak ita-nia komunidade seidauk satisfas ba lansamentu ida-ne’e, ita iha tékniku hodi konklui asuntu sira-ne’ebé seidauk klaru,” Governante ne’e hateten ba jornalsita sira hafoin lansa estaka iha postu Uatukarbau, ohin.

Liuhusi estaka ne’e, nia dehan, hodi define área sira-ne’ebé pertense ba Estadu , tanba ne’e define área sira-ne’e ba povu no nasaun nia interrese.

“Tanba, durante ne’e área balun ita seidauk define ho di’ak, entaun estatutu rai nian ne’ebé pertense ba Estadu ka komunidade. Tan ne’e, liuhusi diresaun floresta deside área sira iha postu ida-ne’e. Ha’u espera ba oin ita-nia autoridade lokál no komunidade nafatin asegura estaka sira-ne’ebé monta ona iha área protejida sira,” nia dehan.

Molok monta estaka, nia dehan, diresaun floresta halo uluk sensibilizasaun ba komunidade hodi komprende monta estaka ba área protejida referida.

“Área protejida ho totál hamutuk ekare 7145, totál estaka hamutuk 273 lokaliza iha suku hitu. Define área sira-ne’e liuhusi prosesu naruk. Ha’u alerta katak ba área sira-ne’ebé tama ona área protejida, bandu ema labele halo atividade iha área sira-ne’ebé tau ona estaka. Se ema halo atividade konsidera ilegál no krime, tanba bazeia ba dekretu-lei nú. 5/2016,” nia dehan.

Iha biban ne’e, reprezentante autoridade munisípiu Vikeke, Luis António da Silva Soares, husu autoridade lokál sira iha postu Uatukarbau no Uatulari tenke koopera ba programa Governu Konstitusionál da-sia (IX) nian hodi proteje ambiente flora no fauna sira.

“Ha’u husu ba xefe suku, xefe aldeia sira tenke koopra programa Governu hodi proteje ita-nia ambiente sira, iha ita-nia suku no postu. Tanba lansamentu estaka ne’e la’ós fahe baliza, maibé proteje ba área sira-ne’ebé protejida hodi asegura ita-nia ambite ba future,” nia apela.

Iha fatin hanesan, administradór postu Uatukarbau, Anacleto D. Sarmento, hato’o agradesementu ba Governu liuhusi SEF ne’ebé define ona área Uatukarabu sai área protejida no monta estaka iha área sira-ne’e.

“Ami sente orgullu tanba bele proteje área sira-ne’e sai protejida hodi konserva ai-horis, fauna sira, atu ema labele estraga. Tanba ne’e, ha’u husu komunidade labele estraga área sira-ne’ebé tama ona ba área protejida maibé mai ita hamutuk hodi asegura,” nia dehan.

Lansamentu estaka ne’e hetan parisipa husi ekipa floresta nasionál, munisípiu, Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) eskuadra Uatukarbau, xefe suku no hetan partisipa másimu husi komunidade Uatukarbau.

Jornalista  : Vitorino Lopes da Costa

Editór        : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!