BOBONARU, 30 Juñu 2025 (TATOLI)—Sekretáriu Autoridade Munisípiu Bobonaru ba Asuntu Sosiál, Julio Carvallo Caiero, husu ba kuziñeira Programa Merenda Eskolár (PME) atu fornese ai-han fresku no saudável ba estudante sira, atu nune’e bele hadi’ak sira-nia nutrisaun ho kondisaun saudável.
Notisia Relevante: Estudante na’in-16 Eskola EBF Budin evakua bá postu saúde hafoin konsumu ai-han
Nia hato’o apelu ne’e tanba iha kuarta (11 Juñu 2025) ne’e estudante na’in-16 iha Ensinu Báziku Filiál (EBF) Budín oha suku Batugade, postu administrativu Balibo hahan lanu labarik sira, no tenke lori ba hetan asisténsia médika tanba deskonfiá konsumu Ikan Tongkol ne’ebé la fresku.
“Ita-boot sira Ekipa Jestaun Programa (EJP) no Kuziñeira sira hanesan mós inan-aman ba labarik sira-ne’e, entaun favór kuidadu sira-nia saúde, fonese hahan ne’ebé ke moos saudavél, merese duni fó sira, se lae labele. Depois molok sira atu han tenke bolu sira fase liman, tanba ha’u haree iha fatin barak labarik sira la fase lima ba kaer hahan hodi han. Ida-ne’e mós la di’ak ba sira-nia saúde,” nia hateten durante halo enkontru ho Ekipa Jestaun Programa (EJP), diretór eskola no inespetór sira iha salaun Maria-Tapo, segunda ne’e.
Nia apela mós ba huziñeira sira atu evita sosa tan ikan Tongkol hodi fornese ba estudante sira atu konsumu iha programa merenda eskolár, tanba ikan Tongkol la estipula iha matadalan programa Merenda Eskolár.
Bazeia ba informasaun ne’ebé ekipa konjunta rekolla iha terrenu katak ikan-Tongkol ne’ebé Kuziñeira sira sosa ne’e importa husi nasaun viziñu Indonézia parte fronteira Atapupu, Mota-Ain.
“Ha’u akompaña Ministru Administrasaun Estatál (MAE), ami ba entervista direita alin sira faan ikan ne’e, dehan ami la faan ikan Tongkol, ne’e sira sosa husi Atambua-Kupang-Indonézia. Ne’ebé, ha’u husu ba Atabae ho Balibo toma atensaun ba ida-ne’e,” nia dehan.
Programa ne’e Governu implementa atu redús problema má nutrisaun, tanba ne’e implementadór sira tenke ezekuta ho responsablidade.
“Haree ba montante Orsamentu Merenda Eskolár ne’e ki’ik $0,42 sentavus kada ema ida iha kada loron, kompara ho ema balun fó ba nia-oan loron ida $1, ema barak dehan programa ne’e gasta osan de’it. Maibé ha’u atu dehan ita-nia moris ne’e la hanesan balun dadeer-dadeer matabaxiu paun ho mantenga, balun ho sasoro, balun ho fehuk de’it, entaun politika ne’e halo atu hadi’ak nutrisaun labarik sira-nian. Tanba, ita Bobonaru ne’e númeru mánutrisaun sa’e maka’as,” nia dhean.
Aleinde ne’e, Diretór Servisu Munisipál Edukasaun Bobonaru, Miguel Freitas, apela ba Koordenadór Ekipa Jestaun Programa (EJP) atu ezekuta Programa Merenda Eskolár (PME) ho loloos, tanba rede monitorizasaun sira daudaun ne’e tau matan-másimu ba implementasaun programa ne’e.
“Ita-nia fallansu foun daudauk ne’e ema hotu-hotu preukupa teb-tebes. Ita-nia Governu mós tau atensaun maka’as ne’ebé tenke tau-atensaun labele akontese tan hanesan horbainhira ne’e, loloos ne’e implementadór sira-ne’e hatene tuir lala’ok programa ne’e. Maibé, prontu dalaruma fallansu urjentemente, entaun ita tenke simu maibé labeke akontese tan,” nia dehan.
Tuir dadus ne’ebe Diresaun Servisu Munisipál Edukasaun, Munisípiu Bobonaru rekolla estudante ne’ebé asesu Programa Merenda Eskolár tinan 2025 hamutuk na’in-29,78 ne’e mai husi Ensinu Báziku no Pre-Eskolár Públiku 26,516 no Ensinu Báziku ho Pre-Eskolár Katólika ema na’in-2,562.
Programa ne’e implementa iha eskola Públiku hamutuk 179 ne’ebé kompostu husi Ensinu Báziku 137 hanesan Ensinu Báziku Sentrál (EBC, sigla portugués) 23, Ensinu Báziku Filiál (EBF, sigla protugés) 114 no Ensinu Pre-Eskolár 32.
Enkuantu Ensinu Báziku no Ensinu Pre-Eskola Katóliku hamutuk 24 ne’ebé kompostu husi EBC nee hamutuk eskola neen (6), EBF hamutuk 10 no Ensinu Pre-Eskolár Katóliku hamutuk ualu (8).
Totál orsamentu Programa Merenda Eskolár (PME) tinan 2025 ne’ebé Autoridade Munisípiu Bobonaru aloka hamutuk millaun $1,758,783,60.
Montante ne’e fahe ba Ensinu Báziku públiku no Katóliku hamutuk $1,564,829,28 ho totál loron efetivu 141, enkuantu Pre-Eskolár Públiku no Katólika hamutuk rihun $193,954.32 ba loron efetivu 174.
Notísia Relevante: ME planea koordena ho MAPPF halo konservasaun ba ikan
Jornalista : Sergio da Cruz
Editór : Cancio Ximenes
