DILI, 02 Jullu 2025 (TATOLI) – Parlamentu Nasionál (PN), liuhusi Komisaun C ne’ebé responsavel ba Asuntu Finansa Públika, sei halo vizita bá Portugál iha Jullu ne’e, hodi realiza estudu komparativu no haree direta konstrusaun ró Haksolok, ne’ebé to’o agora seidauk bele to’o Timor-Leste.
Prezidente Komisaun C, Cedelízia Faria dos Santos, dehan iha 15 Jullu ne’e Parlamentu tama ona resesu, nune’e Komisaun tau ona ajenda hodi aproveita bá Portugál atu halo estudu komparativu durante semana ida.
“Ami iha planu atu halo vizita bá fatin ne’ebé halo produsaun Ró Haksolok, tanba gasta ona osan barak ró mós seidauk mai”, deputada ne’e kestiona.
Tuir nia, papél Komisaun nian mak presiza bá fiskaliza, tanba Governu gasta ona millaun $34 ba ró ne’e, maibé seidauk mai, nune’e bainhira Komisaun filafali sei aprezenta relatóriu.
“Sei halo reuniaun [ho] ekipa sira iha ne’ebá atu rona problema oinsá no ba oin ita bele rezolve ka la’e? Ein termu orsamentu mak problema ka oinsá?”, nia akresenta.
Komisaun rasik hato’o ona karta bá Portugál no parte ne’ebá simu ona ho resposta pozitivu no informadu katak sei halo vizita bá fatin ró Haksolok.
Xefe Bankada FRETILIN, Aniceto Guterres, dehan uluk mós bankada husu órgaun kompetente atu halo auditoria bainhira deputadu sira husi bankada Governu nian kestiona beibeik ró Haksolok ne’e.
“Tanba, ami hatene buat hotu la’o hela. Ne’e kestaun pagamentu más seidauk kompletu. Se pagamentu kompletu karik oras ne’e ró ne’e haksolok hotu ona ita iha Timór”, nia argumenta.
Nia sujere bainhira Komisaun C bá Portugál atu halo estudu komparativu, aproveita bá haree fatin ró Haksolok nian. “Prepara hela bá haree ho matan no problema ne’e iha ne’ebé? Ne’e di’ak liután, ami apresia no ha’u mós membru Komisaun C sei hola parte iha Komisaun ida-ne’e”, dehan.
Antes ne’e, Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, deklara atu loke auditoria internasionál ba konstrusaun ró Haksolok ne’e.
Rekorde katak, ró Haksolok ne’ebé konstrui iha Portugál inaugura ona iha loron 26 Maiu 2017 iha sidade Figuerra da Foz no tuir planu sei to’o iha Outubru 2017, maibé tanba problema internál empreza ho subkontratór maka to’o agora ró seidauk to’o Timor-Leste.
Ró ne’e ho kustu millaun €13,7, iha kapasidade atu tula ema na’in-377 no karreta hamutuk 15. Enkuantu, prosesu konstrusaun ró, ninia kontratu asina iha 2014 entre Governu no empreza portugés, maibé kontrusaun paradu.
Desizaun atu hili estaleiru ne’e husi V Governu Konstitusionál, ne’ebé selebra kontratu ho estaleiru Atlantic Eagle ship Building Lda iha loron 22 Setembru 2014.
Notísia relevante: PM Xanana deside halo auditória internasionál ba ró Haksolok-aviaun ZEESM
m-xanana-deside-halo-auditoria-internasional-ba-ro-haksolok-aviaun-zeesm/
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora
