DILI, 07 Jullu 2025 (TATOLI) – Estudante husi Universidade Orientál Timor Lorosa’e (UNITAL), António Gomes, husu Governu atu aselera implementasaun dezentralizasaun administrativa no podér lokál.
António Gomes hato’o iha semináriu nasionál ho tema “Konseitu Estadu no Vizaun Estratéjika ba Dezenvolvimentu Nasionál” ne’ebé organiza husi Tatoli no UNITAL.
“Ita ko’alia mós kona-ba polítika desentralizasaun, maibé ida-ne’e mós sei natoon, tanba foin mak iha faze diskusaun de’it. Ohin loron podér hotu-hotu desentraliza de’it iha nasionál, maibé seidauk implementa to’o iha baze atu povu bele sente”, nia dehan.
Senadu Fakuldade Siénsia Sosiál no Polítika iha UNITAL ne’e salienta, desentralizasaun administrativa no podér lokál prevee ona iha Konstituisaun (iha artigu 72 kona-ba Podér Lokál) no bainhira implementa ho di’ak no fó ona podér ba kraik mak munisípiu sira sei halo planu, programa no orsamentu rasik hodi dezenvolve idaidak nia rai.
Hatán ba ida-ne’e, oradór prinsipál iha semináriu ne’e, Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Asuntu Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitária, Maria ‘Assanami’ Sabino, dehan Governu fó prioridade atu halais implementasaun podér lokál. Tanba ne’e, daudaun entidade tutela hala’o hela esforsu sira atu implementa polítika Estadu ne’e.
Antes ne’e, Diretór-Jerál ba Desentralizasaun no Governu Lokál husi Ministériu Administrasaun Estatál (MAE), António Guterres, hateten podér lokál liuhusi desentralizasaun nia estratejia mak hakbesik serbisu sira ba populasaun liuhusi autoridade lokál, promove setór privadu iha área rurál hodi hasa’e kualidade serbisu no integra serbisu lokál sai hanesan parseiru, no kria partisipasaun demokrátika sidadaun ba desentalizasaun ho baze podér lokál hodi fortifika instituisaun Estadu iha territóriu.
Dirijente ne’e ko’alia katak progresu ba implementasaun ne’e daudaun iha faze preparasaun bazeia ba lei-inan artigu 5 ne’ebé ko’alia kona-ba Administrasaun Públika, oinsá respeita prinsípiu desentralizasaun.
Notísia relevante: MAE atribui desentralizasaun administrativa instituisionál ba munisípiu sira
ornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora





