OEKUSI, 10 Setembru 2025 (TATOLI) – Asosiasaun Rádiu Komunidade Timor-Leste (ARKTL), kuarta ne’e realiza semináriu ba estudante sira iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA) ho tema ‘Foinsa’e no transformasaun dijitál iha Timor-Leste entre oportunidade no ameasa’ hodi promove diskusaun kona-ba Intelejénsia Artifisiál (AI).
Semináriu ne’e, organiza husi ARKTL hodi konvida oradór prinsipál rua mak Matias Tavares nu’udar dosente husi Univerdade Timor-Leste (UNTL), hodi aprezenta materia kona-ba poténsia no risku husi teknolojia informasaun Intelejénsia Artifisiál (AL) iha sistema edukasaun Timor-Leste entre oportunidade no dezafiu.
Oradór daruak lidera husi Francisco ‘Maukura’ Dionizio Fernandes nu’udar diplomata timoroan, hodi aprezenta materia kona-ba papél foinsa’e iha diplomasia dijitál, utiliza Intelejénsia Artifisiál (AL) no Teknolojia Informasaun no Komunikasaun (ICT) hodi promove relasaun internasionál, promove identidade nasionál, no krime sibernétiku.
Notísia relevante:SEKOMS apoiu orsamentu ba Asosiasaun Jornalista haat iha Timor-Leste
Prezidente ARKTL, Prizado Ximenes, esplika, objetivu husi semináriu ne’e, atu halibur foinsa’e sira iha Oekusi, hodi halo diskusaun aberta, atu hamosu plataforma ho hanoin ida kona-ba, oinsá mak foinsa’e sira bele utiliza tranformasaun dijitál ne’e iha moris lor-loron, liu-liu atividade diária hanesan utiliza ba eskola ka atividade ekonomia inklui tranforma komunikasaun liuhusi mídia dijitál.

“Semináriu ne’e, oportunidade di’ak ba foinsa’e ho manorin na’in-sira, bele tuur hamutuk, rona esperiénsia, nune’e bele hamosu hanoin ne’ebé formadu, nune’e bainhira hasoru mundu dijitál ne’e iha ona konfiansa katak iha matenek ne’ebé sufisiente, atu hadook an husi krime ne’ebé karik mosu, bainhira ita uza mídia dijitál,” nia dehan iha restaurante Nidela Padimau, ohin.
Tuir nia, komparasaun, foinsa’e ikus-ikus ne’e, moris ona iha era evolusaun teknolojia dijitál, entaun dominasaun atu utiliza dijitál ne’e importante, tanba bele dezenvolve an liuhusi asesu informasaun no bele kontribui ba mudansa pozitivu.
“Semináriu ne’e, nia intesaun atu fó motivasaun no espasu ba foinsa’e sira, atu fahe sira-nia hanoin no esperiénsia durante ne’e karik la’o ladún di’ak, entaun liuhusi oportunidade ne’e, sira bele hetan buat foun, tanba iha semináriu ne’e, ARKTL konvida mós oradór na’in-rua atu fó palestra durante loron ida,” nia hateten.
Notísia relevante:SeKoms sei tau atensaun ba Rádiu Komunidade
Diretór Juventude no Desportu Oekusi, Carlos de Fátima Almeida, konsidera semináriu nesesáriu ba estudante no manorin sira, atu bele aumenta koñesimentu kona-ba Intelejénsia Artifisiál.
“Ita haree ba pasadu diferente dook ho era agora tanba ita sai konsumidór ba mídia dijitál, tantu ita halo komunikasaun, rekolla informasaun uza ba atividade oi-oin liga asuntu serbisu ho lais no atuál, tan ne’e mak partisipante sira-ne’e maioria estudante no profesór sira. Ne’e alvu loloos, liuliu atu fó opotunidade ba estudante aumenta koñesimentu liu-liu asuntu ohin loron nian atu diskute. Tan ne’e, ami agradese ba ekipa ARKTL, tanba bele fahe informasaun ne’e mai to’o Oekusi,” nia kompara.
Notísia relevante:ARKTL Lansa Programa Rádiu Matenek Tradisionál Husi Ataúru-Oekusi
Entretantu, semináriu ne’e, ARKTL hetan apoia fundu husi Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS) liuhusi Diresaun Nasionál Diseminasaun Informasaun, hamutuk rihun $7.500 hodi implementa programa ne’e iha munisipíu Ermera no Oekusi.
Purtantu, iha semináriu ne’e, marka prezensa husi estudante sira husi Eskola Sekundáriu Jerál Palaban, Eskola SekundÁRIU Santo António Oekusi, Eskola Tékniku Vokasionál (ETV) Palaban, ETV Agrikultura, ETV Lifau no CAFÉ, inklui universidade paralela Oekusi DIT no UNPAZ, inklui mós jestór rádiu komunidade sira husi munisípiu Ermera, Aileu, Ainaro, Baukau no rádiu komunidade Atoni Lifau.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo






