Top

Ofisialmente Timor-Leste sai membru ASEAN, PM Xanana : “Ami prontu servisu hamutuk”

Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmao akompanha Primeiru Ministru Malázia, Datuk Seri Anwar Ibrahim, Prezidenti Timor-Leste, Jose Ramos-Horta entrega dokumentu adezaun Timor-Leste ba ASEAN ba Sekretáriu-Jerál ASEAN, Kao Kim Hourn di KLCC, Malaysia. Imajen GPM

KUALA LUMPUR, 26 outubru 2025 (TATOLI)— Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, deklara Timor-Leste ofisialmente sai ona membru ASEAN (Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku) ba 11, ho nune’e, Timor-Leste prontu atu servisu hamutuk ho Estadu no membru hotu-hotu atu mantein rejiaun Sudeste Aziátiku ne’e iha hakmatek, nakloke no prósperu,

“Timor-Leste tama iha ASEAN ho kompromisu tomak ba nia piagam ASEAN nian. Prontu atu sai membru ida ne’ebé konstrutivu, pasífiku no servi. Ami promete atu servisu hamutuk ho Estadu-membru hotu-hotu atu mantein ita-nia rejiaun hakmatek, nakloke, no prósperu, no atu halo parte iha esforsu sira atu harii reziliénsia, hametin unidade, no garante katak laiha ema ida mak husik hela iha kotuk,” PM Xanana deklara iha ninia diskursu ba Serimónia asinatura Deklarasaun Adezaun Timor-Leste ba ASEAN, ne’ebe halao iha iha Sentru Konvensaun Kuala Lumpur (KLCC), Malázia, Domingu (26/10).

Notisia Relevante : Timor-Leste ofisialmente sai membru ASEAN ba 11

PM Xanana dehan, Timor-Leste hetan ona admisaun nu’udar Estadu-membru ba dala-11 ASEAN. Ba povu Timor-Leste, ida ne’e la’os de’it mehi ne’ebe realiza, maibe afirmasaun ida ne’ebé maka’as ba Timor-Leste nia viajen, ida ne’ebé marka ho reziliénsia, determinasaun, no esperansa. Ba ASEAN, ida-ne’e maka kontinuasaun husi vizaun, família nasaun sira-nian ne’ebé unidu duni, ne’ebé kesi hamutuk hosi fahe valór, aspirasaun komún sira, no destinu koletivu ida.

Imajen GPM

“Lori Governu no povu Timor-Leste nia naran hato’o ami nia agradesimentu klean ba Estadu Membru ASEAN tomak, ba Prezidente ASEAN, Sekretariadu ASEAN, no ita-nia Parseiru Diálogu sira.  Ho  konfiansa, enkorajamentu, no solidariedade ne’ebé la nakdoko halo ida-ne’e loron istóriku ne’ebé posivel,” PM Xanana deklara.

“Ami nia dalan ba adezaun naruk no iha objetivu. Tanba ami aplika atu sai membru ASEAN hahu kedan iha 2011. Ita prepara ona ita-nia instituisaun sira, reforma ona ita-nia polítika sira, no hametin ita nia prontidaun – orientadu hosi matenek, apoiu, no pasiénsia husi ASEAN no nia parseiru sira. Ami nia adezaun hanesan sasin ida ba ami nia povu nia espíritu – joven ida demokrasia, moris husi luta, agora hakuak era foun ida husi kolaborasaun no kreximentu iha ida ne’ebé dinámiku liu iha mundu rejiaun sira,” Xefi Governu hatete.

“Ohin, ASEAN reafirma ninia vitalidade no ninia inkluzividade. Timor-Leste hamutuk ho haraik-an no ho orgullu, hodi hakuak tomak valór sentrál sira husi ASEAN,  respeitu ba malu, kooperasaun pasífika, unidade iha diversidade, no solidariedade rejionál. Ami haree adezaun ba ASEAN hanesan afiliasaun naturál – ne’ebé iha abut iha ita-nia kultura no jeografia, no imperativu estratéjiku ba ita-nia nasaun nia future,” Xanana deklara.

Xanana dehan, ba Timor-Leste, inísiu foun ne’e lori oportunidade area  komérsiu, investimentu, edukasaun, no ekonomia dijitál. “Ami maka prontu atu aprende, atu halo inovasaun, no atu tane aas governasaun ne’ebé di’ak, hametin ita-nia instituisaun sira bainhira ita la’o hamutuk ba dezenvolvimentu sustentável. No, ida-ne’e la’ós rohan husi viajen ida – ida-ne’e maka inísiu husi inspirasaun ida kapítulu foun. Hamutuk, ita sei avansa Komunidade ASEAN Vizaun 2045 ne’ebe ASEAN ida ne’ebé pasífiku, prósperu, reziliente, no sentradu iha povu, ho Timor-Leste nu’udar kontribuinte ativu,” Xanana hateten.

Xefi Governu mos iha loron spesial ne’e ho  orgullu,  ko’alia la’ós de’it nu’udar Primeiru-Ministru, maibe lori mos  Prezidente Repúblika Timor-Leste nia naran no ema Timor oan tomak, katak Timor-Les agora nudar maluk membru ida husi família ASEAN.

Ho ofisialmente Timor-Leste adere ba  ASEAN, nu’udar adezaun ida-ne’ebe marku istóriku ida iha jornada nasaun nian ba independénsia no integrasaun rejionál no globál.

Timor-Leste ofisialmente sai membru ASEAN (Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku) ba 11, iha dadeersan loron 26 outubru 2025, ne’ebé ratifika ho serimónia asinatura Deklarasaun Adezaun Timor-Leste ba ASEAN.

Ofisilamente Timor-Leste sai membru plenu ba ASEAN liu hosi asina deklarasaun hosi nasaun membru ASEAN mak hanesan, Primeiru Ministru Malázia, Datuk Seri Anwar Ibrahim, Sultan Brunei Darussalam, Sultan Hassanal Bolkiah, Prezidente Repúblika, Prabowo Subianto, Primeiru Ministru Laos, Sonexay Siphandone, Primeiru Ministru Singapura, Lawrence Wong, Primeiru Ministru Tailándia, Anutin Charnvirakul, Myanmar, Primeiru Ministru Kamboja, Hun Manet, Primeiru Ministru  Lao PDR, Primeiru Ministru  Vietnam, Phan Minh Chin no ikus asina hosi Primeiru Ministru Timor-Leste, Kay Rala Xanana Gusmão.

Timor-Leste sai membru plenu ba ASEAN ba 11 ne’e halao mos iha  Serimónia Abertura ba ASEAN ba dala 47 ne’ebe halao iha Sentru Konvensaun Kuala Lumpur (KLCC), Malázia

.

Jornalista : Anito Soares

Editora   : Armandina Moniz

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!