DILI, 04 Novembru 2025 (TATOLI)—Vise Ministru Fortalesimentu Instituisionál Saúde, José Mango dos Reis, husu ba komunidade atu kontinua mantein halo prevensaun, atu nune’e bele redús moras dengue iha Timor-Leste.
“Ha’u hanoin hanesan tinan-tinan ita tenke kontinua, tanba ita-nia sitausaun di’ak-liu, ita kompara ho tinan sira uluk ne’e agora situasaun di’ak-liu,” José Mango dos Reis hateten ba jornalista sira iha Palásiu Govenu, ohin.
Nia dehan, kazu dengue ne’ebé mak akontese dezde fulan-Janeiru to’o mai agora iha tinan 2025, kazu ladun barak.
“Ita kompara ho tinan kotuk, ba tinan ida kotuk liu ba kazu ne’e bele diminui, tanba esforsu husi komunidade tomak nian liuhusi atividade promosaun saúde ne’ebé mak Ministru Saúde halo, depois komunidade tomak konsente katak saúde ne’e iha ita-nia lima rasik,” nia dehan.
Entaun, nia dehan, agora ema hotu-hotu haree ida-idak kontinua halo limpeza iha areadór ssira hotu nune’e ba futuru bele redús tan moras dengue iha Timor-Leste.
Antes ne’e, Diretór Servisu Saúde Munispiu Dili, Mateus Pinto, husu ba komunidade iha Munisípiu Dili atu hamoos ida-idak nia bairru ka suku bainhira udan monu rai.
“Ha’u husu ba komunidade iha Dili katak besik udan monu rai ona, ida-idak hamoos bairru ka suku liuliu hakoi masa mamuk sira-ne’ebé mak ita la uza no fase bee tanke sira kada semana, nune’e susuk ne’e labele moris iha ne’eba,” Mateus Pinto hateten.
Nia haktuir, atu halo sensibilizasaun masimu ne’e mai husi Xefe aldeia no xefe suku sira atu alerta nafatin ba komunidade hodi halo limpeza iha ida-idak nia areadór ka uma laran sira.
“Tanba ne’e susuk moris iha bee-moos no nalihun sira, tanba susuk la moris iha valeta, entaun mekanizmu mak aqua mamuk no lata mamuk tenke hakoi, nunee dengue labele mosu,” nia esplika.
Nia husu ba komunidade labele rejeita programa Wolbachia, nune’e hodi bele hamate susuk dengue iha kada bairru sira.
“Ita agradese tanba bele husik susuk liuhusi programa wolbachia atu bele diminui moras dengue iha ita nia rain. Tanba ne’e, husu ba komunidade labele tauk tanba ida-ne’e mak pasu importante ba ita, tanba ne’e mak tinan ida-rua moras ne’e diminui, ita iha ona progresu di’ak iha ita-nia rain,” nia dehan.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Cancio Ximenes
