OEKUSI, 05 Novembru 2025 (TATOLI) – Diresaun Rejionál Edukasaun no Solidariedade Sosiál, Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), kuarta ohin, hahú realiza prova finál teste ho karatér literásia no numerásia (lee, hakerek no sura) ba estudante sextu anu sira iha Eskola Bázika Filiál (EBF) Teina’e suku Naimeko sub-rejiaun Pante Makasar no EBF Cabana suku Suni-Ufe sub-rejiaun Nítibe.
Notísia relevante:Dirijente Edukasaun Oekusi orienta prova ba sextu ano ho de’it literásia – numerásia
Diretór Diresaun Rejionál Edukasaun no Solidariedade Sosiál Oekusi, Vincencio Cono, informa, prova ne’e, aplika ho língua rua, tetun no portugés ba eskola públiku no privada sira nu’udar kritéria ida ba ezame pasajén klase.

“Ohin prova ne’e ita abertura iha ne’e, atu aplika ba iha eskola hotu, tanba estudante sira-ne’e mak futuru nasaun. Ami tenke tau matan. Ami tenke prova imi, atu lee hatene, hakerek hatene no sura mós hatene, kuandu iha ezame iha pasa karik ho pasa kualidade. Xave mak tolu ne’e de’it, tenke hatene lee, hakerek no sura, atu labele pasa ho analfabetu, tanba tinan sira uluk ezame de’it matéria maibé la inklui literásia, númerasia,” nia hateten iha ámbitu abertura hala’o iha EBF Teina’e suku Naimeko, ohin.
Dirijente Edukasaun ne’e esplika katak, polítika ne’e implementa ho inisiativa di’ak atu prevene duun malu, ezemplu kuandu alunu sextu ano lee lahatene sei duun ba profesór sira iha kintu anu mak hanorin la ho di’ak, nune’e mós duun to’o kuartu no terseiru anu, tan ne’e atu hakotu atitude ne’e tenke hakotu ho prova literásia ho numerásia.

“Ne’e mak alvu, katak estudante kuandu pasa karik, pasa ho kritériu (naik syarat), nia tenke hetan apoia másimu husi mentór, inspetór eskolár no profesór sira, tenke lee hatene, hakerek hatene no sura mós hatene,” nia hateten.
Notísia relevante:Garante kualidade apredizajen, Edukasaun Oekusi kontinua implementa programa EMuLi
Koordenadór EBF Teina’e, Martinho Anton, konsidera polítika ne’e importante tanba ensinu báziku nu’udar baze ba edukasaun, tenke hakle’an koñesimentu, tanba antes ne’e dirijente eskola hotu simu ona orientasaun liuhusi enkontru konjunta atu aplika teste literásia no numerásia ba estudante sextu anu sira.
“Tanba ne’e ami agradese, ohin Edukasaun hili EBF Teina’e, atu aplika dahuluk ba estudante na’in-21, maibé na’in-rua la konsege partisipa tanba kondisaun saúde. Ne’ebé, ami garante katak prova ida-ne’e sei la’o di’ak, nu’udar edukadór ami orgullu ho programa ne’e, tanba ho meiu ida-ne’e mak ita identifika estudante ne’ebé ladun hatene lee, hakerek no sura, entaun ami tenke esforsa atu halo nia mós bele sai matenek,” nia orgullu.

Estudante husi EBF Cabana, sente orgullu tanba ho polítika ne’e, bele hamosu kompetisaun iha eskola.
“Estudante husi Ensinu Báziku Filiál Cabana Agusta Maria de Fatima Oqui, hatete katak, liuhusi prova finál teste ho karaktér literásia no numerásia ne’e, bele motiva no mentaliza sira oinsá lee, hakerek no sura hatene.
“Ha’u sente kontente tebes tanba bele motiva ami atu bele hatene lee, hakerek, sura no rona. Liuhusi teste ne’e mós bele haforsa ami-nia mentalidade no brani ko’alia bainhira ami hasoru ema foun, tanba ne’e ami agradese no obrigadu ba ezaminadór sira, no liuhusi polítika ne’e mós bele halo estudante sira halo kompetisaun iha sala laran,” nia énfaze.
Notísia relevante:Literasia mediatika konsiensializa estudante sai krítiku iha uzu plataforma dijitál
Tuir kalendáriu ba ezame pasajén klase sei akontese iha loron 17 Novembru to’o loron 22 Novembru 2025 ba Eskola Bázika Sentrál (EBC) hamutuk 11 inklui privada rua, no terseiru siklu hamutuk 10.
Entretantu, iha ámbitu abertura prova literásia ho numerásia ne’e, hetan akompañamentu direita hosi mentór lokál no nasionál, inspetór eskolár sira, CARE inklui inan-aman no profesór sira.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo





