iklan

EKONOMIA, OEKUSI

Programa Movimentu Empreendedorizmu, Xanana: Reziliente mak save ba susesu Oekusi

Programa Movimentu Empreendedorizmu, Xanana: Reziliente mak save ba susesu Oekusi

Prezidente RAEOA, kuarta ne’e, aprezenta konseitu Programa Movimentu Empreendedorizmu ba PM Kay Rala Xanana Gusmão, ho objetivu prinsipál lima atu finánsia investimentu lokál sira iha Oekusi. Imajen TATOLI/Abílio Elo Nini

OEKUSI, 21 Janeiru  2026 (TATOLI) – Prezidente Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), kuarta ne’e, aprezenta konseitu Programa Movimentu Empreendedorizmu ba Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, ho objetivu prinsipál lima atu finánsia investimentu lokál sira iha Oekusi.

“Programa ne’e nia durasaun tinan-lima, 2026 to’o 2030, ho nia intensaun atu re-organiza an hodi la’o hamutuk dezenvolvolve ekonomia merkadu Oekusi Ambeno ne’ebé reziliente,” PA RAEOA, Régio da Cruz Salu, informa iha sesaun aprezentasaun, hala’o iha salaun Álfandega.

PA RAEOA ne’e énfaze katakprograma ‘Movimentu Empreendedorizmu Oekusi’ ho objetivu prinsipál lima atu finansia investimentu lokál sira. Hanesan Oekusi-oan hamosu programa ne’e, kompleta ho inisiativa lubun, relasaun  ho serbisu ZEEDOA nian kona-ba planeamentu inisiativa ekonómiku pequeno mikro no médiu indústria ba setór privadu sira.

Notísia relevante:RAEOA sei inísia programa ‘Movimentu Empreendedorizmu’ iha 2026 ho objetivu lima

Autoridade ne’e relata, objetivu ba programa Movimentu Empreendedorizmu Oekusi ne’e, iha lima mak hanesan, primeiru atu insentiva investimentu lokál ne’ebé produtivu iha setór estratéjiku sira hanesan agrikultura, pekuária, peska, akikultura no agro-indústria, ospitalidade, no indústria ki’ik, mikro no médiu.

Objetivu daruak, atu haforsa empreendedorizmu sosiál no kooperativu hodi fó apoiu ba kooperativa sira, ho mós kolaborasaun husi Credit Unions, ROMANSA no UBSP, datoluk kria oportunidade empregu no rendimentu sustentavel ba komunidade sira.

Objetivu dahaat atu promove asesu ba finansiamentu liuhusi mekanizmu sira-neʼebé estabelese legalmente, no mós liuhusi kria ka hametin sistema garantia kréditu lokál, no objetivu ikusliu atu apoia formasaun téknika, inovasaun, no transferénsia koñesimentu iha setór produtivu sira.

“Hanesan Oekusi-oan hahú re-organizaan atu la’o hamutuk dezenvolve ekonomia ida-ne’ebé reziliénte; ba ami, liafuan reziliente ne’e reprezenta dever, obrigasaun morál, no reprezenta mós ita-nia integridade, no imajen ita-nia konsiénsia ba Estadu no povu ho dignu. Ida-ne’e mak ita promove povu atu partisipa direita ba prosesu dezenvolvimentu, tanba ZEESM tinan-10 fokuliu ba infraestrutura sira, maibé ba asuntu ekonomia atu envolve direita povu seidauk la’o loos agora mak ita atu hahú,” nia hateten.

Nia informa, kompenente sira ba programa Movimentu Empreendedorizmu Oekusi iha sia:

  1. Primeiru mobilizasaun no investimentu komunidade hodi hasa’e konsiénsia formasaun ba komunidade sira no setór privadu lokál ba investimentu produtivu.
  2. Infraestrutura ba haki’ak animál, agrikultura no peska, konstrusaun ba estrutura haki’ak karau, fahi, bibi, manu no balada seluktan,
  3. Indústria de abate e transformação-criação de matadouros e unidades de transformação de produtos cárneos e agrícolas.
  4. Loja agríkola no sentru manutensaun, instalasaun loja agríkola no ofisina apoiu tékniku,
  5. Distribuisaun produtu agrikola, organiza redi marketing nian ba merkadu lokál, nasionál no internasionál.
  6. Fornesimentu ba instituisaun Estadu sira, hodi kanaliza produtu agríkola no pekuária ba programa públiku hanesan merenda eskolár, ospitál, fornese ba F-FDTL no PNTL no instituisaun seluktan.
  7. Eskema garantia kréditu, atu kria fundu garantia ida hodi apoia operasaun sira ho eskala mikro, ki’ik no médiu.
  8. Atividade treinamentu no estudu-hala’o semináriu, workshop, peskiza, no estudu komparativu
  9. Kooperasaun no dezenvolvimentu sustentável-estabelese parseria estratéjiku lokál, nasionál, no internasional ba dezenvolvimentu inkluzivu.

 

Notísia relevante:RAEOA sei inísia programa ‘Movimentu Empreendedorizmu’ iha 2026 ho objetivu lima

Hafoin aprezenta, Primeiru-Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusmão, hato’o nia satisfasaun, tanba reziliente mak save ba susesu.

“Aprezentasaun ohin ne’e kapaas, kuandu Prezidente Autoridade temi reziliente, ne’e katak ita hotu haka’as-an, maske hetan ona nia rezultadu, maibé ita haka’as an nafatin ba buat sira-ne’e, mak ne’e duni, kapaas teb-tebes, ne’e mak save atu avansa ba oin,” Primeiru-Ministru dehan.

Tanba ne’e mak, tuir xefe governu, hanoin di’ak, hanoin kapaas, buka took, tenke buka dalan oi-oin, ida-ne’e setór privadu nian, la’ós administrasaun de’it, ne’ebé dudu ba, maibé husu boot, serbisu hamutuk buka hamoris setór privadu liuhusi empreendedorizmu husi mikro, pequena, médiu empreza.

Kuandu komesa ona di’ak, ita sente ona kbiit atu bele esporta, osan tama ita-nia ekonomia sa’e, osan la tama ita-nia ekonomia la sa’e, imi hakarak serbisu iha Oekusi, serbisu didi’ak, mezmu nu’udar funsionáriu, ita atu ajuda ema seluk atu hanoin, ita tenke fó sai, labele kaer buat ruma ne’ebé ita hatene tau metin de’it iha ulun.

“Tanba ohin temi ona reziliente, dehan Atoni-oan sira, serbisu maka’as, serbisu ho dedikasaun, bele iha problema maibé ba nafatin, ida-ne’e mak reziliente, hetan tiha ona rezultadu kapaas tebes, maibé hakarak hetan barak tan, ida-ne’e mak reziliente, maibé ne’e mós 2027 seidauk presiza tempu-naruk, maibé ita tenke hahú daudaun ona, sei iha prosesu, la’o neneik, sei to’o,” líder ezekutivu ne’e fó hanoin.

Notísia relevante:PM Xanana iha ona Oekusi durante loron lima ho ajenda prinsipál lima

 Entretantu, hafoin aprezentasaun, Prezidente Autoridade oferese mós livru  kona-ba Programa Movimentu Empreendedorizmu ne’e ba Primeiru-Ministru, no oferese mós ba Ministru Administrasaun Estatál (MAE), Tomas do Rosário Cabral, Ministru Planeamentu no Investimentu Estratéjiku (MPIE), Gastão Sousa no komisáriu inklui Diretór Jerál sira.

 

Jornalista: Abílio Elo Nini

Editór: Rafael Ximenes de A. Belo

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!