DILI, 02 Fevereiru 2026 (TATOLI)—Diretór Servisu Apoiu Diagnóstiku no Terapeutiku iha HNGV, Vidal de Jesus Lopes, hateten tanba Hospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV) overload mak daudaun ne’e HNGV transfere ona pasiente dengue na’in-ualu mak halo hela tratamentu iha ospitál temporáriu iha kuarentena Tasi-Tolu.
“Hospitál Nasionál Guido Valadares halo transferénsia ba ospitál temporáriu Tasi-Tolu ne’e, tuir sintoma level to’o modernu, faze isin manas nian ne’e tama iha faze krítiku no faze rekuperasaun. Maibé ida-ne’e ita haree nia sintoma level ka nia sintoma naton ne’e mak ita haruka ba ospitál temporáriu Tasi-Tolu. Ita labele haruka todan liu mak ba, maibé todan ne’e hotu iha ne’e,” Vidal de Jesus Lopes hateten ba jornalista sira, iha nia kna’ar fatin, Bidau, ohin.
Nia esplika, kazu dengue mak sa’e maka’as no haree ba espasu ne’ebé mak ladún sufisiente mak Ministériu Saúde ho Hospitál Nasionál Guido Valadares estabelese mós ospitál temporáriu iha kuarententa Tasi-Tolu, nune’e bele muda pasiente balun ba ne’ebá.
“Ita komesa muda pasiente dengue ba iha ne’ebá hahú iha Sexta (30 Janeiru) kalan no Sábadu (01 Fevereiru) ne’e hamutuk pasiente na’in-12 maibé agora balun alta fali ona. Atualmente pasiente baixa iha ospitál temporáriu Tasi-Tolu ne’e hamutuk na’in-ualu,” nia dehan
Nia hatutan, moras dengue ne’ebé daudaun akontese ne’e afeta liu ba labarik sira-ne’ebé mak ho idade tinan ida (1) ba leten.
“Kona ba idade ne’e mak ha’u la hakerek iha ne’e, maibé dengue ne’e afeta liu ba idade labarik sira,” nia hateten.
Entretantu, nia relata, profisionál saúde sira-ne’ebé mak atu destaka iha ospitál temporáriu Tasi-Tolu ne’e mai husi ekipa konjuta ida-ne’ebé kompostu husi Ministériu Saúde, Hospitál Nasionál Guido Valadares, Institutu Nasionál Saúde Públika Timor-Leste, Institutu Nasionál Farmásia Produtu no Médiku, Servisu Nasionál Ambulánsia Emerjénsia no Médikamentu nomós Laboratóriu Nasionál.
“Pesoál Saúde iha ne’ebá sufisiente hela, tanba ami mai agradese jere ospitál temporáriu Tasi-Tolu la’ós Hospitál Nasionál Guido Valadares de’it, maibé ne’e ekipa konjuta ida. Ne’e ekipa ida tanba ekipa konjuta ne’e mak jere iha ne’eba, maibé lídera ne’e HNGV nafatin no restu ne’e apoiu HNGV atu ita bele utiliza ospitál temporáriu Tasi-Tolu ne’e ho di’ak,” nia esplika.
Nia informa, husi Janeiru to’o Fevereiru nia hahú ne’e, HNGV rejista totál pasiente dengue hamutuk 383 ne’e iha tipu dengue sira-ne’e hotu kedas, ne’ebé espasu la to’o nafatin.
“Kazu dengue iha oioin, tanba kazu sira-ne’e moderadu, level balun iha Shock, balun dengue Hemorazia, tipu kazu dengue ne’e iha hotu kedan. Ne’ebé, espasu nafatin la to’o, entaun depois utilizasaun ospitál temporáriu Tasi-Tolu sente dada iis oituan ho espasu ne’ebé mak iha. Koridór ne’e ita redús ona tanba dala barak koridór mós ami tau kama hodi baixa. Maibé ita redús ona no doutór sira haree bainhira tama ona faze rekuperasaun sira fó alta kedas. Ida ne’ebé mak sei iha faze krítiku ne’e sei halo monitorizasaun Intensivu iha ne’e, tanba dengue ne’e tratamentu sintomatiku. Bainhira liu ona faze tolu ne’e, laiha komplikasaun sira sei ne’e faze rekoperasaun bele fó alta. Dengue ne’e fó tratamentu sintomatiku inklui terapia mangement,” nia informa.
Tuir dadus husi Hospitál Nasionál Guido Valadares rejista pasiente dengue hamutuk 383, no husi ne’e na’in lima (5) mak mate ho idade ne’ebé mak menoridade.
Diretór Servisu Apoiu Diagnóstiku no Terapeutiku iha HNVG, Vidal de Jesus Lopes, hateten kazu dengue hahú husi 01 Janeiru to’o loron 02 fulan-Fevereiru tinan 2026 ne’e, Hospitál Nasionál Guido Valadares rejista pasiente hamutuk 383 no husi númeru ne’e na’in-lima mak mate.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Cancio Ximenes
