DILI, 09 Fevereiru 2026 (TATOLI)—Provedoria Direitu Umanu no Justisa (PDHJ) haruka ona karta ba Ministériu Interiór (MI) atu husu suspende prosesu rekrutamentu ba membru foun Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) 2025 tanba iha indísiu mosu irregularidade.
“Husi averiguasaun ba faktu no rekrutamentu sira, ohin Provedór haruka ona karta rua, ida dirije ba Ministru Interiór ho nia konteúdu rekomenda ba Ministériu Interiór atu suspende ka anula prosesu rekrutamentu hodi hein prosesu investigasaun ka husu atu re-avalia prosesu atu redús prekupasaun públiku, liuliu ba kandidatu sira ne’ebé agora manifesta hela sira-nia prekupasaun,” Prevedór Direitu Umanu no Justisa, Virgílio Guterres, hato’o ba Jornalista sira iha ninia knaar fatin, Praia dos Coqueiros, Segunda ne’e.
Ekipa investigadór sira husi PDHJ atu haree dokumentu balun no hateten katak iha rekomendasaun husi entidade Estadu, tanba ne’e loron-tolu de’it la konsege apura faktu sira, tanba ne’e presiza investiga no hato’o ba públiku.
Nune’e, Diresaun Fiskalizasaun PDHJ husu atu hasoru ofisiál husi Komandu PNTL inklui parte Komisaun atubele halo kolaborasaun di’ak no hetan esplikasaun.
“Iha dadus balun husi Ministériu Interiór mak PDHJ labele hetan, tanba dehan tenke hato’o pedidu maibé tuir loloos lista públiku la presiza hato’o pedidu,” nia katak.
Notísia relevante : Aplikante vaga PNTL la submetidu ba prova médiku hahú hato’o reklamasaun
Aleinde ne’e, PDHJ dirije karta ba Prezidente Parlamentu Nasionál (PN) hodi husu atubele estabelese Komisaun Inkéritu Parlamentár hodi halo investigasaun tanba Parlamentu iha kompeténsia atu halo.
Nota mós katak aplikante admitidu ne’e barak mak Polísia nia oan, liliu Komandante sira ne’ebé tuur iha ekipa juri, Komandante Jerál no Komandante Munisípiu sira nia oan.
“Ida-ne’e faktu ida-ne’ebé hamosu deskonfiansa. Se ha’u tuur iha Komisaun juri no responsável másimu ba entidade ida loke vaga, ha’u-nia família ka subriñu ruma mak tama iha ne’ebá maka hamosu deskonfiansa públiku ona. Tanba ne’e presiza investigasaun atu verifika katak ha’u-nia oan ne’e mai tuir duni prosesu sira ne’e hotu ka, tanba de’it ha’u iha pozisaun maka fasilita sira tama mai, ne’e presiza investigasaun,” nia katak.
PDHJ rekomenda pontu haat, husi diresaun tolu ne’e asisténsia públika, investigasaun, no fiskalizasaun sei halo investigasaun kle’an iha elementu rua hanesan violasaun direitu umanu no boa governasaun.
Elementu importante husi boa governasaun mak transparánsia ba públiku, labele iha konflitu interrese ba ema sira ne’ebé rekruta, sira ne’ebé sai juri no ema sira ne’ebé mai konkorre vaga ne’e, katak sé nia oan ka família ruma maka konkorre, nia labele sai juri atu halo entrevista no fó pontu ba nia.
“Ida-ne’e investigasaun sei halo. Tanba ne’e PDHJ husu atu suspende prosesu rekrutametu, liuiu prosesu kona-ba teste médiku. Tanba informasaun ne’ebé tama, Komisaun Rekrutamentu mós hateten katak, suspende tanba reazente iha saúde laiha maibé Provedór nia hakarak suspende lai prosesu ne’e hodi hatan ba públiku nia prekupasaun,” Provedór rekomenda.
Iha biban ne’e, Virgílio Guterres mós husu ba MI atu kumpre akordaun Tribunál Rekursu ne’ebé deklara katak Diploma Ministeriál ne’ebé fó sai rekrutamentu ne’e inkonstituisionál.
“Iha lista sira ne’e Polísia nia oan mak nakonu, maski Ministru hateten iha prosesu ne’e la halo diskriminasaun, maibé lista ne’ebé mosu mai ne’e hatudu katak ofisiál Polísia nian oan mak iha númeru kiik sira. Ami-nia karta ba Ministru Interiór, husu atu kumpre akordaun Tribunál Rekursu nian no desizaun ne’e la’ós atu anula prosesu hotu, maibé husu atu parte relevante atu re-avalia no kritéiru sira ne’ebé mosu iha Diploma Ministeriál ne’e labele aplika,” nia haktuir.
PDHJ observa prosesu ne’e mosu irregularidade barak, tanba ne’e husu ba MI atu re-anúnsia ka loke konkursu foun atu iha transparante no públiku hotu bele asesu sein diskriminasaun, no respeitu ba Tribunál Rekursu nia desizaun.
Provedór husu ba kandidatu sira atu lori prova no evidénsia sira ba Advogadu no Defensór Públiku atu lori ba ribunál hodi halo provídensia kautelár atu Tribunál bele haree.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina
