DILI, 23 Fevereiru 2026 (TATOLI)—Servisu Migrasaun forma ona ekipa hodi halo investigasaun kle’an ba membru ne’ebé fasilita sidadaun Indonézia hakat liu Fronteira Batugade bá Indonézia ho dokumentu liu prazu, sein selu multa.
Bazeia ba postajen iha Facebook ne’ebé virál iha Domingu (22/02), hatudu sidadaun Indonézia feto ida ne’ebé nia pasaporte no vistu overstay ona iha Dili, bainhira atu desloka bá Indonézia liu Fronteira Batugade, nia hatudu dokumentu sira ne’ebé liu prazu no presiza selu, pesoál Servisu Imigrasaun ida husu nia númeru WhatsApp no autoriza nia hakat liu sein selu multa.
Ho kazu ne’e mosu reasaun maka’as husi públiku ne’ebé akompaña no ezije parte relevante hodi atua membru Migrasaun ne’e.
“Informasaun ne’e foin virál horisehik iha rede sosiál ema barak tau informasaun ne’e mai ha’u liuhusi Massenger no WhatsApp. Tanba ne’e, kualidade hanesan Diretora Ezekutiva halo kedan konsiderasaun, horisehik orienta kedas Diretores relevantes para hahú forma ona ekipa investigadór ida no daudaun sira halo hela preparasaun para dezloka bá terrenu hodi rekolla informasaun hotu kona-ba informasaun ne’e,” Diretora Ezekutiva Servisu Migrasaun, Superintendente Xefe Polísia Natercia Martins, hato’o ba Jornalista sira iha ninia knaar fatin, Servisu Migrasaun, Vila Verde, Segunda ne’e.
Nia dehan, kazu ne’e la’ós foin akontese maibé akontese kedas iha loron 27 Janeiru maibé foin mak sai ba públiku liuhusi rede sosiál.
“Ha’u lori Migrasaun nia naran, hato’o agradesimentu boot ba públiku, ba komunidade no entidade hotu ne’ebé mak konsidera katak situasaun ida-ne’e hanesan buat ladi’ak ida, ne’ebé mak ha’u rasik hasoru horisehik ema hotu iha interrese para fó apoiu hodi hadi’a institusaun Estadu nune’e bele performa serbisu ho di’ak,” nia akresenta.
Notísia relevante : Servisu Migrasaun rejista movimentu 808.463 tama-sai territóriu durante tinan 2025
Biban ne’e, Diretora Ezekutiva husu ba públiku atu kontinua nafatin halo observasaun no fó informasaun mai Servisu Migrasaun atu nune’e bele fó nafatin atensaun ba serbisu ne’ebé membru sira halo.
“Informasaun ne’ebé mak hato’o ami konsidera ona, ami forma ona ekipa ida hodi hahú halo ona prosesu ida-ne’e depois prosesu ne’e nia rohan, ami sei komunika filafali ba públiku atubele akompaña,” nia katak.
Tuir relatóriu husi Servisu Migrasaun husi Postu Fronteira Batugade, fó sai katak pesoál Migrasaun komete duni aktu irregularidade ne’e. Maibé atu identifika presiza evidénsia ruma ne’ebé justifika katak nia envolve duni.
“Sé nia komete duni aktu irregularidade ne’e mak iha lei atu prosesa nia aktu, maibé nia la komete, karik iha evidénsia sira ne’ebé mak ita hetan maka laiha indísiu hodi komete aktu ida-ne’e. Ita mós kontinua informa ba públiku ida-ne’e mós sai lisaun ida ba pesoál servidór Estadu, liuliu sira ne’ebé serví iha Servisu Migrasaun hodi apreende labele koko asaun sira ne’e,” nia katak.
Bainhira identifika pesoál Imigrasaun komete irregularidade ne’e no iha prova ba nia aktu maka sei kondena ho lei ne’ebé mak iha Migrsaun no Lei Funsaun Públika.
“Nia (autór) loos duni ka lae nia envolve duni kazu ne’e, tanba iha prosesu ida ha’u seidauk publika ba públiku katak relatóriu informasaun ne’e loos ka lae, tanba ita seidauk rekolla evidénsia ida hodi prova sira-nia relatoriu ne’e katak relatóriu ne’e loos tanba relatóriu ne’e husi postu nia parte,” nia relata.
Aleinde ne’e, Parte Imigrasaun koordena ona ho Embaixada Indonézia liuhusi Adidu Migrasaun sira atubele apoiu hodi hetan hetan evidénsia husi pesoál Migrasaun ne’e.
“Loos duni ka lae, se loos duni entaun prova iha nia pasaporte iha ne’ebá tau karimbu ruma loos, entaun sinál nia simu ema-nia pasporte,” nia katak.
Natercia esplika, karik iha ne’ebá sira tau karimbu ida reseita iha ne’ebá ou fó atensaun ka alerta, desizaun ne’e halo tanba nia kondisaun ne’e la permite atu overstay liu loron-ida tanba tuir informasaun katak sidadaun ne’e hela iha Timor liu ona loron-ida, tanba ne’e tenkeaplika multa.
“Ita prepara multa tuir lei, tuir regra prosedimentu operasionál tuir Lei Migrasaun kuandu nia selu, kuandu la selu ka nia osan laiha entaun ita tau karimbu alerta iha nia pasaporte bainhira nia tama filafali mai nia tenke selu,” nia hato’o.
Diretora Ezekutiva hatutan, bainhira nia tama filafali mai no nia la selu entaun nia labele tama.
“Ita halo ida-ne’e tanba desizaun sira hanesan ne’e Autoridade Indonézia mós halo ba ita-nia sidadaun sira. Tanba ne’e mak ita mós hakarak halo ida-ne’e ba ita-nia vizitante sira,” nia hatutan.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina
