OEKUSI, 11 Marsu 2026 (TATOLI) – Sekretáriu Estadu Asuntu Toponímia Organizasaun Urbana (SEATOU), Germano Santa Brites, kuarta, ne’e fó apela uma-kain haat ne’ebé sei kontinua hela iha areadór merkadu Numbei atu koopera, hamamuk ona fatin, nune’e Governu halo konstrusaun merkadu foun.
“Ha’u rona informasaun katak uma-kain haat iha merkadu Numbei lakohi sai to’o agora, hateten ba uma-kain haat ne’e, sira-na’in sobu rasik ba, muda rasik ba hamutuk sira seluk iha merkadu provizória kraik ne’e. Antes Prezidente Autoridade konvida mak ha’u mai, ha’u husu aranja kedas eskavatór tau besik iha ne’ebá, tanba rai ne’e rai Estadu, labele halo diskriminasaun ba maluk sira seluk, ne’ebé muda tuun ona ba merkadu provizória, maibé uma-haat lakohi koopera,” SEATOU dehan iha salaun administrasaun Numbei, ohin.

Notísia relevante:Uma-kain haat iha merkadu Numbei rejeita hamamuk fatin tanba rai privadu
Autoridade governativa ne’e friza, presiza koopera hodi hamamuk fatin, nune’e fó oportunidade ba Governu no Estadu atu hala’o konstrusaun foun ba merkadu Numbei, ba ema hotu atu uza hodi fa’an no sosa ho dignu.
“Husu xefe suku ba fó hatene dehan, sei hakarak Oekusi sai nabilan, sai nonok. Hakarak sai ho barullu, kuandu ha’u mai fali mákina mak serbisu, ita la hirus malu, semak kontente ou hirus lori ba tribunál, tanba ha’u ko’alia dala haat ona, no notifika dala hira, maibé nafatin lakohi koopera,” nia promete.
Membru Governu ne’e konsidera katak sidadaun uma-kain haat ne’e dezobidiénsia, tanba lakohi koopera ho Estadu, maske simu ona notifikasaun dala-haat, no informa direita mós husi SEATOU.
“Ha’u fó ona ultimatu, ha’u sei la mai ko’alia tan ona, ha’u mai ne’e atu sobu de’it ona, kuandu la koopera laiha problema, prepara funsionáriu jestaun merkadu ho karreta sira iha ne’ebá, hasai nia sasán tau iha karreta, atu muda ba ne’ebé ne’e nia urusan, mákina exavatór halo tetuk tiha nia uma ka baraka ou andar mós di’ak,” nia hateten.
Iha biban ne’e, SEATOU orienta kedas Diresaun Rejionál infraestrutura (DRI), Terra, Propriedade no autoridade lokál sira, atu halo identifikasaun direita ba uma-kain haat ne’e, hodi rekolla nia rikusoin sira molok halo despezu administrativu.
Notísia relevante:Abitante 156 iha merkadu Numbei koopera ho Governu sobu rasik uma-kioske
Xefe Suku Costa, Francisco Colo, rekomenda ba Diresaun Rejionál Terra no Propriedade atu rekolla dadus no hatudu mapeamentu kona-ba estatutu rai-ne’ebé okupante haat hela ba.
“Ultimatu ne’ebé SEATOU orienta ona, katak hetan ona notifikasaun maibé sira rasik maka ulun to’os tanba ne’e Estadu mak presiza, ida-ne’e ita tenke koopera. Ha’u hanesan autoridade suku husu parte terra, propriedade tenke hato’o tan notifikasaun no hatudu mapeamentu, fatin ne’e rai Estadu ou rai privadu,” nia hateten.
Notísia relevante:Merkadu Numbei sei konstrui ho verba rihun $76, aterru hahú daudaun ona
Rai eransa
Armindo Pereira nu’udar okupante merkadu Numbei, promete sei koopera maibé Governu presiza kria fatin no buka rai, nune’e família haat ne’e bele muda, tanba rai ne’ebé sira hela ba, dezde tinan-1974 to’o ohin.
“Ita hotu respeita desizaun Estadu maibé labele haluha mós ami povu ki’ik, tanba rai ne’e ami hela, dezde 1974 to’o agora, ne’ebé rai ne’e la’ós rai Estadu maibé rai privadu, rai eransa dezde ami-nia avó sira hela to’o ami kontinua hela tan iha ne’e, se Governu presiza karik, buka rai ida fó ba ami ou halo uma ida para ami sai karik hela de’it,” nia hateten.
Notísia relevante:Ekipa konjunta muda obrigatóriu komersiante Numbei 500-resin ba merkadu provizóriu
Rekorde fali katak, iha loron 24 Marsu 2025, ekipa konjunta liderada hosi SEATOU fó ona xamada atensaun ba vendedór sira-neʼebé halo uma no hela permanente iha merkadu Numbei hamutuk uma-kain 156, atu hamamuk ona fatin iha fulan ida nia laran.
Nune’e uma-kain 152 mak koopera hodi sobu rasik sira-nia uma no hamamuk ona fatin, uma-kain haat de’it mak sei kontinua hela to’o ohin loron.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo





